د ايران ولسمشر مسعود پزشکيان د پاکستان د لومړي وزیر پــه بلنــه اسلام اباد سفر کوي

دغه څرګندونې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت فارسي ژبې اکاونټ له لارې خپرې شوې دي، چې پکې د ولسمشر له قوله ویل شوي: «موږ اوس د تېلو تر ټولو لوړ جریان لرو، تر هغه زیات چې مخکې هېڅکله د دې تنګي له لارې نه و تېر شوی.»

نوموړي زیاته کړې چې د هرمز تنګي د پرانیستې وضعیت له امله د انرژۍ د لېږد بهیر عادي او باثباته دی.

په همدې بیان کې د امریکا ولسمشر دا هم ویلي چې «یو هېواد به هېڅکله اټومي وسلې ترلاسه نه کړي»، خو په څرګند ډول یې د کوم هېواد نوم نه دی اخیستی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د دغه پیغام له مخې، واشنګټن د انرژۍ د جریان د ثبات او د سیمې د امنیتي وضعیت د کنټرول په اړه مثبت دریځ لري.

د دوشنبې په ورځ د بلوچستان د ترهګرۍ ضد یوې محکمې د بلوڅانو د یووالي غورځنګ مشرې ماهرنګ بلوڅ ته د «اېف‌سي» یوه سرتېري د وژنې اړوند قضیه کې د عمري بند سزا واوروله.

د پاکستان په ملي پارلمان کې د اپوزېسيون مشر محمود خان اڅکزي د ماهرنګ بلوڅ د سزا په اړه رسنيو سره په خبرو کې وويل، په پاکستان کې «يوازې ماهرنګ ته سزا نه ده ورکړل شوې ټول پاکستان ته سزاګانې ورکړل کیږي په هغو کې ماهرنګ هم شامله ده».

د عوامي نشنل ګوند د بلوچستان ايالت مشر اصغر خان اڅکزي په يوه بيان کې وويل، «د محکمې لخوا ماهرنګ بلوڅ او د بلوڅانو د يووالي غورځنګ مشرانو ته اورول شوو سزاګانو په کلکه غندنه کوي او دا په اصل کې د ملي حقونو د عدالت د مبارزې د ځپلو هڅه ده».

هغه زياته کړه، تاریخ شاهد دی چې د حق او رښتیا لپاره پورته شوي غږونه بندي کېدای شي، خو ماتې ورته نه شي ورکول کېدای».

پاکستان تحریک انصاف پر ماهرنګ بلوڅ باندې پر صادره شوې سزا باندې د ژورې اندېښنې او افسوس څرګندونه کړه او ویې ويل: «په دې قضيه کې د بنسټیز انصاف غوښتنې نه دي پوره شوي او هغې ته د عادلانه محاکمې حق نه دی ورکړل شوی».

د جماعت اسلامي ګوند د بلوچستان مشر هدايت الرحمان وويل، د ماهرنګ بلوڅ او نورو پر وړاندې عدالتي پرېکړه په هېڅ ډول د عدالت له غوښتنو سره سمه نه ده.

هغه وويل: «موږ پر دې پرېکړه خپله سخته اندېښنه څرګندوو. د محکمو پېژندنه خو عدالت، بې‌طرفي او د قانون واکمني وي، خو په بلوچستان کې وضعیت په بشپړ ډول د دې برعکس دی او داسې پرېکړې چې په ولسي کړیو کې پوښتنې او اندېښنې راپورته کوي، پر دولتي ادارو باور زیانمنوي».

د بلوچستان نشنل ګوند مشر اخترمېنګل ماهرنګ بلوڅ ته د اورول شوې سزا په غبرګون کې پوښتنه راولاړه کړه او ویې ويل: «کله چې پرېکړې تر تړلو دروازو شا ته، د قاضیانو، تورنو یا د هغوی د مدافع وکیلانو له شتون پرته کېږي، نو د قانون، عدالت او اساسي قانون څه شی پاتې کېږي؟».

کاش پټېل په ایکس خواله رسنۍ کې ویلي چې ابراهیم خلدون حلمي د میډيکېر پروګرام د شاوخوا ۳،۷ میلیارده ډالرو په درغلۍ تورن دی. د هغه په وینا، نوموړی د ۲۰۲۵ کال له مې میاشتې راهیسې تښتېدلی و، خو په پای کې ونیول شو.

پټېل ویلي: «ابراهیم خلدون حلمي د میډيکېر په تاریخ کې له تر ټولو لویو درغلیو څخه په یوې قضیه کې تورن دی. هغه د ۲۰۲۵ کال له مې میاشتې راهیسې تښتېدلی و، خو موږ ونیو.»

د ایف‌بي‌اې مشر زیاته کړې چې نوموړی د فدرالي تحقیقاتو ادارې د میامي دفتر، د امریکا د عدلیې وزارت او په ترکیه کې د شریکو ادارو د همکارۍ په پایله کې بهر نیول شوی او د توقیف د سپارلو له بهیر وروسته بېرته امریکا ته لېږدول شوی دی.

هغه دا قضیه د درغلیو پر ضد د ایف‌بي‌ای د مبارزې یوه بله مهمه لاسته راوړنه بللې او ویلي یې دي چې د سپینې ماڼۍ د کاري ډلې په همکارۍ، چې مشري یې د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي ونس کوي، د مالیاتي جرمونو پر ضد مبارزه روانه ده.

پټېل ټینګار کړی چې «هر هغه څوک چې د امریکايي مالیه ورکوونکو پیسې غلا کوي، که هر چېرې پټ وي، وبه نیول شي او د قانون منګولو ته به وسپارل شي.»

نوموړي د امریکا د سفیر ټام بارک له همکاریو هم مننه کړې او ویلي یې دي چې د هغه له هڅو پرته به د دې قضیې بشپړول ممکن نه وو.

قالیباف د ایران دولتي تلویزیون ته ویلي، چې د کنګل شویو پیسو د خوشې کولو په اړه د هوکړه لیک د ۱۱مې مادې له مخې باید دوه د ۶ میلیارده ډالرو اندازه پیسې خوشې شوې وای. د هغه په وینا، د دې موضوع لومړني اقدامات مخکې په قطر کې ترسره شوي وو، خو وروستی لاسلیک یې باید په سویس کې شوی وای چې ترسره شو.

نوموړي زیاته کړې چې د هوکړه‌لیک د ۱۰مې مادې له مخې د خامو تېلو، پتروشیمي محصولاتو، بانکي چارو، بیمې او ترانسپورټ اړوند موضوعات هم مطرح شوي دي.

قالیباف ویلي، ځکه چې لا هم وروستی توافق نه دی شوی، نو بندیزونه په بشپړه توګه پای ته نه دي رسېدلي، خو د لاسلیک شوي هوکړه‌لیک له مخې، تر وروستي توافق پورې د ایران پر تېلو لګېدلي بندیزونه لرې شوي دي.

باقر قالیباف داسې مهال دا څرګندونې کوي چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د تفاهم‌لیک د جزییاتو، اقتصادي امتیازاتو او د بندیزونو د راتلونکي په اړه بحثونه دوام لري.

د دغه سازمان د معلوماتو له مخې، د بادغیس اوسېدونکی ۲۷ کلن نور جلال مجاهد د چهارشنبې ورځې په لومړیو ساعتونو کې، د غبرګولي په ۲۷مه، د یزد په مرکزي زندان کې اعدام شوی دی.

هه‌نګاو ویلي، مجاهد شاوخوا دوه کاله وړاندې د «نشه‌يي توکو» اړوند قضیې کې نیول شوی و او وروسته د اعدام سزا ورته ورکړل شوې وه.

د راپور له مخې، له نوموړي سره یوځای د اردکان اوسېدونکی ۲۸ کلن رضا نظیف چې هغه هم د نشه‌يي توکو په تړاو په اعدام محکوم شوی و، او ۵۰ کلن اسفندیار صدري چې د «عمدي وژنې» په تور محکوم شوی و، هم اعدام شوي دي.

دغه سازمان ویلي، د اسفندیار صدري د اعدام حکم له شپږ کلن بند وروسته د قضايي بهیر له بشپړېدو سره عملي شوی دی.

هه‌نګاو ټینګار کړی چې د دغو درېیو بندیانو اعدامونه تر اوسه د ایران دولتي رسنیو او یا د دغه هېواد اړوندو رسمي ادارو نه دي اعلان کړي او په «خاموشۍ» کې ترسره شوي دي.

ایران په تېرو کلونو کې د اعدامونو د پراخ پلي کېدو، په ځانګړې توګه د نشه‌يي توکو اړوند قضیو کې، د بشري حقونو د بنسټونو له سختو نیوکو سره مخ شوی دی. هه‌نګاو له هغو سازمانونو څخه دی چې په ایران کې د اعدامونو موارد ثبت او خپروي.