د پښتونخوا نېشنل عوامي ګوند مشر خوشحال خان کاکړ وایي، چې له افغانستان او د منځنۍ اسیا له هېوادونو سره د سوداګرۍ د پراخېدو لپاره باید اسانتیاوې برابرې شي؛ ځکه پر ډیورنډ کرښه د محدودیتونو او امنیتي خنډونو له امله د سیمې سوداګر او کاروباریان له ستونزو سره مخ دي.
نوموړي د خپل پلار او د پښتون ملتپال سیاستوال عثمان کاکړ د پنځم تلین په مناسبت جوړې شوې غونډې ته د وینا پرمهال ویلي، چې له افغانستان سره د سوداګرۍ پر وړاندې شته محدودیتونو د پښتنو پر اقتصاد منفي اغېز کړی او د سیمې اقتصادي فعالیتونه یې اغېزمن کړي دي. خوشحال خان کاکړ د بلوچستان د سیفالله کلا ولسوالۍ په یاده غونډه کې ادعا وکړه، چې پښتانه په پاکستان کې له سیاسي، اقتصادي او بشري ستونزو سره مخ دي او د خپلو بنسټیزو حقونو ترلاسه کولو لپاره به مبارزه روانه ساتي. نوموړي زیاته کړې، چې پښتانه د خپلې ابادۍ په تناسب په حکومتي ادارو، کابینې، پارلمان، دولتي دندو او پرمختیايي بودجو کې مناسبه ونډه نهلري. د هغه په وینا؛ د پښتنو سیمې د اوږدې مودې راهیسې له بېوزلۍ، بېکارۍ او د بنسټیزو اسانتیاوو له کمښت سره مخ دي. خوشحال خان کاکړ په خپله وینا کې د امنیتي پوستو، نیونو، پوځي عملیاتو او د خلکو د تګراتګ پر محدودیتونو هم نیوکه وکړه. هغه ادعا وکړه، چې په پښتني سیمو کې د امنیتي تدابیرو له امله د خلکو ورځنی ژوند، سوداګري او اقتصادي فعالیتونه اغېزمن شوي دي. نوموړي همداراز د بشري حقونو، عدالت او برابرۍ غوښتنه وکړه او ویې ویل، چې د پښتنو د سیاسي استازیتوب، اقتصادي پرمختګ او ټولنیزو حقونو لپاره به خپلې هلې ځلې جاري ساتي. هغه د بېلابېلو ولسي او سیاسي خوځښتونو د غوښتنو ملاتړ هم څرګند کړ او له حکومته یې وغوښتل، چې د خلکو قانوني او بنسټیزو غوښتنو ته ځواب ووایي، د بشري حقونو درناوی وکړي او د ولسونو ترمنځ د برابرۍ لپاره عملي ګامونه پورته کړي. د غونډې ګډونوالو هم د عثمان کاکړ سیاسي مبارزې او خدمتونه وستایل او هغه یې د پښتنو د حقونو او ولسي سیاست یو مهم غږ وباله. د یادونې وړ ده، چې عثمان کاکړ د بلوچستان د ملتپال سیاست یو له مخکښو څېرو و، چې د ۲۰۲۱کال په جون میاشت کې ووژل شو. د هغه د مړینې کلیزه هر کال د نوموړي د پلویانو او سیاسي ملګرو لهخوا په بېلابېلو سیمو کې نمانځل کېږي.
له دې سره سم، د افغانستان په تېر جمهوري نظام کې د ملي دفاع وزارت سرپرست شاه محمود میاخېل د یکشنبې په ماخوستن (د غبرګولي ۳۱مه) په خپله اېکسپاڼه د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي، دامریکا د ولسمشر مرستیال غوښتل د پاکستان پوځ د مشر جنرال عاصم منیر ستاینه وکړي، خو په دې تړاو یې کړې «ټوکه» د شرقي کلتور پر بنسټ «سپکاوی» وو.
د میاخېل په باور: «دا په حقیقت کې دواړو ملکونو لپاره توهین وو، ځکه چې په ډيپلوماسۍ کې څوک د یوه ملک هغه هم د هند په څېر یو لوی ملک له خپلې ښځې سره نهمقاسیه کوي په شرقي کلتور کې دا ډېره زیاته بده ده. او بیا د هغې مقایسه د پاکستان د پوځ له مشر سره؛ دا په حقیقت کې پاکستان او هند دواړو ته توهنین وو».
هغه زیاته کړې: «په ډيپلوماسۍ یا روابطو کې د ملکونو تر منځ همېشه په خبرو او تبصرو کې ډېر احتیاط پهکار دی، ځکه دا په تاریخ کې پاتې کېږي او بیا تل یادېږي».
جيډي وېنس د یکشنبې په ورځ په سویس کې له خبریالانو سره د خبرو پرمهال زیاته کړه، چې په تېرو درېیو میاشتو کې له عاصم منیر سره تر بل هر چا ډېر غږیدلی دی.