ډونالډ ټرمپ: د هُرمز تنګي وضعیت ښه دی او د تېلو جریان تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی

کاش پټېل په ایکس خواله رسنۍ کې ویلي چې ابراهیم خلدون حلمي د میډيکېر پروګرام د شاوخوا ۳،۷ میلیارده ډالرو په درغلۍ تورن دی. د هغه په وینا، نوموړی د ۲۰۲۵ کال له مې میاشتې راهیسې تښتېدلی و، خو په پای کې ونیول شو.

پټېل ویلي: «ابراهیم خلدون حلمي د میډيکېر په تاریخ کې له تر ټولو لویو درغلیو څخه په یوې قضیه کې تورن دی. هغه د ۲۰۲۵ کال له مې میاشتې راهیسې تښتېدلی و، خو موږ ونیو.»

د ایف‌بي‌اې مشر زیاته کړې چې نوموړی د فدرالي تحقیقاتو ادارې د میامي دفتر، د امریکا د عدلیې وزارت او په ترکیه کې د شریکو ادارو د همکارۍ په پایله کې بهر نیول شوی او د توقیف د سپارلو له بهیر وروسته بېرته امریکا ته لېږدول شوی دی.

هغه دا قضیه د درغلیو پر ضد د ایف‌بي‌ای د مبارزې یوه بله مهمه لاسته راوړنه بللې او ویلي یې دي چې د سپینې ماڼۍ د کاري ډلې په همکارۍ، چې مشري یې د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي ونس کوي، د مالیاتي جرمونو پر ضد مبارزه روانه ده.

پټېل ټینګار کړی چې «هر هغه څوک چې د امریکايي مالیه ورکوونکو پیسې غلا کوي، که هر چېرې پټ وي، وبه نیول شي او د قانون منګولو ته به وسپارل شي.»

نوموړي د امریکا د سفیر ټام بارک له همکاریو هم مننه کړې او ویلي یې دي چې د هغه له هڅو پرته به د دې قضیې بشپړول ممکن نه وو.

قالیباف د ایران دولتي تلویزیون ته ویلي، چې د کنګل شویو پیسو د خوشې کولو په اړه د هوکړه لیک د ۱۱مې مادې له مخې باید دوه د ۶ میلیارده ډالرو اندازه پیسې خوشې شوې وای. د هغه په وینا، د دې موضوع لومړني اقدامات مخکې په قطر کې ترسره شوي وو، خو وروستی لاسلیک یې باید په سویس کې شوی وای چې ترسره شو.

نوموړي زیاته کړې چې د هوکړه‌لیک د ۱۰مې مادې له مخې د خامو تېلو، پتروشیمي محصولاتو، بانکي چارو، بیمې او ترانسپورټ اړوند موضوعات هم مطرح شوي دي.

قالیباف ویلي، ځکه چې لا هم وروستی توافق نه دی شوی، نو بندیزونه په بشپړه توګه پای ته نه دي رسېدلي، خو د لاسلیک شوي هوکړه‌لیک له مخې، تر وروستي توافق پورې د ایران پر تېلو لګېدلي بندیزونه لرې شوي دي.

باقر قالیباف داسې مهال دا څرګندونې کوي چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د تفاهم‌لیک د جزییاتو، اقتصادي امتیازاتو او د بندیزونو د راتلونکي په اړه بحثونه دوام لري.

د دغه سازمان د معلوماتو له مخې، د بادغیس اوسېدونکی ۲۷ کلن نور جلال مجاهد د چهارشنبې ورځې په لومړیو ساعتونو کې، د غبرګولي په ۲۷مه، د یزد په مرکزي زندان کې اعدام شوی دی.

هه‌نګاو ویلي، مجاهد شاوخوا دوه کاله وړاندې د «نشه‌يي توکو» اړوند قضیې کې نیول شوی و او وروسته د اعدام سزا ورته ورکړل شوې وه.

د راپور له مخې، له نوموړي سره یوځای د اردکان اوسېدونکی ۲۸ کلن رضا نظیف چې هغه هم د نشه‌يي توکو په تړاو په اعدام محکوم شوی و، او ۵۰ کلن اسفندیار صدري چې د «عمدي وژنې» په تور محکوم شوی و، هم اعدام شوي دي.

دغه سازمان ویلي، د اسفندیار صدري د اعدام حکم له شپږ کلن بند وروسته د قضايي بهیر له بشپړېدو سره عملي شوی دی.

هه‌نګاو ټینګار کړی چې د دغو درېیو بندیانو اعدامونه تر اوسه د ایران دولتي رسنیو او یا د دغه هېواد اړوندو رسمي ادارو نه دي اعلان کړي او په «خاموشۍ» کې ترسره شوي دي.

ایران په تېرو کلونو کې د اعدامونو د پراخ پلي کېدو، په ځانګړې توګه د نشه‌يي توکو اړوند قضیو کې، د بشري حقونو د بنسټونو له سختو نیوکو سره مخ شوی دی. هه‌نګاو له هغو سازمانونو څخه دی چې په ایران کې د اعدامونو موارد ثبت او خپروي.

د ترکیې د ولسمشرۍ دفتر په یوه خبرپاڼه کې ویلي، اردوغان له پزشکیان سره په خبرو کې ټینګار کړی چې «هغو کسانو ته باید متوجه واوسو چې هڅه کوي د مذاکراتو په بهیر کې خنډونه او سبوتاژ رامنځته کړي.»

د خبرپاڼې له مخې، د ترکیې ولسمشر ویلي چې د سیمې د سولې او ثبات د پیاوړتیا لپاره نوي ګامونه اخیستل هم اړین او مهم دي.

اردوغان زیاته کړې چې د ایران او امریکا ترمنځ د تفاهم د عملي کېدو او د تاوتریخوالي د کمېدو هره هڅه کولی شي د سیمې د امنیت او ثبات په ټینګښت کې مهم رول ولوبوي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د وروستي تفاهم‌لیک په اړه د سیمې او نړۍ په کچه بېلابېل غبرګونونه روان دي او یو شمېر هېوادونه د دغه بهیر د بریالي دوام ملاتړ کوي.

دغه وزارت په خپله ایکس‌پاڼه کې ویلي چې سویس د یادو هېوادونو ترمنځ د ژورو او پرله‌پسې ډیپلوماټیکو تماسونو په ترڅ کې ترلاسه شوی «جوړونکی پرمختګ» ستایي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د هوکړه لیک پر بنسټ د یوې عالي‌کچې کمېټې جوړېدل او د ۶۰ ورځو په موده کې د نهایی توافق پر لور د یوې نقشې هوکړه د راتلونکي پړاو لپاره مهم چوکاټ برابروي، چې له مخې یې سمدستي تخنیکي خبرې هم پيلېدای شي.

سویس ویلي چې دا هېواد د خپل بې‌طرفه دریځ او د ډیپلوماټیکو خدماتو له لارې چمتو دی چې د خبرو اترو، کړکېچ کمولو، سیمه‌ییز ثبات او سولې ملاتړ ته دوام ورکړي.

د سویس د بهرنیو چارو وزارت دا پرمختګ په داسې حال کې مهم بولي چې په نړیواله کچه د منځني ختیځ او جنوبي اسیا د امنیتي او سیاسي وضعیت په اړه اندېښنې لا هم دوام لري.