د پاکستان او روسیې چارواکو د ترهګرۍ پر ګواښونو خبرې کړې دي

له دې ډلې اته د تېلو ټانکرونه او دوه بار وړونکې کښټۍ له فارس خلیج نه وتلې دي. همدارنګه په یاده موده کې اته د تېلو ټانکرونه او شپږ بار وړونکې کښټۍ فارس خلیج ته داخلې شوې دي.

دغه شمېرې د ایران پر وړاندې د جګړې د مودې پرتله د سمندري تګ‌راتګ د پام وړ زیاتوالی ښيي. دغه جګړه د کب میاشتې راهیسې پیل شوې وه؛ خو سره له دې د بېړیو د تګ‌راتګ کچه لاهم د جګړې له مخکینیو شرایطو ډېره ټیټه ده.

د جګړې له پیل وړاندې په منځنۍ کچه هره ورځ شاوخوا ۱۱۰ کښتۍ له هرمز تنګي تېرېدې. دغه شمېرې ښیي، چې اوسنی تګ‌راتګ لا هم عادي حالت ته نه‌دی ستون شوی.

د فرانسې په بوردو ښار کې د هوا تودوخه ۴۱.۹ سانتي‌ګرادو ته ورسېده او د تېرکال د اګست میاشتې ثبت شوی ریکارډ یې مات کړ. همدارنګه د فرانسې د مرکزي سیمې په پواتیه ښار کې تودوخه ۴۱.۲ سانتي‌ګرادو ته لوړه شوه، چې د ۱۹۴۷ کال له ثبت شوي ریکارډ څخه هم زیاته ده.

د فرانسې د ملکي خوندیتوب ادارې چارواکو له خلکو غوښتي، یوازې په هغو سیمو کې لامبو ووهي چې تر څار لاندې وي. دغه خبرداری وروسته له هغې ورکړل شو، چې د یکشنبې او دوشنبې ترمنځ لږترلږه ۱۳ کسان په اوبو کې د ډوبېدو له امله مړه شوي دي. شمېرې ښيي، چې تېرکال په فرانسه کې د ګرمو څپو پرمهال په اوبو کې د ډوبېدو له امله د مړینې شمېر تر ۱۷۲ سلنې زیات و.

د لندن د امپیریال پوهنتون د هوا او چاپېریال برخې څېړونکې کلر بارنز ویلي، چې ګرمه هوا د افریقا له لویې صحرا څخه اروپا ته راخوځېږي او د یادې هوا د ډېر ورو حرکت له امله نږدې هېڅ باد یا یخه څپه نه‌شته چې هوا سړه کړي. هغې زیاته کړې، اقلیمي بدلون د ګرمو څپو او توپانونو شدت زیات کړی چې د تودوخې د لوړېدو او د سختو بارانونو د زیاتېدو لامل شوی دی.
د برېتانیا د هواپېژندنې ادارې هم ویلي، چې د دغه هېواد څلور ورځنۍ ګرمه څپه ښايي په ځینو سیمو کې تودوخه تر ۳۹ سانتي‌ګرادو لوړه کړي. که دغه وړاندوینه رښتیا شي؛ نو د جون میاشتې پخوانی ریکارډ چې ۳۵.۶ سانتي‌ګراد و او په ۱۹۵۷ او ۱۹۷۶ کلونو کې ثبت شوی و مات به شي.

په هسپانیا کې د هواپوهنې چارواکو ویلي، چې په ډېرو سیمو کې د هوا تودوخه د دغه فصل له عادي منځنۍ کچې څخه د ۵ تر ۱۰ سانتي‌ګرادو لوړه ده او په ځینو شمالي سیمو کې دغه توپیر تر ۱۰ سانتي‌ګرادو هم اوړي.

اېټالیا د دوشنبې په ورځ د ۱۲ ښارونو لپاره د سختې ګرمۍ خبرداری ورکړ. ګرمې څپې یوازې انسانان نه‌دي اغېزمن کړي؛ بلکې په بلجیم کې د ځنګلي ژوو د ساتنې فعالان وایي، هغه مرغان چې د کورونو تر چتونو لاندې ځالې جوړوي سخت زیانمن شوي دي.

د راپور له مخې، کیم جونګ اون دا څرګندونې د واکمن کارګر ګوند د مرکزي کمېټې په غونډه کې کړې، چې د شنبې په ورځ پیل او د دوشنبې په ورځ پای ته رسېدلې ده.

نوموړي په خپلو خبرو کې ویلي چې په نړۍ کې «نه‌تصور کېدونکي او حیرانوونکي پېښې» د هغه څه له امله رامنځته کېږي چې هغه یې د «غاصبو قدرتونو ځان‌غوښتنه» بللې ده. هغه ادعا کړې چې متحده ایالات د اروپا او منځني ختیځ د تاوتریخوالي په زیاتېدو کې رول لري.

کیم جونګ اون همداراز متحده ایالات او جنوبي کوریا تورن کړي چې د ګډو پوځي او اټومي ظرفیتونو په پراخولو سره د کوریا ټاپووزمې امنیتي وضعیت لا خطرناک کوي.

هغه ویلي: «د اټومي ځواکونو دوامداره پراختیا او د اټومي دولت د دریځ بشپړ عملي کول د دې لپاره تر ټولو سم او مهمه لاره ده چې د نړیوالې نظامي او سیاسي ناپېژندل شوي وضعیت سره مقابله وشي.»

د راپور له مخې، د شمالي کوریا مشر د دفاعي توان د پیاوړتیا ترڅنګ د عادي وسلو د پراختیا او د ۱۰ زره ټنه وزن لرونکې ستراتیژیکې توغندیزې بېړۍ د جوړولو د چټکتیا امر هم کړی دی.

په راپور کې دا هم ویل شوي چې شمالي کوریا له اوږدې مودې راهیسې د ملګرو ملتونو او متحده ایالاتو له سختو بندیزونو سره مخ دی، خو بیا هم د خپلو اټومي او بالستیک توغندیو پروګرامونو ته دوام ورکوي، چې د سیمې د هېوادونو اندېښنې یې زیاتې کړې دي.

ګډونوالو په خپره کړې پرېکړه‌لیک کې ویلي چې په افغانستان کې د بشري حقونو، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو د حقونو پر وړاندې د «سیستماتیک ځپنې» له امله ژوره اندېښنه لري.

دوی ټینګار کړی چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونه د یوې هدفمندې او جوړښتي پالیسۍ برخه ده چې موخه یې له ټولنیز او عامه ژوند څخه د ښځو ایستل دي. د معترضانو په وینا، دغه تګلارې د جنسیتي اپارتاید څرګند مثال او د ملګرو ملتونو د منشور، د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې او نورو نړیوالو حقوقي اسنادو ښکاره سرغړونه ګڼل کېږي.

معترضانو د دې وضعیت پر وړاندې چوپتیا د منلو وړ نه ده بللې او له د ملګرو ملتونو د امنیت شورا، د بشري حقونو شورا، نړیوالې جزايي محکمې او نورو نړیوالو بنسټونو یې غوښتي چې د افغان ښځو پر وړاندې د بشري حقونو د سرغړونو د ثبت، څېړنې او مستندسازۍ لپاره یو خپلواک نړیوال میکانېزم رامنځته کړي.

په پرېکړه‌لیک کې همداراز غوښتنه شوې چې د ښځو پر وړاندې د بشري حقونو د سرغړونو عاملان او امرکوونکي وڅېړل شي، عدلي تعقیب یې وشي او حساب‌ورکولو ته اړ کړل شي.

ګډونوالو له حکومتونو، نړیوالو سازمانونو او اړوندو بنسټونو وغوښتل چې له هر هغه اقدام یا پالیسۍ څخه ډډه وکړي چې د افغانستان د ښځو او نجونو پر وړاندې د جنسیتي اپارتاید او سیستماتیک تبعیض د عادي کېدو، مشروعیت موندلو یا دوام لامل کېږي.

دوی همداراز د ښځو او نجونو د زده‌کړو، کار او ټولنیز ګډون د حقونو د تضمین او د ښځو، مدني فعالانو او د بشري حقونو د مدافعینو د ملاتړ غوښتنه وکړه.

دغه اعتراضونه په داسې حال کې ترسره کېږي چې په دې وروستیو کې په هرات کې د حجاب د نه رعایت په تور د لسګونو ښځو د نیولو او د معترضانو د ځپلو راپورونو پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

د بهرنيو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د ايران د لسمشر مسعود پزشکیان د اسلام اباد د سفر په اړه خبرپاڼه کې وويل، له پزشکیان سره به یو لوړ پوړی پلاوی ملګری وي او د دغه سفر په ترڅ کې به پزشکيان د پاکستان له ولسمشر سره وګوري او له لومړي وزیر سره به رسمي خبرې اترې وکړي.

د بهرنيو چارو وزارت وويل، «دا سفر به د اسلام‌اباد د تفاهم لیک له لاسلیک وروسته د روانو ډیپلوماټیکو هڅو او همدارنګه د دوه اړخیزو ګټو د سیمه ییزو او نړیوالو پرمختګونو په اړه د خبرو اترو لپاره یو مهم فرصت برابر کړي».

د پاکستان د بهرنيو چارو په خبرپاڼه کې زياته کړل شوه، دا به د ایران د ولسمشر په توګه پاکستان ته د پزشکيان دویم سفر وي. «د سفر په جریان کې، دواړه خواوې به د دوه اړخیزو اړیکو بشپړ بهیر وڅېړي او په بېلابېلو برخو کې د همکارۍ د لا ژورولو لپاره نوې لارې چارې ولټوي، چې په کې سوداګري، انرژي، سرحدي امنیت، د خلکو ترمنځ تبادلې او سیمه ییز اتصال شامل دي».

د ايران ولسمشر په داسې حال کې د اسلام اباد سفر کوي، چې له دې يوه ورځ وړاندې د پاکستان او قطر هېوادونو په مينځګړيتوب د امریکا او ايران ترمنځ خبرې پيل شوې.