نوموړي زیاته کړې چې طالبان نه د افغانستان د کلتور استازولي کوي او نه هم د اسلام د سپېڅلو ارزښتونو. د هغه په وینا، د ښځو او د افغانستان د خلکو پر وړاندې د طالبانو تګلارې د هېواد په تاریخ کې د شرم یوه داغداره او د ناپوهۍ، افراطیت او ځپنې ښکاره بېلګه ده.
فایق د اروپا د پارلمان له غړو، په ځانګړې توګه د اروپا پارلمان له غړې روچل ګارسیا ، او هغو ټولو کسانو مننه کړې چې د افغان ښځو او وګړو په ملاتړ یې خپل غږ پورته کړی او د داسې رژیم سره د اړیکو د عادي کولو پر وړاندې ولاړ دي چې د هغه په وینا په سیستماتیک ډول بشري حقونه تر پښو لاندې کوي او د ټولنې نیمایي برخه یې له عامه ژوند څخه ایستلې ده.
د یادولو وړ ده چې د طالبانو یوه پلاوي د اروپا کمېسیون په بلنه د سېشنبې په ورځ بروکسل ته سفر وکړ او هلته یې له اروپايي چارواکو سره افغانستان ته د کډوالو د ایستلو او ستنولو په اړه خبرې وکړې.
د دغه سفر په تړاو د افغانانو او د اروپا د پارلمان د یو شمېر غړو له لوري پراخې نیوکې وشوې. د راپورونو له مخې، د اروپا پارلمان غړې روچل ګارسیا له افغانانو بښنه غوښتې او ویلي یې دي چې ونه توانېده د طالبانو د پلاوي د سفر مخه ونیسي.
فایق په خپلو څرګندونو کې یو ځل بیا ټینګار کړی چې نړیواله ټولنه باید د افغان ښځو، نجونو او د افغانستان د خلکو د حقونو ملاتړ ته لومړیتوب ورکړي او له هغو ګامونو ډډه وکړي چې د طالبانو د نړیوال مشروعیت د پیاوړتیا سبب کېږي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
