د جرمني لومړی وزیر: له طالبانو سره اړیکي نه عادي کوو بلکې یوازې تخنیکي خبرې ورسره لرو

بقايي د چهارشنبې په ورځ په اېکس خواله رسنۍ کې په یوه پیغام کې لیکلي چې امریکا باید «له هغو تفسیرونو څخه ډډه وکړي چې د هوکړه‌لیک د متن له څرګندو موادو سره په بشپړه توګه مغایرت لري».

هغه ویلي، که څه هم امریکا هېڅکله په خپلو کړنو کې رښتینولي نه ده ښودلې، خو د ایران اسلامي جمهوریت د موجودو شکونو او اندېښنو سربېره، د ښه نیت له مخې ډیپلوماټیک بهیر ته داخل شو او د جګړې د پای ته رسېدو تفاهم‌لیک یې لاسلیک کړ.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند زیاته کړې چې د جګړې د پای ته رسېدو د هوکړې په اړه د امریکايي چارواکو متضادې او یو له بل سره په ټکر کې څرګندونې د ایرانیانو د راټولو شویو شکونو او بې‌باوریو په کمولو کې مرسته نه کوي.

بقايي ټینګار کړی چې دا ډول څرګندونې یوازې د امریکا د پخوانیو ژمنه‌ماتوونکو کړنو یاد تازه کوي او د دواړو لورو ترمنځ د باور فضا لا زیاته زیانمنوي.

د نوموړي څرګندونې په داسې حال کې مطرح کېږي چې په وروستیو ورځو کې د واشنګټن او تهران ترمنځ د جګړې د پای ته رسېدو د تفاهم‌لیک د محتوا او عملي کېدو په اړه د دواړو خواوو د چارواکو بېلابېلې او کله ناکله متضادې څرګندونې شوې دي.

د دې پېښې یوه ویډیو د چهارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې چې پکې د تورن کس د سخت وهلو او ټکولو دردونکې صحنې ښکاري.

د سرچینو په وینا، درې کسان د یکشنبې په ورځ د څو کیلو تریاکو د پېرلو لپاره یوه کور ته ورغلي وو، خو د بیې پر سر یې له کور خاوند سره هوکړې ته ونه رسېدل. وروسته همدغو کسانو د شپې له خوا د هماغه تریاکو د غلا کولو لپاره بېرته کور ته ننوتل.

سرچینې زیاتوي، کله چې د کور خاوند له خوبه راویښ شو، غلو پرې ډزې وکړې چې له امله یې یو سړی او یو ماشوم ووژل شول.

د وژل شویو کسانو له جنازې او خښولو وروسته، قهرجنو خلکو د غورماچ ولسوالۍ د طالبانو د امنیې قوماندانۍ پر ودانۍ برید وکړ او دوه نیول شوي کسان یې له توقیف‌خونې څخه را وایستل.

په هغې ویډیو کې چې د دې پېښې په تړاو په ټولنیزو رسنیو کې خپره شوې، لیدل کېږي چې خلک په لرګیو او اوسپنیزو میلو د دوو تورنو کسانو له ډلې یو تن وهي او وژني.

سرچینې وایي، هغه کس چې د قهرجنو خلکو له خوا ووژل شو، ملا غیب‌الله نومېده او پخوا یې د طالبانو په لیکو کې هم جګړه کړې وه. د سرچینو په خبره، خلکو د هغه مړی هم اور ته واچاوه.

د دویم نیول شوي کس برخلیک او اوسنی وضعیت لا هم روښانه نه دی.

افغانستان انټرنشنل د بادغیس ولایت د طالبانو د پولیسو له قوماندانۍ سره د دې پېښې په اړه د معلوماتو ترلاسه کولو لپاره اړیکه نیولې، خو د دې ادارې ویاند د یادې پېښې او زموږ د پوښتنو په اړه څه ځواب نه دی ورکړی.

دغه ټلوېزیون ویلي چې د طالبانو ځواکونو د دوی پر ودانۍ چاپه وهلې، د رسنۍ فعالیت یې درولی او د محکمې له حکم پرته یې وسایل، شتمنۍ او تخنیکي تجهیزات ضبط کړي دي.

دا غبرګون وروسته له هغې مطرح کېږي چې د طالبانو د ادارې یوې سرچینې، چې نه یې غوښتل نوم یې خپور شي، بي‌بي‌سي ته ویلي وو چې د تمدن ټلویزیون فعالیت د ګوندي فعالیتونو له امله درول شوی دی. د سرچینې په وینا، د طالبانو د قوانینو له مخې هر ډول ګوندي فعالیت منع دی.

یادې سرچینې ادعا کړې چې « تمدن ټلویزیون او د خاتم‌النبیین مدرسه د اسلامي حرکت ګوند پورې تړاو لري او له همدې امله تړل شوي دي.»

دغه طالب چارواکي همداراز ویلي چې د تلویزیون او مدرسې ودانۍ پر دولتي ځمکو جوړې شوې دي او اوس تر څېړنې لاندې دي، څو محکمه وروستۍ پرېکړه وکړي.

د نوموړي په وینا، یوه ځانګړې پلاوي سیمې ته استول شوې او د تلویزیون ودانۍ یې مهر او لاک کړې ده.

خو تمدن تلویزیون د چهارشنبې په ورځ په خپره شوې اعلامیه کې دغه تورونه رد کړي او ټینګار یې کړی چې رسنیز فعالیت پټ او محرمانه ماهیت نه لري.

په اعلامیه کې راغلي: «د یوې رسنۍ خبرې، کړنې، نشراتي پالیسۍ او خپرېدونکي محتوا هره شېبه د خلکو، څارونکو بنسټونو او حکومتي ادارو تر څار لاندې وي».

تمدن زیاته کړې چې په داسې حال کې د ګوندي فعالیت تور پرې لګول کېږي چې تر دې وړاندې په هېواد کې د ټولو سیاسي ګوندونو جوازونه لغوه شوي دي.

په اعلامیه کې پوښتنه شوې: «که د دې رسنۍ فعالیت واقعاً ګوندي بڼه لرلای، نو څنګه ممکنه وه چې په تېرو څو کلونو کې د کشفي او استخباراتي ادارو، د رسنیو د څار بنسټونو او د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت له نظره پټ پاتې شي؟»

د خپلواکۍ د ثابتولو لپاره تمدن تلویزیون د دې شبکې د بنسټګر ارواښاد ایت‌الله آصف محسني یو لیک هم خپور کړی چې له مخې یې نوموړي په ۱۳۸۳ لمریز کال کې په رسمي ډول له ټولو ګوندي دندو او غړیتوبونو څخه استعفا کړې وه.

100%

د اعلامیې په پای کې د تلویزیون تمدن مسوولانو هیله څرګنده کړې چې طالبان به په خپلې پرېکړې بیاکتنه وکړي.

دوی ویلي: «د اسلامي تمدن ټلوېزیون د خپرونو د ځنډولو پرېکړه د ناسمو، نیمګړو یا غیرموثقو معلوماتو پر بنسټ شوې ده».

دغه طالب وزیر د خپلې وینا پر مهال زیاتوي: «اسلامي امارت هغه نظام دی چې ستا د عبادت اخلاقو احترام دی چې ستا نفس ساتي، ستا دین ساتي او ستا مال ساتي». ندیم داسې مهال د خلکو د مال ساتنې خبره کوي چې هره ورځ ورځ د افغانستان په بېلابېلو ښارونو کې په ډېر شمېر وسله‌والې غلاوې کېږي او طالبان یې په مخنیوي کې پاتې راغلي دي.

همدا راز دغه ډلې په افغانستان کې د ټولنې بېلابېل قشرونه په ځانګړي ډول ښځې د زده کړو او کار تر څنګ له خپلو ګڼو حقونو څخه بې برخې کړې دي.

د طالبانو لوړو زده کړو وزیر زیاتوي: «زه حج کې یو عرب سره مې لاس ټکر شو او ستړي مه‌شي مې ورسره وکړه، تر تعارف وروسته یې راته وویل چې اصلي نران تاسې یاست افغانانو». د طالبانو دا چارواکی وايي چې افغانان د اسلام او ازادۍ ساتونکي دي.

بل‌خوا د نړۍ مشهور دیني عالمان نیوکې کوي چې د طالبانو د حکومت تګلارې له اسلامي شریعت سره په ټکر کې دي او د دغه ډلې ډېری کړنې شریعت سره هېڅ اړخ نه لګوي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، ټرمپ د چهارشنبې په ورځ د امریکا له کانګرس څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: «د ایران اسلامي جمهوریت له هر هغه څه سره موافقه کوي چې زه یې غواړم او له دې پرته بله چاره هم نه لري».

د امریکا ولسمشر د خپلو څرګندونو پر مهال د خپلو خبرو په اړه نور جزئیات ورنه کړل او نه یې هم روښانه کړه چې د ایران له لوري د کومو ځانګړو غوښتنو منلو ته اشاره کوي.

د ټرمپ دغه څرګندونې په داسې حال کې مطرح کېږي چې په وروستیو اوونیو کې د واشنګټن او تهران ترمنځ د اړیکو، اټومي پروګرام او سیمه‌ییزو مسایلو په اړه بحثونه او اټکلونه زیات شوي دي.

تر اوسه د ایران اسلامي جمهوریت د ټرمپ د دغو څرګندونو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.