د امریکا نوترډام پوهنتون د افغان ښځو له انلاین پوهنتون سره هوکړه وکړه

د محرم د لسمې ورځې یا عاشورا په مناسبت په خپاره شوي پیغام کې، مسعود ویلي چې د امام حسین پاڅون د ظلم پر وړاندې د درېدو، ویښتیا او زړورتیا درس ورکوي.

هغه لیکلي چې عاشورا د دې حقیقت یادونه کوي چې هېڅ زور او استبداد د انسان عزت نه شي تر پښو لاندې کولی او د ظلم پر وړاندې درېدل یوازې یو انتخاب نه، بلکې «ایماني، انساني او تاریخي مسوولیت» دی.

د مقاومت جبهې مشر ویلي چې امام حسین په خپلې مبارزې ثابته کړه چې حق، که هر څومره یوازې هم وي، حق پاتې کېږي او باطل، که د قدرت پر ګدۍ هم ناست وي، بیا هم باطل دی.

مسعود د افغانستان اوسني وضعیت ته په اشارې ویلي چې د عاشورا پیغام نن هم د افغانانو لپاره د مسوولیت، ویښتیا او د ظلم پر وړاندې د مقاومت الهام‌بښونکی پیغام لري.

هغه زیاته کړې: «عزت هغه وخت مانا پیدا کوي چې انسان د ظالم د ظلم پر وړاندې چوپ پاتې نه شي او د حق ملاتړ وکړي.»

مسعود په پای کې د امام حسین او د هغه د ملګرو یاد تازه کړی او د ازادۍ، عدالت، انساني کرامت او د افغانستان د خلکو د ارادې د حاکمیت لپاره یې پر خپلې ژمنې ټینګار کړی دی.

د افغاني سرې میاشتې د معلوماتو له مخې، دا همغږۍ ناسته د پنجشنبې په ورځ ترسره شوې، چې پکې د دې ادارې عملیاتي مرستیال مولوي روح‌الله عبدالسلام، د نړیوال فدراسیون استازي دغه پروژه د بشري خدماتو د ښه تطبیق لپاره مهمه بللې.

هغه زیاته کړې چې د اوبو، حفظ‌الصحې او لومړنیو مرستو څلور کلنه پروژه به د خلکو د روغتیايي وضعیت په ښه کولو، د ناروغیو په مخنیوي او د اساسي روغتیايي اړتیاوو په پوره کولو کې مرسته وکړي.

د خبرپاڼې له مخې، نوې پروژه به د پخوانۍ پروژې د تجربو پر بنسټ عملي شي، څو لا زیاتې اړمنې کورنۍ تر پوښښ لاندې راشي.

د معلوماتو له مخې، دا څلور کلنه پروژه د فنلنډي سرې صلیب په ملاتړ په ننگرهار، کونړ او بغلان ولایتونو کې پلي کېږي، چې هدف یې د اوبو او حفظ‌الصحې خدماتو ښه کول او د زیانمنو ټولنو د روغتیايي وضعیت پیاوړتیا ده.

لغمان کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رییس مولوي عبدالنور رسولي ویلي، چې استاد ګل پاچا الفت د افغانستان د ادب او کلتور یو ځلانده شخصیت و او د داسې ملي او کلتوري څېرو د اثارو او مقبرو ساتنه د ټولو ګډ مسؤلیت دی.

هغه زیاته کړه، چې د دغو کلتوري شخصیتونو د ژوند او خدمتونو درناوی په حقیقت کې د هېواد د تاریخ، هویت او کلتوري ارزښتونو درناوی دی. هغه د تاریخي او فرهنګي اثارو ساتنه راتلونکو نسلونو ته د ملي هویت د لېږدولو یوه مهمه وسیله وبلله او ټینګار یې وکړ، چې د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست به د فرهنګي میراثونو د ساتنې او بیارغونې په برخه کې خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د هغو بنسټونو او کلتوري شخصیتونو هڅې وستایلې، چې د فرهنګي میراثونو په ساتنه او بیا رغونه کې برخه اخلي. د یادولو وړ ده، چې استاد ګل پاچا الفت د افغانستان د معاصر پښتو ادب له مخکښو شاعرانو او لیکوالانو څخه و، چې د هېواد د ادبي او کلتوري ودې لپاره یې بې‌ساري خدمتونه کړي او د هغه مقبره د لغمان ولایت د عزیز خان کڅ په سیمه کې موقعیت لري.

د افغانستان په تاریخ کې د کلتوري او ادبي میراثونو ساتنه تل ځانګړی ارزښت درلودلی دی، لکه څنګه چې په هېواد کې د نورو کلتوري او تاریخي ارزښتونو د یادولو ترڅنګ، په دې وروستیو کې د پښتو ادب د بل نامتو شخصیت ملنګ جان د خوږې نغمې کتاب هم ۷۰ کلن شو، چې د رحمان بابا تر دیوان وروسته د پښتو ادب دویم تر ټولو مشهور کتاب ګڼل کېږي. طالبان بیا د ملنګ جان شاعري چې حماسي رنګ لري او ملت پالنه پکې ځای شوې، د طآلبانو له لوري پرې سخت بندیز لګېدلی دی.

دغه سازمان ویلي چې په افغانستان کې د نشه‌يي توکو کارول پر ډېرو کورنیو او ټولنو ناوړه روغتیايي، ټولنیزې او اقتصادي اغېزې کړې دي او دوی هڅه کوي چې اړمنو کسانو ته روغتیايي خدمات ورسېږي.

د روغتیا نړیوال سازمان په ټول افغانستان کې د درملنې د ۱۱ مرکزونو او په ۱۰ ولایتونو کې د ۱۱ ګرځنده ټیمونو ملاتړ کوي، چې له دې جملې څخه څلور مرکزونه د ښځو او ماشومانو او یو مرکز د تنکیو ځوانانو درملنې ته ځانګړی شوی دی. دغه مرکزونه په ټولیزه توګه ۶۱۰ بسترونه لري چې زرګونه کسانو ته د ژوند ژغورنې روغتیايي، رواني او ټولنیز خدمات وړاندې کوي او ګرځنده ټیمونه بیا هغو زیانګالو خلکو ته خدمات رسوي چې مرکزونو ته لاسرسی نه لري.

دغه سازمان همدارنګه په کابل، کندهار او هلمند ولایتونو کې د اپیوایډ د بدیلې درملنې د څلورو مرکزونو او پنځو ګرځنده ټیمونو مالي او تخنیکي ملاتړ کوي، چې اوسمهال ترې څه باندې ۵۰۰ روږدي کسان ګټه اخلي. د دې ترڅنګ، د روغتیا نړیوال سازمان د افغانستان د روغتیايي چارواکو سره د تخنیکي لارښودونو په برابرولو، د روغتیايي کارمندانو په روزنه او د درملنې د علمي لارو چارو په پراخولو کې همکاري کوي.

په افغانستان کې د روغتیا د نړیوال سازمان استازي ډاکټر اډوین سلواډور په دې اړه وویل، چې د نشه‌يي توکو د کارولو اختلالات د مخنیوي او درملنې وړ دي او په دې برخه کې پانګونه له روږدو کسانو سره مرسته کوي چې بیرته خپلو کورنیو او ټولنو ته ګټور ثابت شي.

نوموړي د ۲۰۲۶ کال د نشه‌يي توکو په وړاندې د مبارزې نړیواله ورځ د عامه پوهاوي د زیاتولو، په ځانګړې توګه د ځوانانو ترمنځ د مخنیوي د پروګرامونو د پیاوړتیا او د باکیفیته خدماتو د پراخولو لپاره یو ښه فرصت وباله.

د دغې ادارې مشر، مجتبی شمس، د پنجشنبې په ورځ ویلي چې لږ تر لږه ۱۵ افغان وګړي، سره له دې چې سمندري هوا توپاني او خرابه وه، د نوشهر د ختیځ ساحلي اوبو ته ننوتلي وو.

د هغه په وینا، د ورک شوي کس د موندلو لپاره د ژغورنې او لټون عملیات لا هم دوام لري.

مجتبی شمس ویلي چې د پېښې د قربانیانو عمرونه۱۲، ۱۴ او ۲۵کاله وو.

هغه زیاته کړې چې یاد کسان په داسې ساحلي سیمه کې اوبو ته ورغلي وو چې د خطرناکو سیمو له ډلې شمېرل کېږي او هلته لامبو وهل منع دي.

د ایران د ژغورنې چارواکو له خلکو، په ځانګړي ډول له کډوالو او مسافرو، غوښتي چې د سمندر د خراب وضعیت او د امنیتي سپارښتنو پر مهال له خطرناکو ساحلي سیمو څخه ډډه وکړي، څو د ورته مرګونو پېښو مخه ونیول شي.