سنټکام وایي پر سوداګریزو بېړیو د ایران د برید په غبرګون کې یې پوځي اقدام کړی

د پرتګالي رسنۍ (دې ريذيډنټ) د راپور له مخې، دا په تېرو څلورو میاشتو کې دویم ځل دی چې ستره محکمه د ۳۱ کلن عبدالبشیر د دوسیې د یوې برخې بیا څېړنې امر کوي.

بشیر په ياده قضیه کې تېر کال د جون په میاشت کې د ۲۵ کلونو بند تر ټولو زیاتې سزا محکوم شو، چې دا د عامه څارنوالۍ د دفتر له نظره مخالفه وه، ځکه هغوی باور درلود چې هغه رواني ناروغي لري او د جنايي مسؤلیت وړ نه دی او باید لږ تر لږه د دریو کلونو لپاره په رواني روغتون کې وساتل شي.

په عبدالبشير تور دی چې د ۲۰۲۳ کال د مارچ په ۲۸مه یې دوه ښځې، چې ۲۴ او ۴۹ کلنې وې او په اسماعیلیه مرکز کې یې د کډوالو د ملاتړ په څانګه کې کار کاوه، په چاقو ووژلې او پر نورو لیدونکو یې د برید هڅه وکړه.

هغه د جرم په ورځ د نیول کېدو راهیسې د زندان او لنډمهاله توقیف ترمنځ وخت تېروي.

ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې د خبریالانو یوې غونډې ته وویل، د پنجشنبې د ورځې له پېښې خوښ نه دی. د هغه په وینا، ایران څلور ځله بریدونه کړي چې امریکایي ځواکونو یې درې بې‌پیلوټه الوتکې نسکورې کړې.

هغه وویل: «له هغه څه چې د پنجشنبې په ورځ وشول، خوښ نه شوم. هغوی څلور ځله برید وکړ. موږ درې هغه بې‌پیلوټه الوتکې چې یوه بېړۍ یې په نښه کړې وه، راوغورځولې. یوه بله بې‌پیلوټه الوتکه پر یوې ډېرې قیمتي باروړونکې بېړۍ ولګېده. که څه هم بېړۍ ته زیان اوښتی، خو خپل سفر ته یې دوام ورکړ.»

ټرمپ زیاته کړه چې ایران باید دا کار نه وای کړی او خبرداری یې ورکړ: «تاسو به پوه شئ. مطلب مې دا دی، که موږ ځواب درکړو، نو پایلې به یې ووینئ.»

د امریکا ولسمشر تر دې وړاندې په خپلې ټولنیزې شبکې «ټروت سوشل» کې هم لیکلي وو چې ایران لږ تر لږه څلور بریدګرې بې‌پیلوټه الوتکې د هغو بېړیو پر لور توغولې چې د هرمز تنګي له لارې تېرېدلې.

د هغه په وینا، له دغو بې‌پیلوټه الوتکو څخه یوه په مستقیم ډول له یوې سترې او قیمتي باروړونکې بېړۍ سره لګېدلې او زیان یې ورته اړولی، خو بېړۍ توانېدلې چې خپل سفر ته دوام ورکړي.

ټرمپ همداراز ټینګار کړی چې امریکایي ځواکونو درې بې‌پیلوټه الوتکې نسکورې کړې او د ایران دغه اقدام یې د اوربند له هوکړې څخه «احمقانه سرغړونه» بللې ده.

د پولیسو د معلوماتو له مخې، نیول شوي کډوال له اداري مراحلو وروسته د ادرنه ښار د بهرنیو اتباعو د ایستلو ادارې ته سپارل شوي، څو د قانوني کړنلارې له بشپړېدو وروسته یې د ایستلو بهیر ترسره شي.

د ادرنه پولیسو د پنجشنبې په ورځ همداراز اعلان کړی چې د انسانانو د قاچاق په تړاو یې دوه نور کسان هم نیولي او عدلي ارګانونو ته یې ورپېژندلي دي.

دا په داسې حال کې ده چې ترکیې په وروستیو میاشتو کې د قانوني اسنادو له نشتوالي سره د بهرنیو کډوالو، په ځانګړي ډول افغانانو، د نیولو او ایستلو بهیر چټک کړی دی.

سره له دې، د ترکیې د کډوالۍ ادارې تازه شمېرې، چې د چهارشنبې په ورځ خپرې شوې، ښيي چې په ۲۰۲۵ کال کې دغه هېواد ته د ورننوتونکو کډوالو شمېر د تېر کال په پرتله ۲۵ سلنه زیات شوی دی.

د دغو شمېرو له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۳۹۴ زره کډوال ترکیې ته داخل شوي دي. په دې ډله کې د ترکمنستان وګړي د ۲۳،۴سلنه ونډې سره لومړی ځای لري، ورپسې د اذربایجان، ازبکستان، مصر او افغانستان وګړي راځي. د افغانستان وګړي د ټولو ورننوتونکو کډوالو ۵،۸ سلنه جوړوي.

د ترکیې د کډوالۍ ادارې د معلوماتو له مخې، د روان میلادي کال په لومړیو پنځو میاشتو کې د دغه هېواد پولیسو په بېلابېلو سیمو کې ۱۶ زره او ۴۳۶ افغان کډوال د استوګنې د قانوني اسنادو د نه لرلو له امله نیولي دي.

د پنجاب ایالت د پولیسو مشر، ګوراو یاداو، ویلي چې د عملیاتو پر مهال ۱۰ ناقانونه وسلې، نږدې پنځه کیلوګرامه هیروین، شاوخوا درې میلیونه هندي روپۍ چې د حوالې له فعالیتونو سره تړاو لري، او یوه موټرسایکل ضبط شوي دي.

د پولیسو په وینا، لومړنۍ څېړنې ښيي چې د دې شبکې غړي له هند څخه بهر له خپلو همغږوونکو سره په اړیکه کې وو او خپل فعالیتونه یې د ټولنیزو شبکو له لارې تنظیمول.

پولیسو د نیول شوي افغان وګړي هویت جګجیت سنګ، مشهور په «جاګي»، اعلان کړی او ویلي یې دي چې ۴۰ کاله عمر لري. د پولیسو د معلوماتو له مخې، نوموړی اصلاً د افغانستان د جلال‌اباد اوسېدونکی دی، خو د هند د ډهلي ښار په تیلاک‌ناګر سیمه کې یې ژوند کاوه. د دې قضیې پنځه نور تورن کسان د پنجاب ایالت د بېلابېلو سیمو اوسېدونکي دي او عمرونه یې د ۲۱ او ۲۶ کلونو ترمنځ دي.

د پولیسو د معلوماتو له مخې، له دې شبکې څخه یوه ۹ ملي‌متري «اوزي» فرعي ماشین‌ټوپک، یو بل فرعي ماشین‌ټوپک، څلور «ګلاک» تومانچې، یوه «زیګانا سپورټ» تومانچه او څو نورې نیمه‌اتومات تومانچې هم ترلاسه شوې دي.

د امرتسر د پولیسو کمېشنر، ګورپریت سېنګ بهولار، ویلي چې امنیتي ځواکونو د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ لومړی څو کسان د ۲۲۰ ګرامه هیروین سره یوځای ونیول. د هغه په وینا، د نیول شویو کسانو اعترافونو د ۴.۸ کیلوګرامه نورو هیروینو په موندلو او د شبکې د نورو غړو په پېژندلو کې مرسته وکړه.

پولیسو ویلي چې جګجیت سنګ د دې شبکې د عوایدو د پیسو د حوالې له لارې په لېږد کې مهم رول درلود. امنیتي چارواکو زیاته کړې چې د شبکې د نورو غړو او د هغې د بهرنیو اړیکو د پېژندلو لپاره څېړنې روانې دي.

د امرتسر پولیسو همداراز ویلي چې جګجیت سنګ پخوانۍ جنايي سابقه هم لري او تر دې مخکې هم د هغه پر وړاندې قضیې ثبت شوې وې. د دې پېښې په تړاو د نشه‌یي توکو او اړوندو جرمونو د قانون له مخې عدلي دوسیه پرانیستل شوې ده.

په امریکا کې د اسراییل سفیر، یحیئیل لایتر، ویلي چې د دې درې‌اړخیزې هوکړې چوکاټ د عملي اقداماتو پر بنسټ جوړ شوی او موخه یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو پرمختګ دی.

هغه زیاته کړې چې اسراییل له لبنان سره د «ریښتینې سولې» غوښتونکی دی او ادعا یې کړې چې د ایران اسلامي جمهوریت او د هغه متحدو وسله‌والو ډلو هڅه کړې چې د دې هوکړې بهیر ګډوډ کړي.

د لایتر په وینا، ایران او د هغه نیابتي ډلې غوښتل د خبرو اترو روان بهیر له خنډ سره مخ او د هوکړې د رامنځته کېدو مخه ونیسي.

تر اوسه د لبنان حکومت او د ایران اسلامي جمهوریت د دغو څرګندونو او د یادې درې‌اړخیزې هوکړې د چوکاټ په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.