پخواني ولسمشر ټینګار وکړ چې د افغانستان خلک «د اسلام د مکرم رسول د اهل بیتو مینه د ځان ترمنځ د یووالي او ورورولۍ عامل ګڼي او له دې فرصت څخه د اصلاح، روښانتیا او د یووالي او خواخوږۍ د ټینګښت لپاره ګټه پورته کوي.»
ښاغلي کرزي د خپلې ولسمشرۍ پر مهال او له هغې وروسته هم په کابل کې د عاشورا په مراسمو کې ګډون کړی و.
هغه په خپل پیغام کې هیله څرګنده کړې چې د افغانستان وګړي د عاشورا د ورځې له معنویت او برکته په ګټې اخیستنې، په متحد او یو غږ ډول د یوه واحد، همغږي او د علم او پوهې له نعمته برخمن افغانستان د پرمختګ او سوکالۍ لپاره هڅې وکړي.
حامد کرزی د افغانستان د اسلامي جمهوریت د حکومت له نسکورېدو او د ۱۴۰۰ کال په زمري کې د طالبانو د ادارې له واکمنېدو وروسته په کابل کې پاتې شو او په دې کلونو کې یې بهرني سفرونه هم لرل. تر دې وړاندې هم د ښاغلي کرزي پر وړاندې د محدودیتونو راپورونه خپاره شوي وو او طالبانو په ځینو مواردو کې د هغه د بهرنیو سفرونو مخه نیولې وه. د طالبانو ادارې پر سیاسي فعالیتونو، مدني غونډو او د پخوانیو دولتي څېرو پر شتون پراخ محدودیتونه لګولي دي.
سرچینې وایي چې په مذهبي مراسمو کې د کرزي د ګډون د منع کولو وروستی اقدام په کابل کې پر اغېزناکو سیاسي څېرو د محدودیتونو د لړۍ دوام دی، که څه هم د طالبانو چارواکو په دې اړه په ښکاره څه نه دي ویلي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
