لیبیا ۵ تنه افغان بندیان خوشې کړل

د طالبانو د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت د معلوماتو له مخې، دغه بڼونه د فاریاب ولایت په پښتون‌کوټ، ګرزیوان، خواجه موسی، خیبر او میمنې ولسوالیو کې جوړ شوي دي.

طالبانوو ویلي، په دغو ټولو بڼونو کې د اوبو د کمښت د مخنیوي او د مېوو د ښه کیفیت لپاره د څاڅکي اوبولګولو عصري سیسټم لګول شوی دی.

د طالبانو د کرنې وزارت د بدیل معیشت ریاست ویلي، چې د دغو بڼونو د جوړولو موخه په سیمه کې د کوکنارو د کښت د بدیل رامنځته کول او له کروندګرو سره مرسته ده. د دغه پروګرام له لارې په یادو ولسوالیو کې لسګونه سیمه ییزو کروندګرو ته د کار زمینه هم برابره شوې ده.

په فاریاب کې د طالبانو د کرنې ریاست مسوولینو ټینګار کړی، چې دوی د اوبو لګولو د دغه نوي سیسټم د ښې کارونې لپاره بڼوالو ته مسلکي روزنه هم ورکوي.

د دوی په وینا، د ګیلاسو د دغو بڼونو مېوې به په راتلونکو کلونو کې د سیمې د اوسېدونکو په اقتصادي پیاوړتیا کې مهم رول ولوبوي.

هغه همداراز ادعا کړې چې د طالبانو په حکومت کې له مذهبي پلوه له خلکو سره تبعیضي چلند نه کېږي. نوموړي د عاشورا مراسمو ته په اشارې ویلي چې سږ کال دغه مراسم د شیعه وګړو لپاره په بشپړ امنیت کې ترسره شول.

د طالبانو دغه چارواکي د طالبانو تر منځ د یو کلک نظام د ټینګار په اړه ویلي چې د دوی د نظام ټول چارواکي د یوه امیر اطاعت کوي او هېڅوک نه شي کولای د هغه له امر څخه سرغړونه وکړي. نوموړي د پخواني جمهوري نظام له دورې سره په پرتله ویلي، هغه مهال د حکومت په بېلابېلو برخو کې اختلافات موجود وو او هر ولایت جلا تګلاره لرله.

دلاور زیاته کړې چې د اوسني نظام د «بې‌بدیله» کېدو یو مهم دلیل دا دی چې ټول چارواکي د رهبر امر ته ژمن دي او هره پرېکړه یې پرته له مخالفت څخه عملي کېږي.

هغه د پخواني جمهوري نظام پر سیاستونونیوکه کړې او ادعا یې کړې چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته په افغانستان کې ګڼې ستونزې هوارې شوې دي. نوموړي د طالبانو حکومت «د خدای نعمت» وباله او ویې ویل چې خلک باید د دغه نظام له موجودیت څخه منندوی وي.

دلاور د خپلو خبرو په دوام کې د بشر حقونو او د ښځو د حقونو موضوع ته هم اشاره کړې او ویلي یې دي چې د دغو بنسټونو د فعالیتونو سربېره، په افغانستان کې تر درې میلیونه ډېر معتادین موجود وو چې د طالبانو له لوري راټول شوي دي. د هغه په وینا، په دغو معتادینو کې ښځې او ماشومان هم شامل وو.

بلخوا،د طالبانو د شخصیتونو سره د تماس کمېسیون ریس، له بهر مېشتو افغانانو غوښتي چې هېواد ته بېرته راستانه شي. د نوموړي په وینا، هېڅوک به بېرته راستنېدونکو ته ستونزه رامنځته نه کړي او هغوی کولای شي په ازاد ډول په افغانستان کې ژوند وکړي. هغه زیاته کړې، که څوک حقوقي دعوه هم ولري، د حل زمینه یې برابره ده.

دلاور زیاته کړې چې که بهر مېشتي افغانان هېواد ته راستانه نه شي، د هغوی شتون او نه شتون د نظام پر فعالیتونو کوم ځانګړی اغېز نه لري او حکومت خپل کارونه په عادي ډول پر مخ وړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د بشري حقونو یو شمېر راپورونه ښيي، د پخواني جمهوري نظام ځینې منسوبین چې افغانستان ته راستانه شوي، نیول شوي، شکنجه شوي او په ځینو مواردو کې په مرموز ډول وژل شوي هم دي.

په ورته وخت کې، یو شمېر منتقدان د طالبانو د ټول‌ګډوني حکومت او د مذهبي تبعیض د نشتوالي ادعاوې شعاري او له عملي واقعیتونو لرې بولي. د دوی په وینا، طالبانو د واکمنۍ له پیل راهیسې پر اهل تشیع وګړو بېلابېل محدودیتونه لګولي دي.

د یاد وزارت په وینا، دغه ښځې له خپلو مېړونو او د کورنیو د غړو له لوري له ناوړه چلند سره مخ وې، چې ځینې یې د اوږدې مودې لپاره د خپلو پلرونو په کورونو کې اوسېدې.

د دغه ریاست د ادعا پر بنسټ چې د محتسبینو په هڅو دا مېرمنې بېرته له کورنیو سره یوځای شوې او په وینا یې خپلو حقونو ته یې لاس رسی موندلی.

دغه وزارت زیاتوي چې په تېرو کلونو کې زرګونه ښځې د کورني تاوتریخوالي، جبري ودونو او نورو ستونزو څخه ژغورل شوې او ورته د میراث، نفقې، ولور او د خپلې خوښې د نکاح حقوق ورکړل شوي دي.

خو دا ادعاوې په داسې حال کې مطرح کېږي چې د بشري حقونو ګڼې ادارې او د مدني ټولنې فعالان د طالبانو د تګلارو په اړه اندېښنه لري. د دوی په وینا، د طالبانو له خوا د ښځو پر کار، تعلیم او عامه حضور سخت محدودیتونو هغوی له ګڼو ټولنیزو او اقتصادي فرصتونو بې برخې کړي دي.

ځیني منتقدین وایي چې د طالبانو لخوا د ښځو د حقونو خوندیتوب دعوې د پراخو محدودوونکو سیاستونو تر سیوري لاندې د ښځو د ښه وضعیت استازیتوب نشي کولی، بلکه د افغان ښځو د وضعیت په اړه لا هم جدي اندیښنې موجودې دي.

خو طالبان بیا ټینګار کوي چې د ښځو حقونه یې د اسلامي شریعت په چوکاټ کې تضمین کړي دي.

یاد ریاست زیاتوي، چې د شباشک معدني سیمه د «شاکول، جیحون او قرمقل» کانونو یوه برخه ده.

د یاد شرکت په وینا له دې سیمو استخراج شوي سکاره د ۶۰۰۰ تر ۶۵۰۰ کالوري حرارتي ارزښت لري، چې د لوړ کیفیت لرونکي بلل کېږي.

د دغه شرکت مسولین وایي چې دغه سکاره د قوي حرارت تولید او دوامداره سوځېدو له امله د بازار د اړتیاوو په پوره کولو کې مهم رول لري.

دغه ریاست ټینګار کړی چې د کانونو د استخراج بهیر په منظم ډول روان دی او هڅه کېږي چې د تولید کچه یې نوره هم لوړه شي.

د یادې ادارې د معلوماتو له مخې، په دغه موده کې ۴ زره او ۵۶۸ بهرني وګړي چې ۱۹۱یې ښځې دي، افغانستان ته دننه شوي، او ۳ زره او ۹۹۲ نور بهرني وګړي چې ۱۲۱یې ښځې دي، له دغه هېواد څخه وتلي دي.

راپور زیاتوي چې د ثبت شویو ارقامو له مخې ۴ زره او ۵۰۳ کسان د ځمکنیو سرحدي دروازو او ۶۵ نور له هوايي لارو هېواد ته دننه شوي دي. له دې ډلې ۶۰۹ تنه د افغانستان د تاریخي او لرغونو ځایونو د لیدنې لپاره راغلي، او پاتې نور د کار او بېلابېلو نورو موخو لپاره هېواد ته داخل شوي دي.

د احصایې او معلوماتو اداره وایي، تر ټولو ډېر بهرني وګړي چې شمېر یې ۲ زره او ۷۱۸ کسانو ته رسېږي، د نیمروز له سرحدي دروازې افغانستان ته دننه شوي دي. همدارنګه یو زر او ۴۶۲ تنه د هرات د ځمکنیو او هوايي دروازو له لارې، ۲۶۴ تنه د فاریاب د اقینې بندر، ۶۲ تنه د بدخشان د اشکاشم او پاتې نور د حیرتان بندر او د بلخ له هوايي ډګر څخه افغانستان ته دننه شوي دي.