تمدن ټلوېزیون د جنګاښ په دویمه نېټه د طالبانو د عدلیې وزارت د وسلوالو له لوري وتړل شو او د دغې رسنۍ د مشر محمد جواد محسني په وینا، وسله والو کسانو د هغوی تخنیکي وسایل هم ضبط کړي او نامعلوم ځای ته یې لېږدولي دي.
د طالبانو چارواکو تر اوسه په رسمي ډول د تمدن ټلوېزیون د تړلو او د هغوی د کارکوونکو د نیولو په اړه څه نه دي ویلي. د یادولو وړ ده چې د ۱۴۰۳ کال په غبرګولي میاشت کې هم د طالبانو امنیتي ځواکونو پر دغه ټلوېزیون برید کړی و او د کارکوونکو له سپکاوي وروسته یې ځینې وسایط هم له ځان سره وړي وو.
طالبانو وړاندې ادعا کړې وه چې تمدن ټلوېزیون د «افغانستان د اسلامي حرکت» په نوم د لغوه شوي ګوند پورې تړاو لري او د دغه هېواد د قوانینو له مخې د سیاسي ګوندونو رسنۍ د فعالیت حق نه لري.
خو د تمدن ټلوېزیون مشر محمد جواد محسني دغه تورونه رد کړي او ویلي یې دي چې د دغې رسنۍ بنسټ اېښودونکی محمد اصف محسني د طالبانو تر واکمنۍ دوه کاله وړاندې مړ شوی و او له سیاسي فعالیتونو یې لاس اخیستی و. هغه زیاته کړې چې د ځمکې د ملکیت په اړه د هغوی حقوقي دعوه لا هم په ځانګړې محکمه کې تر څېړنې لاندې ده او وروستۍ پرېکړه یې نه ده شوې.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.