مولوي امیر خان متقي او د یوناما مرستیال د همکاریو پر پراختیا خبرې کړي

د هغه په وینا، که څه هم د صادراتو اوسنۍ کچه لا هم بسنه نه کوي، خو د تېر کال د ورته مودې په پرتله د تازه مېوو صادرات له ۵ تر ۱۰ سلنې پورې زیات شوي دي.

رحماني زیاتوي چې افغانستان د تازه مېوو د تولید او صادراتو د لا پراختیا لپاره پراخ ظرفیت لري.

د نوموړي په وینا، په صادریدونکو مېوو کې هندواڼه، خټکی، ګیلاس، الوبالو، شفتالو، مڼې او نورې فصلي مېوې شاملې دي.

طالبان وایي، دا مهال د هرات د مېوو او سبزیو په بازارونو کې شاوخوا درې زره کسان پر کار بوخت دي.

هرات د افغانستان له مهمو سوداګریزو او کرنیزو ولایتونو څخه ګڼل کېږي او د ایران او ترکمنستان سره د نږدېوالي له امله د هېواد د تازه مېوو او سبزیو د صادراتو له مهمو مرکزونو څخه دی. هر کال د اوړي له پیل سره د هرات له لارې د افغانستان بېلابېلې فصلي مېوې د سیمې او ځینو عربي هېوادونو بازارونو ته صادریږي.

د دغه ادارې ویاند، یوسف حماد، ویلي چې په همدې موده کې ۳۹۷ کسان ټپیان شوي دي.

د نوموړي په وینا، د دغو پېښو له امله ۲ زره او ۳۵ کورونه په بشپړ ډول او ۲۱۹ نور په نیمه توګه ویجاړ شوي دي. همدارنګه، ۳۰۴ هټۍ په بشپړه او ۳۲۹ نورې په نیمه توګه زیانمنې شوې دي. د دې ترڅنګ، ۶۲ پلچکونه او ۴۴ جوماتونه هم له منځه تللي دي.

حماد زیاتوي چې د طبیعي پېښو له امله ۵۹۶ کیلومتره سړکونه، ۲۸ زره او ۴۱۲ جریبه کرنیزه ځمکه او د ۴ زره او ۴۱۱ جریبه باغونو حاصلات هم زیانمن شوي دي.

د هغه په خبره، په وروستیو پېښو کې د کابل، زابل، تخار او سمنګان ولایتونو کې د توپانونو او د غرونو د ښویېدنې له امله ۵ کسان هم مړه شوي دي.

افغانستان د اقلیمي بدلون، پرله‌پسې وچکالۍ او ناڅاپي سختو ورښتونو له امله د طبیعي پېښو له جدي ګواښ سره مخ دی. هر کال سیلابونه، توپانونه او د غرونو ښویېدنې د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې خلکو ته درانه مالي او ځاني زیانونه اړوي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دا نندارتون د قرغیزستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې په کوربتوب جوړ شوی او د قرغیزستان د لومړي وزیر لومړي مرستیال دانیار امان‌ګېلدیف پرانیستی دی.

هاشمي د نندارتون په څنډه کې د شانګهای همکاریو سازمان د غړو هېوادونو د سوداګرۍ او صنایعو خونو له یو شمېر رییسانو او استازو سره د لیدنې په ترڅ کې د دوه اړخیزو سوداګریزو اړیکو د پراختیا په تړاو خبرې کړې دي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې پلاوي د قرغیزستان د لومړي وزیر له لومړي مرستیال سره یو ځای د نندارتون د بېلابېلو برخو له لیدنې وروسته ټینګار کړی، چې د افغانستان او د شانګهای همکاریو سازمان د غړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي اړیکې باید پراخې شي. هغوی د ګډو همکاریو پیاوړتیا، د سوداګریزو راکړو ورکړو زیاتوالی او د خصوصي سکټورونو ترمنځ د همکاریو پراختیا مهمه بللې ده.

یادي پلاوي همدارنګه د اقتصادي تعاملاتو پر دوام او د پانګونې او سوداګرۍ لپاره د نویو فرصتونو پر رامنځته کولو هم ټینګار کړی دی.

د شانګهای د همکاریو سازمان یو سیمه‌ییز چوکاټ دی چې د غړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي، سوداګریزو او صنعتي اړیکو د پیاوړتیا لپاره نندارتونونه او ناستې تنظیموي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د پلاوي ګډون د خصوصي سکټور د اړیکو د پراخولو په موخه شوی او د قرغیزستان، تاجیکستان، روسیې، ازبکستان او ایران د سوداګرۍ خونو له استازو سره د همغږۍ پر زیاتېدو تمرکز لري.

دغه وزارت د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، تر اوسه د اریانا افغان او کام‌اېر هوايي شرکتونو د ۸۶ الوتنو له لارې په ټولیزه توګه ۲۶ زره او ۸۷۲ افغان حاجیان په خوندي او منظم ډول د هېواد څلورو زونونو کابل، مزارشریف، هرات او کندهار ته لېږدول شوي دي.

په دغو لېږدول شویو کسانو کې ۱۴ زره او ۹۸۹ حاجیان د جدې له هوايي ډګر څخه د ۴۸ الوتنو او ۱۱ زره او ۸۸۳ نور حاجیان د مدینې منورې له هوايي ډګر څخه د ۳۸ الوتنو په وسیله افغانستان ته لېږدول شوي دي.

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت زیاته کړې، چې اوسمهال په مدینه منوره کې شاوخوا ۳ زره او ۱۲۸ افغان حاجیان پاتې دي، چې هېواد ته د هغوی د لېږدولو لړۍ هم پیل شوې ده. د طالبانو د دغه وزارت د پلان له مخې، تمه کېږي چې د دغو پاتې حاجیانو د لېږدولو پروسه تر راتلونکې چهارشنبې پورې په بشپړه توګه پای ته ورسېږي.

د افغان حاجیانو د بېرته ستنېدو دغه بهیر د تېرې ذوالحجې میاشتې په ۱۵مه نېټه پیل شوی وو، چې د روان هجري قمري کال د حج د مناسکو له ادا کولو وروسته ترسره کېږي.

د یادونې وړ ده، چې سږکال شاوخوا ۳۰ زره افغان حاجیان د حج مناسکو د ترسره کولو لپاره سعودي عربستان ته تللي وو.

دغې جبهې د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۶مه) په همدې تړاو په یوې اعلامیه کې ویلي، چې د تاجکستان د تلپاتې سولې او ملي یووالي ۲۹ کلن دوام د دغه هېواد د رهبرۍ او ملت د لر لید، ګډ تدبیر او بې‌دریغه سرښندنو روښانه ثبوت دی. د مقاومت جبهې زیاته کړې، چې د تاجکستان خلکو او مشرتابه ثبات د تر ټولو لوړ ارزښت په توګه ساتلی دی.

د مقاومت جبهې په دغې اعلامیه کې د افغانستان د پخواني اسلامي دولت د مشر برهان‌الدین رباني او احمدشاه مسعود یادونه کړې، چې د تاجکستان له ولسمشر امام‌علي رحمان سره یې د سولې په ټینګښت کې مرسته او همکاري کړې وه.

په اعلامیه کې راغلي: «دغو مشرانو د خپلو ملتونو او سیمې د لوړو ګټو په ژور درک کولو سره جګړې ته د پای ټکي اېښودلو لپاره د روغې جوړې او ورورولۍ لاره غوره کړه او نړۍ ته یې د سولې ډیپلوماسۍ یوه تلپاتې بېلګه وړاندې کړه».

دغې جبهې ټینګار کړی، چې په تاجکستان کې سوله، ثبات او پرمختګ د افغانستان د خلکو پر برخلیک او هیلو مستقیم او حیاتي اغېز لري. د مقاومت جبهې د افغانستان د خلکو په ملاتړ کې د تاجکستان د اصولي دریځ، مرستو او همدردۍ له امله د دغه هېواد له مشرتابه او ملت څخه مننه کړې ده.