په هرات کې د غور د شهرک ولسوالۍ پخوانی امنیه قوماندان په یوه وسله‌وال برید کې ووژل شو

سیادت د یکشنبې په ورځ د فارس خبري اژانس ته وویل، افغانستان د نړۍ له هغو هېوادونو څخه دی چې د کانونو پراخې زېرمې لري، او ایران د خپل تخنیکي ظرفیت، ازادو اوبو ته د لاسرسي او پرمختللو صنعتي بنسټونو له امله د کانونو په برخه کې د همکارۍ لپاره مناسب فرصت لري.

د هغه په وینا، د ایران او افغانستان د سوداګرۍ خونې د کانونو د همکارۍ پلان پر دوو اساسي محورونو ولاړ دی؛ لومړی، افغانستان ته د کانونو اړوند د تخنیکي، انجنیرۍ خدمتونو او تجهیزاتو صادرول، او دویم، د دواړو هېوادونو ترمنځ د ګډ اقتصادي ځنځیر رامنځته کول.

سیادت وویل، ایران د کانونو د سپړنې، ځمک‌پېژندنې، برمې وهلو او استخراج په برخو کې د پام وړ تخنیکي وړتیاوې لري او کولای شي افغانستان ته اړین ماشینونه، تجهیزات او مسلکي روزنې د لوېدیځو ټکنالوژیو په پرتله په ټیټه بیه برابرې کړي.

هغه همداراز وړاندیز وکړ چې معدني مواد دې په افغانستان کې استخراج شي، خو د پروسس یوه برخه دې یې په ایران، په ځانګړي ډول د سرحدي ازادو سیمو په صنعتي مرکزونو کې ترسره شي. د نوموړي په باور، دا تګلاره به له یوې خوا افغانستان سره د خامو موادو د صادراتو په کمولو او د عوایدو په زیاتولو کې مرسته وکړي او له بلې خوا به د ایران د معدني صنعت اړتیاوې هم پوره کړي.

د ایران او افغانستان د سوداګرۍ خونې مشر د چابهار او بندرعباس بندرونو له لارې د افغانستان د معدني محصولاتو صادرات هم د دواړو هېوادونو په ګټه وبلل او ویې ویل، ایران باید یوازې د افغانستان په کانونو کې د نورو هېوادونو حضور ته ننداره ونه کړي.

تر دې مخکې د ایران دولتي فارس خبري اژانس د تېر کال د غویي په میاشت کې راپور ورکړی و چې ایران غواړي د افغانستان د اوسپنې په کانونو کې پنځه میلیارده ډالره پانګونه وکړي.

افغانستان د مسو، اوسپنې، لیتیم، سرو زرو او نادرو معدني عناصرو سترې زېرمې لري، خو د ناامنۍ، د بنسټیزو اسانتیاوو کمښت، د انرژۍ ستونزو او د پانګونې محدودیتونو له امله د کانونو د سکټور پراختیا لا هم له جدي خنډونو سره مخ ده.

پاکستان د یکشنبې په نیمه شپه شاوخوا یوه بجه پر کونړ او پکتیکا له بریدونو سربېره د پکتیا پر څمکنیو ولسوالۍ هوايي بریدونه کړي دي. د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ وايي، په دې بریدونو کې یې وسله‌وال په نښه کړي، خو د څمکنیو ولسوالۍ روغتون ډاکټران وايي، ډېری ټپيان په ملکي جامو کې وو او اکثریت یې ځوانان، ماشومان او ښځې دي.

د څمکنیو ولسوالۍ د روغتون یو متخصص ډاکټر نوروز وايي: «کله چې بمبار وشو، موږ روغتون ته ځانونه راورسول. د ټپیانو شمېر تر ۴۰ اوړي. اکثریت یې په ملکي لباس کې وو، ځوانان، ماشومان او زنانه وې. ځينې بستر شوي دي».

هغه وايي، د یو شمېر ټپيانو روغتیايي وضعیت ډېر نازک وو او د ښې درملنې په موخه د پکتیا ولایتي روغتون ته لېږدول شوي او زیاتوي: «یو شمېر کېسونه چې اورتوپیدي او جراحي صدري وو، هغوی ګردیز ته د امبولانس په وسیله انتقال شوي دي».

خو لا تر اوسه پر پکتیکا او کونړ ولایتونو د پاکستان د هوايي بریدونو له امله د اوښتې مرګ‌ژوبلې په تړاو څه نه‌دي ویل شوي.

طالبانو لا تر اوسه د پاکستان د دغو بریدونو په تړاو څه غبرګون نه‌دی ښودلی.

سرچینو زیاته کړې، لا تر اوسه پر ننګرهار د پاکستان د هوايي بمباریو څه راپور نه‌دی ورکړل شوی، خو ځايي خلک وايي، د تېښتې لاره نه‌لري، ځکه جېټ الوتکې ډېرې ټيټې ګرځي او د په نښه کېدو وېره ډېره ده.

پاکستان د یکشنبې په نیمه شپه نږدې یوه بجه (د چنګاښ ۷مه) پر کونړ، پکتیا او پکتیکا د بریدونو مسوولیت منلی او ادعا یې کړې، چې په دې بریدونو کې یې ۲۹ وسله‌وال وژلي، خو طالبانو لا تر اوسه په دې تړاو څه غبرګون نه‌دی ښودلی.

د طالبانو او روسیې تر منځ د نظامي- تخنیکي همکاریو له لاسلیک وروسته د طالبانو دفاع وزیر ویلي وو، چې تر دې وروسته پاکستان پر افغانستان د برید جرات نه‌شي کولی، خو د یادې هوکړې له لاسلیک وروسته دا د پاکستان دویم برید دی چې پر افغانستان یې ترسره کوي.

د طالبانو د دفاع وزیر له ګواښ وروسته پر افغانستان د پاکستان په لومړي برید کې د ذبیح‌الله مجاهد په وینا، ۱۱ ماشومان، یوه ښځه او یو سپین ږیری وژل شوي او د ښځو او ماشومانو په ګډون ۱۴ نور ټپيان شوي وو.

د سرچینو په وینا، لا هم په سیمه کې د پاکستان د جېټ الوتکو غږونه اورېدل کېږي او روغتونونو او روغتیايي مرکزونو ته د ټپیانو او نورو زیانمنو د لېږدونې بهیر دوام لري.

پاکستان پر پکتیا د هوايي بریدونو مسوولیت منلی او ویلي یې دي، چې له پکتیا سربېره یې پر پکتیکا او کونړ ولایتونو هم هوايي او ځمکني بریدنه کړي دي. د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ ادعا کړې، چې په دې بریدونو کې یې ۲۹ وسله‌وال وژلي، خو تر دې مخکې د ملګرو ملتونو د راپورونو پر بنسټ پر افغانستان د پاکستان په بریدونو کې ډېری مرګ‌ژوبله ولسي وګړو ته اوښتې ده.

طالبانو د پاکستان د دغو تازه بریدونو په تړاو تر اوسه څه نه‌دي ویلي.

د‌ پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ د یکشنبې په نیمه شپه (د چنګاښ ۷مه) په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، د خیبر پښتونخوا، بلوچستان د بې‌ګناه خلکو او په سند کې د رینجرز پر نظامي اډې د شویو بریدونو په غبرګون کې د ډیورند کرښې په اوږدو کې یې پر کونړ، پکتیا او پکتیکا ولایتونو «پلان شوي» بریدونه کړي دي.

نوموړی ادعا لري، چې په دې بریدونو سره یې د «جماعت‌الاحرار» په ګډون د نورو وسله‌والو ځینې پټنځایونه په نښه کړي دي. جماعت‌الاحرا پرون په سند کې پر رینجرز ځواکونو د ډله‌ییز برید مسوولیت منلی وو.

عطاالله تارړ زیاتوي: «امنیتي ځواکونو د خیبر پښتونخوا په باجوړ ولسوالۍ کې د پاکستان او افغانستان پولې ته نږدې د ترهګرو د یوې ډلې پر ضد د استخباراتو پر بنسټ ځمکني عملیات ترسره کړل. د دقیق اقدام په پایله کې، د هند د نیابتي ډلې جماعت الاحرار پورې تړلی د خوارجو یو لوړ پوړی قومندان خان فروش له ۳ نورو ترهګرو سره یوځای وژل شوی او څو نور ټپیان شوي دي».

تارړ دغه بریدونه د«غضب لله الحق»د عملیاتو دوام بولي او زیاتوي، چې په پکتیا، پکتیکا او کونړ کې درې نور هدفونه له منځه وړل شوي اوپه ترڅ کې یې ۲۵ نور وسله‌وال وژل شوي او په وینا یې، په دغو پټنځایونو کې زېرمه شوي وسلې او مهمات هم له‌منځنه وړل شوي دي.

نوموړي په دې بریدونو کې ولسي وګړو ته د اوښتي احتمالي تلفاتو په تړاو څه‌ نه‌دي ویلي، خو تر دې مخکې پر افغانستان د پاکستان په ډېریو دغه ډول بریدونو کې عام ولس او په ځانګړې توګه ښځې او ماشومان په نښه شوي دي.

طالبانو لا تراوسه د پاکستان د دغو بریدونو په غبرګون کې څه نه‌دي ویلي.