طالبان: په بغلان کې د کډوالو ښارګوټي د پراختیا لپاره د توپوګرافي سروې پیل شوه

د یادې ادارې د ویاند مرستیال تاج محمد همت، وایي چې دغه د ماین پاکۍ عملیات د اړوندو همکارو موسسو په مرسته ترسره شوي دي.

نوموړی زیاتوي چې په دې موده کې ۱۸۹۹ کړۍ ماینونه د خلکو له خوا د بېړنیو اړیکو له لارې راپور او کشف شوي دي او په خوندي ډول تر لېږدولو وروسته له منځه وړل شوي دي.

د همت په وینا، دغې ادارې همدارنګه د ماینونو او ناچاودو توکو د خطر په اړه د پوهاوي پروګرامونه نږدې یو میلیون او ۵۳ زره کسانو ته وړاندې کړي دي.

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې هر کال د ناچاودو توکو د چاودنو له امله ګڼ شمېر کسان خپل ژوند له لاسه ورکوي، چې تر ډیره بریده ماشومان دي.

د ماشومانو د ژغورنې ادارې د راپور له مخې، د جګړې د پاتې شونو د چاودنو شاوخوا ۷۰ سلنه قربانیان ماشومان دي، او د ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو ترمنځ ۳۳۸ افغان ماشومانو ته له همدې امله مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

په بشکیک کې د طالبانو د سفارت سرپرست مولوي عبدالشکور حقاني په دې ناسته کې د افغانستان او قرغیزستان ترمنځ د سوداګرۍ، پانګونې، ترانزیت او اقتصادي همکاریو د پراخ ظرفیت یادونه وکړه او ډاډ یې څرګند کړ چې د دواړو هېوادونو ترمنځ به د سوداګریزو اړیکو د پیاوړتیا او ګډو اقتصادي نوښتونو ملاتړ ته دوام ورکړي.

د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ خونو استازو هم د افغانستان او قرغیزستان ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د لا پراختیا لپاره د هر اړخیز ملاتړ ژمنه وکړه.
په دې فورم کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د «سوداګرۍ شورا» د جوړېدو په موخه هوکړه لیک هم لاسلیک شو.

دا شورا به د سوداګرو ترمنځ د مستقیمو اړیکو د پیاوړتیا، ګډو اقتصادي نوښتونو د همغږۍ او د پراختیایي پروژو د ملاتړ لپاره کار کوي.

د دغه وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، په دې لیدنه کې د یوناما استازي برونو لمارکي د بشري مرستو د څرنګوالي او د هغو د اغېزمن مدیریت په اړه خپل نظرونه وړاندې کړل.

د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیرخان متقي په دې ناسته کې د بشري مرستو د اړتیا ترڅنګ د انکشافي او بنسټیزو پروژو پر پلي کېدو ټینګار وکړ. هغه زیاته کړه چې طالبانو حکومت به په دې برخه کې له ملګرو ملتونو سره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي.

د خبرپاڼې له مخې، په ورته وخت کې برونو لمارکي د بهرنیو چارو له وزیر څخه د هرکلي او لیدنې مننه وکړه او ژمنه یې وکړه چې د سپارل شویو مسوولیتونو د ترسره کولو لپاره به خپلې هڅې ګړندۍ کړي. هغه همداراز د لا زیات تعامل او په بېلابېلو برخو کې د همکاریو پر پراختیا یې ټینګار وکړ.

د هغه په وینا، که څه هم د صادراتو اوسنۍ کچه لا هم بسنه نه کوي، خو د تېر کال د ورته مودې په پرتله د تازه مېوو صادرات له ۵ تر ۱۰ سلنې پورې زیات شوي دي.

رحماني زیاتوي چې افغانستان د تازه مېوو د تولید او صادراتو د لا پراختیا لپاره پراخ ظرفیت لري.

د نوموړي په وینا، په صادریدونکو مېوو کې هندواڼه، خټکی، ګیلاس، الوبالو، شفتالو، مڼې او نورې فصلي مېوې شاملې دي.

طالبان وایي، دا مهال د هرات د مېوو او سبزیو په بازارونو کې شاوخوا درې زره کسان پر کار بوخت دي.

هرات د افغانستان له مهمو سوداګریزو او کرنیزو ولایتونو څخه ګڼل کېږي او د ایران او ترکمنستان سره د نږدېوالي له امله د هېواد د تازه مېوو او سبزیو د صادراتو له مهمو مرکزونو څخه دی. هر کال د اوړي له پیل سره د هرات له لارې د افغانستان بېلابېلې فصلي مېوې د سیمې او ځینو عربي هېوادونو بازارونو ته صادریږي.

د دغه ادارې ویاند، یوسف حماد، ویلي چې په همدې موده کې ۳۹۷ کسان ټپیان شوي دي.

د نوموړي په وینا، د دغو پېښو له امله ۲ زره او ۳۵ کورونه په بشپړ ډول او ۲۱۹ نور په نیمه توګه ویجاړ شوي دي. همدارنګه، ۳۰۴ هټۍ په بشپړه او ۳۲۹ نورې په نیمه توګه زیانمنې شوې دي. د دې ترڅنګ، ۶۲ پلچکونه او ۴۴ جوماتونه هم له منځه تللي دي.

حماد زیاتوي چې د طبیعي پېښو له امله ۵۹۶ کیلومتره سړکونه، ۲۸ زره او ۴۱۲ جریبه کرنیزه ځمکه او د ۴ زره او ۴۱۱ جریبه باغونو حاصلات هم زیانمن شوي دي.

د هغه په خبره، په وروستیو پېښو کې د کابل، زابل، تخار او سمنګان ولایتونو کې د توپانونو او د غرونو د ښویېدنې له امله ۵ کسان هم مړه شوي دي.

افغانستان د اقلیمي بدلون، پرله‌پسې وچکالۍ او ناڅاپي سختو ورښتونو له امله د طبیعي پېښو له جدي ګواښ سره مخ دی. هر کال سیلابونه، توپانونه او د غرونو ښویېدنې د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې خلکو ته درانه مالي او ځاني زیانونه اړوي.