د خامنه‌يي د جنازې مراسم؛ ایران د افغان ګډونوالو لپاره دوه زره او ۵۰۰ وړیا ویزې اعلان کړې

د بورنو ایالت د پوهنې کمېشنر د سې‌شنبې په ورځ، د چنګاښ په ۹مه، ویلي چې تښتول شوي کسان ۲۵ نجونې، ۱۱ هلکان او د ښوونځي یو کارکوونکی دي.

د هغه په وینا، اته کسان، چې د ښوونځي مرستیال هم پکې شامل دی، د وسله‌والو له منګولو ژغورل شوي دي.

چارواکو ویلي، دغه برید د دوشنبې په ورځ د بورنو ایالت د لاسا ښار په دولتي ښوونځي کې هغه مهال ترسره شو، چې زده‌کوونکي په ازموینو بوخت وو.

لاسا ښار د بورنو ایالت له هغو سیمو څخه دی چې په وروستیو کلونو کې په ځلونو د وسله‌والو ډلو د بریدونو او پراخو انسان‌تښتونو شاهد پاتې شوی دی.

دغه پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې د نایجریا په شمال‌ختیځ کې پر ښوونځیو او تعلیمي مرکزونو وسله‌وال بریدونه لا هم دوام لري او د زده‌کوونکو او ښوونیزو کارکوونکو د امنیت په اړه اندېښنې یې لا زیاتې کړې دي.

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت سه‌شنبه د چنګاښ پر ۹مه په خپرې کړې خبرپاڼې کې ویلي چې په دې لیدنه کې د دوه اړخیزو همکاریو پر پراخولو او د افغانستان اړوند مسایلو بحث شوی دی.

په دې لیدنه کې د افغانستان د دوامدارې پراختیا د ملاتړ په موخه د سوداګریزو – اقتصادي، ترانسپورتي او لوژستیکي همکاریو د پراختیا او همدارنګه د کلتوري او بشرپاله همکاریو پر پیاوړتیا ټینګار شوی دی.

د خبرپاڼې له مخې، د قطر سفیر د افغانستان د ټولنیزې او اقتصادي بیارغونې د ملاتړ په برخه کې د ازبکستان هڅې ستایلې او د سیمې د ثبات او پرمختګ په پیاوړتیا کې یې د تاشکند ونډه مهمه بللې ده.

دواړو غاړو د دوه‌ اړخیزو همکاریو پر پراختیا، د سیمه‌ییزو مسایلو اړوند د عملي همغږۍ پر زیاتوالي او د افغانستان په تړاو د منظمو خبرو اترو پر دوام ټینګار کړی دی.

سرچینو په وینا، دغه پخوانی سرتیری څو ورځې وړاندې له ایران څخه خپل کور ته ستون شوی و.

ځانګړې سرچینې وایي چې محمد عمر د پکتیکا ولایت د جاني خېلو ولسوالۍ اوسېدونکی و او په تېر جمهوري نظام کې یې د ملي پولیسو په لیکو کې دنده ترسره کوله. نوموړی د کابل له سقوط او په هېواد کې د طالبانو له واکمنېدو وروسته ایران ته تللی و، خو په دې وروستیو کې بېرته خپلې سیمې ته راستون شوی و.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، دغه پخوانی پولیس نن د جاني خېلو ولسوالۍ په بابوخېلو کلي کې د طالبانو له خوا په نښه او ترور شو. دا پېښه په داسې حال کې کېږي چې طالبانو په هېواد کې د عمومي بښنې اعلان کړی و، خو د تېر حکومت د پوځیانو او پولیسو د نیول کېدو او وژل کېدو راپورونه لا هم ورکول کېږي.

له بلې خوا، سرچینو تایید کړې چې په ورته وخت کې د پکتیکا ولایت په یحیی خېلو ولسوالۍ کې د یو بل پخواني محلي پولیس کور په بمونو الوزول شوی دی. د دغه برید له امله د اوښتو احتمالي زیانونو او تلفاتو په اړه تر اوسه دقیق معلومات نه دي ترلاسه شوي.

دغه لیدنه په داسې حال کې ترسره کېږي چې په اسټرالیا کې د افغانستان د سفارت د تړل کېدو چارې روانې دي.

ښاغلي ویسي په دې کتنه کې مېرمن موسټین ته د هرات د ښځو لخوا یو لاسي ګنډل شوی دسمال په ډالۍ کې ورکړ او د افغان ښځو د وړتیا، عزت او همت ستاینه یې وکړه. هغه وویل چې دغه ډالۍ د هغو مېرمنو د هنر ښکارندويي کوي چې له سختو شرایطو سره سره یې خپله هیله ژوندۍ ساتلې ده.

د افغانستان سفیر د اسټرالیا له حکومت او خلکو مننه وکړه چې په سختو وختونو کې د افغانانو ترڅنګ ولاړ وو او د افغانستان د ملاتړ په لاره کې یې قربانۍ ورکړې دي. هغه زیاته کړه چې د دواړو هېوادونو د خلکو ترمنځ دا ملګرتیا او د استرالیا د خلکو سرښندنې به تل د افغانانو په یاد کې پاتې شي.

وحیدالله ویسي ټینګار وکړ که څه هم په استرالیا کې د افغانستان سفارت تړل کېږي، خو هیله لري چې دا هېواد به د افغانانو ملاتړ ته دوام ورکړي. هغه وویل چې حکومتونه راځي او ځي، خو د افغانستان خلک پاتې کېږي او هغوی د سولې، ازادۍ، وقار او د خپل راتلونکي د ټاکلو مستحق دي.

د تاجکستان ترانسپورټ وزارت ویلي چې د دوشنبې – کولما لویې لارې د ۱۰۹ کیلومتره برخې د جوړولو کار، چې د افغانستان پولې ته نږدې موقعیت لري، بېرته پیل شوی دی.

د راپور له مخې، تاجکستان چین ته ډاډ ورکړی چې د چینايي کارګرو د امنیت لپاره به ځانګړي تدابیر نیول کېږي.

د دې لویې لارې کار د ۲۰۲۵ کال په وروستیو کې ودرول شو، ځکه چین د امنیتي اندېښنو له امله خپلو وګړو ته سپارښتنه وکړه چې له سرحدي سیمو ووځي.

دا پرېکړه د ۲۰۲۵ کال د نومبر په وروستیو کې پر یوه چینايي ټیم له برید وروسته وشوه. په دغه برید کې دوه چینايي کارګر ووژل شول او په یوه بله پېښې کې درې نور چینايي وګړي هم ووژل شول.

تاجک چارواکو په لومړیو کې د دواړو بریدونو پړه په افغانستان کې پر میشتو وسله‌والو ډلو واچوله، خو تر اوسه د دې ادعاوو لپاره خپلواک شواهد نه دي وړاندې شوي.

د روان کال په پیل کې هم د تاجک امنیتي ځواکونو او د نشه‌یي توکو د شکمنو قاچاقبرو ترمنځ خونړۍ نښتې شوې وې.

د ازادي راډیو د تاجکستان څانګې د راپور له مخې، اوس د چینايي کارګرو امنیت د تاجکستان ځانګړي ځواکونه تامینوي.

همدارنګه، د تاجکستان د دفاع وزارت اعلان کړی چې ټاکل شوې د روان کال په سپټمبر میاشت کې چینايي سرحدي ځواکونه او تاجک امنیتي ځواکونه په ګډه پوځي تمرینونه و کړي.