اوچا: په افغانستان کې د ناچاوده توکو د چاودنې ۸۰ سلنه قربانیان ماشومان دي

هغه وايي، په پنجشېر ولایت کې یې د داوطلبۍ له لارې ۳زره او ۲۹۷ قیراطه تازه کېندل شوي زمرد د ۱۹۸زره او ۳۷۰ امریکايي ډالرو په ارزښت پر کورنیو سوداګرو وپلورل. په دغه ولایت کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم رییس محمد قاسم امیري بیا ویلي، چې یاده داوطلبي د یوې ځانګړې کمیټې په حضور کې ترسره شوه.
د هغه په خبره؛ د یاد وزارت د نوي حکم له مخې د ۶۶ ډوله منرالونو، ګران بیه او نیمه ګران بیه ډبرو د کېندنې جوازونو د وېش لړۍ هم پیل شوې. امیري دا هم ویلي، چې د دغه جوازونو په وېش سره به د پانګونې، سوداګرۍ او کاري‌ فرصتونو د پراختیا لپاره لا ډېره زمینه برابره شي.

په دغه ولایت کې طالب مسوولین وايي، په تېرو درېیو کلونو کې یې د زمردو، بېروجو، سپینو زرو او زرغون ګارنېټ کانونو له لارې شاوخوا ۱۵زره کسانو ته په مستقیم او نامستقیم ډول کاري زمینې برابرې کړې دي.

خو بل لور ته بیا زرګونه ځوانان د کار له نشتوالي، د کاري‌ فرصتونو د کمښت او کمزوري اقتصادي‌ وضعیت څخه شکایت کوي.

د راپورونو له مخې، ټاکل شوې چې د تهران، قم او عراق له مراسمو وروسته د علي خامنه‌يي جسد د ایران په مشهد ښار کې خاورو ته وسپارل شي.

د خراسان رضوي ولایت مرستیال علي عسکري ویلي، د افغانستان د وګړو د ګډون د اسانتیا لپاره ۲ زره او ۵۰۰ وړیا ویزې ورکړل شوې دي. نوموړي اټکل کړی چې د ځمکنیو پولو له لارې به له دوو زرو څخه تر څلورو زرو پورې افغانان د جنازې په مراسمو کې د ګډون لپاره ایران ته داخل شي.

د ایراني چارواکو په وینا، د افغانستان څخه د ورتلونکو کسانو د استوګنې لپاره د مشهد ښار په جوماتونو او تکیاخانو کې ځانګړي ځایونه هم په پام کې نیول شوي دي.

راپورونه زیاتوي، د افغانستان څخه د ورتلونکو کسانو ترڅنګ، تمه کېږي چې په ایران کې مېشت ګڼ شمېر افغان کډوال هم د علي خامنه‌يي د خاورسپارۍ او اړوندو مراسمو کې ګډون وکړي.

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت سه‌شنبه د چنګاښ پر ۹مه په خپرې کړې خبرپاڼې کې ویلي چې په دې لیدنه کې د دوه اړخیزو همکاریو پر پراخولو او د افغانستان اړوند مسایلو بحث شوی دی.

په دې لیدنه کې د افغانستان د دوامدارې پراختیا د ملاتړ په موخه د سوداګریزو – اقتصادي، ترانسپورتي او لوژستیکي همکاریو د پراختیا او همدارنګه د کلتوري او بشرپاله همکاریو پر پیاوړتیا ټینګار شوی دی.

د خبرپاڼې له مخې، د قطر سفیر د افغانستان د ټولنیزې او اقتصادي بیارغونې د ملاتړ په برخه کې د ازبکستان هڅې ستایلې او د سیمې د ثبات او پرمختګ په پیاوړتیا کې یې د تاشکند ونډه مهمه بللې ده.

دواړو غاړو د دوه‌ اړخیزو همکاریو پر پراختیا، د سیمه‌ییزو مسایلو اړوند د عملي همغږۍ پر زیاتوالي او د افغانستان په تړاو د منظمو خبرو اترو پر دوام ټینګار کړی دی.

سرچینو په وینا، دغه پخوانی سرتیری څو ورځې وړاندې له ایران څخه خپل کور ته ستون شوی و.

ځانګړې سرچینې وایي چې محمد عمر د پکتیکا ولایت د جاني خېلو ولسوالۍ اوسېدونکی و او په تېر جمهوري نظام کې یې د ملي پولیسو په لیکو کې دنده ترسره کوله. نوموړی د کابل له سقوط او په هېواد کې د طالبانو له واکمنېدو وروسته ایران ته تللی و، خو په دې وروستیو کې بېرته خپلې سیمې ته راستون شوی و.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، دغه پخوانی پولیس نن د جاني خېلو ولسوالۍ په بابوخېلو کلي کې د طالبانو له خوا په نښه او ترور شو. دا پېښه په داسې حال کې کېږي چې طالبانو په هېواد کې د عمومي بښنې اعلان کړی و، خو د تېر حکومت د پوځیانو او پولیسو د نیول کېدو او وژل کېدو راپورونه لا هم ورکول کېږي.

له بلې خوا، سرچینو تایید کړې چې په ورته وخت کې د پکتیکا ولایت په یحیی خېلو ولسوالۍ کې د یو بل پخواني محلي پولیس کور په بمونو الوزول شوی دی. د دغه برید له امله د اوښتو احتمالي زیانونو او تلفاتو په اړه تر اوسه دقیق معلومات نه دي ترلاسه شوي.

دغه لیدنه په داسې حال کې ترسره کېږي چې په اسټرالیا کې د افغانستان د سفارت د تړل کېدو چارې روانې دي.

ښاغلي ویسي په دې کتنه کې مېرمن موسټین ته د هرات د ښځو لخوا یو لاسي ګنډل شوی دسمال په ډالۍ کې ورکړ او د افغان ښځو د وړتیا، عزت او همت ستاینه یې وکړه. هغه وویل چې دغه ډالۍ د هغو مېرمنو د هنر ښکارندويي کوي چې له سختو شرایطو سره سره یې خپله هیله ژوندۍ ساتلې ده.

د افغانستان سفیر د اسټرالیا له حکومت او خلکو مننه وکړه چې په سختو وختونو کې د افغانانو ترڅنګ ولاړ وو او د افغانستان د ملاتړ په لاره کې یې قربانۍ ورکړې دي. هغه زیاته کړه چې د دواړو هېوادونو د خلکو ترمنځ دا ملګرتیا او د استرالیا د خلکو سرښندنې به تل د افغانانو په یاد کې پاتې شي.

وحیدالله ویسي ټینګار وکړ که څه هم په استرالیا کې د افغانستان سفارت تړل کېږي، خو هیله لري چې دا هېواد به د افغانانو ملاتړ ته دوام ورکړي. هغه وویل چې حکومتونه راځي او ځي، خو د افغانستان خلک پاتې کېږي او هغوی د سولې، ازادۍ، وقار او د خپل راتلونکي د ټاکلو مستحق دي.