د طالبانو اداره او مسکو پر یوه نوې طرحه کار کوي، چې له مخې یې د تاتارستان په ګډون د روسیې تېل افغانستان ته صادرېږي، هلته به په افغاني تصفیه خونو کې پروسس کېږي او بیا به د پټرولو او ډیزلو په بڼه بېرته روسیې ته لېږدول کیږي.
په کابل کې د روسیې د سوداګریز مرکز مسوول رستم حبیب الله ددغه هېواد رسنیو ته ویلي، چې د افغانستان د نفتو د تصفیې فابریکو کلنی ظرفیت له یو میلیون ټنو زیات دی او ټاکل شوې ده چې د روسي شرکتونو په همکارۍ دوه نورې سترې د نفتو د تصفیې فابریکې هم جوړې شي.
د هغه په وینا، په افغانستان کې د نفتو هغه څاګانې بېرته فعالېږي چې د پخواني شوروي اتحاد له دورې راهیسې تړلې وې.نوموړي ویلي، چې که څه هم د نفتو تولید مخ په زیاتېدو دی، خو لا هم د هېواد د موجودو تصفیه خونو د بشپړ ظرفیت د فعالولو لپاره بسنه نه کوي.
رستم حبیب الله ویلي، دواړه لوري د نفتو او سون توکو د متقابلې تبادلې پر میکانیزم کار کوي، خو د احتمالي هوکړې د وخت او حجم په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.
د راپور له مخې، روسیې ته له هند څخه د ۶۰ ټنه پټرولو بار وړونکي دوه ټانکرونه لېږدول کېږي، ۵۰ ټنه نور به له قزاقستان څخه ور رسېږي او مسکو له بېلاروس څخه د سون توکو د پېرلو لپاره هم چمتووالی ښودلی دی.
د چاپېریال او انرژۍ د برخې شنونکي خبرداری ورکوي چې د نفتو د تصفیې صنعت، که له نړیوالو چاپېریالي معیارونو سره سم مدیریت نه شي، هوا، اوبه او خاورې ککړولی شي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
