پولنډ د ۱۵ افغان کډوالو نیولو خبر ورکړی

په کابل کې د ایران سفارت د جمعې په ورځ، پر خپل اېکس پاڼه لیکلي، چې د ناستې پر مهال په کابل کې د ایران سفیر علي رضا بیکدلي د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پر ظرفیتونو ټینګار کړی.

د ایران د سفارت د معلوماتو له مخې د ایران او افغانستان د ګډې سوداګرۍ خونې استول شوي پلاوي د افغانستان له اقتصادي فعالانو سره د نفتو، ساختماني صنایعو، درملو، سمنټو، لابراتواري تجهیزاتو، خوراکي صنایعو، د بیټرۍ جوړونې، تخنیکي او انجنیرۍ خدمتونو په برخو کې خبرې اترې او مسلکي غونډې ترسره کړې.

په کابل کې د ایران سفارت ویلي، چې د ایران او افغانستان د شرکتونو ترمنځ د ګډو همکاریو درې هوکړه لیکونو چې د دواړو هېوادونو د خصوصي سکټور ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو دلا پراختیا لپاره اغېزناک ګام ګڼل کېږي لاسلیک شوي دي.

د پردې تر شا د لیدنو په اړه د انګېرنو ردولو سره هم‌مهاله تهران ته د افغانستان د دوو جریانونو د چارواکو له سفر سره، ځینو سرچینو د دوی ترمنځ د غیرعلني خبرو اترو د احتمال خبر ورکړی و.

دمګړۍ، د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر او د دې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي او له بلې او د ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود او د وحدت ګوند مشر محمد محقق په تهران کې د علي خامنه‌اي د جنازې په مراسمو کې د ګډون او درناوي لپاره حضور لري.

یاسا ټینګار وکړ چې د دواړو لوریو ترمنځ د خبرو اترو یا لیدنې لپاره هېڅ پلان شتون نه لري.

ښاغلي یاسا د جمعې په ورځ له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې وویل چې له طالبانو سره د مخالفو جریانونو بنسټیزه ستونزه د نظام د جوړښت په اړه ده. هغه وویل چې مخالف جریانونه له طالبانو سره د مذاکرې له اصل سره مخالف نه دي، خو مذاکره بایدچوکاټ او اصول ولري.

هغه وویل چې دوی چمتو دي چې د منځګړیتوب او لویو تضمینونو په شتون کې له طالبانو سره خبرو ته کینې.

د تهران د منځګړیتوب د هڅو مخینه

تهران تر دې وړاندې هم هڅه کړې وه چې د افغانستان د سیاسي جریانونو ترمنځ د منځګړي رول ولوبوي. په دغو مواردو کې یو هم په تهران کې د احمد مسعود او د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر امیرخان متقي ترمنځ د مستقیمو خبرو کوربه‌توب و؛ هغه خبرې چې د بنسټیزو اختلافونو له امله له کومې څرګندې پایلې پرته پای ته ورسېدې.

د طالبانو مخالفان تل په افغانستان کې د یوه ټولګډونه حکومت پر جوړولو ټینګار کوي، خو طالبان ادعا کوي چې د دوی اداره هراړخیزه ده.

د صفی الله کورنۍ افغانستان انترنشنل ته ویلي، نوموړی د «وحدت» په نوم د یوه قاچاقبر په مرسته له خپلو څلورو نورو ملګرو سره د اروپا د سفر په هیله د ایران پر لور روان شوی و. د کورنۍ په وینا، له سفر شاوخوا یوه اوونۍ وروسته ورسره اړیکه پرې شوه او ټیلیفون یې هم بند شو.

د صفی الله د کورنۍ د معلوماتو له مخې، ایران ته د رسېدو پر مهال ایراني پوله ساتو ځواکونو ډزې پرې کړې چې د قاچاقبر په ګډون شپږ واړه کسان وژل شوي وو.

دوی زیاتوي، هڅه یې وکړه د صفی الله جسد له سیمې را انتقال کړيي، خو ایراني ځواکونو اجازه ورنه کړه. د قرباني د کورنۍ په وینا، جسد شپږ ورځې تر لمر لاندې پاتې شو وو. د صفي الله کورنۍ وایې:« هغه په سترګه مخ او زړه باندی ویشتل شوی وو چې تر مرګ وروسته دا چې یوه اونۍ لمر ته پاتي و رنګ یې تور اوښتی و ان نه پیژندل کیدی».

د صفي الله جسد د سره صلیب په منځګړیتوب تر نږدې یوې میاشتې وروسته،، تېره ورځ ننګرهار ته لېږدول شوی او په خپل کلي کې خاورو ته سپارل شوی.

د صفی الله مور، چې د کورنۍ په وینا یې د سخت شاک په حالت کې ده، وایي د زوی د سفر د لګښت لپاره یې خپل غوږوالې پلورلې و او زوی په لوی لاس د مرګ خولې ته ولیږه.

صفی الله د کورنۍ مشر زوی و او له هغه درې وروڼه، مور او پلار پاتې دي. پلار یې وایي، بېکاري او اقتصادي ستونزو یې زوی د اروپا پر لور خطرناک سفر ته اړ کړ او د کورنۍ ټولې هیلې ورسره تړلې وې.

طالبانو ویلي، دواړو خواوو د اقتصادي همکاریو د پراختیا، د سوداګرۍ د کچې د لوړولو، د پانګونې د فرصتونو د رامنځته کولو او د ترانسپورټي او ټرانزیټي دهلېزونو د فعالولو لپاره د عملي همکاریو پر پراخولو ټینګار وکړ.

د خبرپاڼې له مخې، په غونډه کې د سیمه‌ییزو او نړیوالو سازمانونو په چوکاټ کې د همکاریو، سیمه‌ییز اتصال او د ګډو ګټو په نورو موضوعاتو هم خبرې وشوې او دواړو لوریو د همغږۍ او منظم سیاسي تفاهم پر دوام هوکړه وکړه.

طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، د طالبانو د پلاوي مشري د بهرنیو چارو وزارت د درېیم سیاسي ریاست رییس ډاکټر عبدالحی قانت او د روسیې د پلاوي مشري د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت د اسیا د دویمې ادارې رییس الکسي پاولوفسکي پر غاړه درلوده.

طالبانو او روسیې ترمنځ د سیاسي سلا مشورو دغه ناسته د دواړو خواوو د اړیکو د لا پیاوړتیا او د ګډو ګټو د پرمختګ لپاره مهمه بللي او پرېکړه یې وکړه چې دا بهیر به په منظم ډول دوام ومومي. د خبرپاڼې له مخې، د سیاسي مشاورت درېیم پړاو به د دواړو لوریو په متقابل توافق په مسکو کې ترسره شي.

د طالبانو باخبره سرچینو نن جمعې په ورځ، د جنګاښ۱۲مه وویل، چې ددې مسلې د حل لپاره د طالبانو د کورنیو چارو وزارت مرستیال ابراهیم صدر په بدخشان کې شتون لري او نوموړي د طالبانو ناراضي قوماندان جمعه خان فاتح ته ویلي چې مولوي هبت الله غواړي له هغه سره په کندهار کې وګوري.

د سرچینو په وینا، فاتح وېره لري چې د ملاهبت الله د لیدلو په بهانه له بدخشان څخه تر وتلو وروسته، هلته د طالبانو د مشر له لوري د زنداني کېدو احتمال شتون لري.

د طالبانو ځینې چارواکي چې په دې بهیر کې شامل دي وېره لري، که چېرې په بدخشان کې د طالبانو او د دوی د ناراضي قوماندان جمعه خان فاتح ترمنځ جګړه ونښلي، د دغه ولایت درې ولسوالۍ نسۍ، درواز بالا او مایمۍ به د سقوط له خطر سره مخ شي.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، له جمعه خان فاتحې سره د خبرو اترو پروسه ناکامه ده او نوموړی د طالبانو شرایطو ته غاړه نږدي.

په بدخشان کې د طالبانو سرچینې وايي، چې نن سهار د فیض اباد له لارې د طالبانو ګڼ ځواکونه د درواز او یفتل طرف ته تللي دي او د دوی په باور د جګړې احتمال زیات لیدل کېږي.

جمعه خان فاتح د افغانستان په شمال‌ختیځ کې د طالبانو له نفوذ لرونکو قوماندانانو څخه ګڼل کېږي. نوموړی د خپلو پلویانو ترمنځ په «د دروازونو په فاتح» شهرت لري.

فاتح په وروستیو اونیو کې په کندهار کې د طالبانو له مشرتابه سره د سیمه ییزو سرچینو او د سرو زرو د کانونو د مدیریت پر سر د اختلافاتو له جدي کېدو وروسته، د زابل ولایت له مرستیالۍ څخه ګوښه کړل شو.