په بلوچستان کې د سختو ورښتونو له امله ۴ کسان مړه او ۱۶ نور ټپیان دي
د بلوچستان په کوټې، خضدار او ژوب سیمو کې د وروستیو سختو ورښتونو له کبله د درېیو کورونو چتونه راپرېوتي، چې له امله یې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ کسان مړه او ۱۶ نور ټپیان شوي دي.
د بلوچستان په کوټې، خضدار او ژوب سیمو کې د وروستیو سختو ورښتونو له کبله د درېیو کورونو چتونه راپرېوتي، چې له امله یې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ کسان مړه او ۱۶ نور ټپیان شوي دي.
ځایي چارواکو ویلي، لومړۍ پېښه د ژوب په سیمه کې د باچا خان ښوونځي ته څېرمه په شمس کالونۍ کې رامنځته شوې چې د سختو ورښتونو له امله د دوو خټینو کورونو چتونه پرېوتي. په دغه پېښه کې یوه ښځه او دوه ماشومان تر خاورو لاندې شوي او ۱۲ نور ټپیان شوي دي.
بلخوا د خضدار په سیمه کې هم د یو بل کور د نړېدو له امله یو ماشوم مړ او څلور نور ټپیان شوي دي. سیمهییز پولیس او د ژغورنې ډلې وایي، چې ټپیان په بېړني ډول د سیمې نږدې روغتیایي مرکزونو ته لېږدول شوي دي.
سختو بارانونو په بلوچستان کې خلکو ته نه یوازې ځاني؛ بلکې مالي زیانونه هم اړولي دي. د راپورونو له مخې؛ د سختو ورښتونو له امله کورونه، سړکونه او کرنیزې ځمکې زیانمنې شوې او په بېلابېلو سیمو کې برېښنا پرې شوې ده.
د اسراییل د پوځ لوی درستیز ایال زمیر د اکتوبر د اوومې بریدونو له زرمې ورځې سره هممهاله ویلي، چې د ایران [حکومت] لا هم د اسراییل د پوځ د پاملرنې او چمتووالیو تر ټولو مهم محور دی.
زمیر د پنجشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) د پوځ د عمومي وضعیت د ارزونې په ناسته کې وویل: «نن زموږ د تاریخ د تر ټولو اوږدې جګړې زرمه ورځ ده؛ هغه جګړه چې د اسراییل د دولت په تاریخ کې په یوې سترې ماتې او له تر ټولو تریخ ناورین سره پیل شوه».
هغه د جګړې د بېلابېلو جبهو وضعیت ته په اشارې سره زیاته کړه: «ایران لا هم زموږ د چمتووالیو اصلي لومړیتوب دی. اوس موږ په ټولو عملیاتي جبهو کې یوې منځنۍ دورې ته داخل شوي یو».
د اسراییل د پوځ لوی درستیز همدا راز وویل، چې د جګړې ټولې جبهې لا هم فعالې دي، که څه هم په هغو کې د نښتو شدت توپیر لري، خوله دغو جبهو څخه هره یوه یې د داسې بدلونونو شاهده ده، چې د هغه په وینا، برخلیک ټاکونکې کیدای شي.
د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویلي، واشنګټن د ترهګریزو بریدونو پر وړاندې د پاکستان د ځاندفاع له حق څخه ملاتړ کوي. په داسې حال کې چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ شخړې لا هم دوام لري او د ملګرو ملتونو په وینا، د پاکستان په وروستیو هوايي بریدونو کې لږ تر لږه ۲۸ ملکي وګړي وژل شوي دي.
د امریکا بهرنیو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) په یوې اعلامیې کې ویلي، متحده ایالات د ترهګریزو بریدونو پر وړاندې د پاکستان د ځاندفاع له حق څخه ملاتړ کوي او ټینګار یې کړی، چې د پاکستان خلکو د کلونو په اوږدو کې د ترهګرۍ له امله درانه زیانونه لیدلي دي.
د دغه وزارت په اعلامیه کې راغلي: «موږ د ترهګریزو بریدونو پر وړاندې د پاکستان د ځان دفاع له حق څخه ملاتړ کوو. د پاکستان خلکو د ترهګرو له لاسه ډېر کړاوونه ګاللي دي».
دا څرګندونې داسې مهال کېږي، چې د روان کال په فبرورۍ کې د پاکستان او طالبانو ترمنځ د دواړو لورو تر منځ تر ټولو سختې نښتې وشوې او له هغې وروسته هم د دواړو غاړو ترمنځ تاوتریخوالی دوام لري.
د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) د معلوماتو له مخې، د پاکستان په وروستیو هوايي بریدونو کې، چې د افغانستان ډیورند کرښې ته نږدې سیمې یې په نښه کړې، لږ تر لږه ۲۸ ملکي وګړي وژل شوي او ۴۹ نور ټپیان شوي دي.
طالبانو وروسته ادعا وکړه، چې د اسلاماباد د بریدونو په غبرګون کې یې د پاکستان دننه هوايي بریدونه کړي، خو اسلاماباد ویلي، د بلوچستان په ایالت کې یې د طالبانو څلور ابتدایي بېپیلوټه الوتکې (ډرونونه) نسکورې کړې دي.
پاکستان پر طالبانو تور پورې کوي، چې د پاکستان پر ضد د بریدونو پلان جوړوونکو وسلهوالو ته په افغانستان کې پناه ورکوي، خو طالبان دا تورونه ردوي او وایي، په پاکستان کې ناامني د هغه هېواد کورنۍ ستونزه ده او اسلاماباد د خپلو امنیتي ناکامیو پړه پر افغانستان اچوي.
واشنګټن چې پاکستان د ناټو له غړیتوبه بهر مهم متحد بولي، لا هم طالبان د یوې ترهګرې ډلې په توګه ګڼي. د راپورونو له مخې، د امریکا او پاکستان اړیکې د ډونالډ ټرمپ تر بیا واکمنېدو وروسته یو ځل بیا نږدې شوې دي.
دغه څرګندونې په داسې وخت کې کېږي، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ کړکېچ له زیاتېدو سره د سیمې د امنیت او د ملکي وګړو د خوندیتوب په اړه نړیوالې اندېښنې هم زیاتې شوې دي.
د یادونې وړ ده، چې په دې وروستیو کلونو کې پاکستان لږ تر لږه ۱۳ ځلي پر افغانستان مرګوني هوايي بریدونه کړي او له امله یې سلګونه کسانو ته مرګژوبله اوښتې ده.
د سوریې د کورنیو چارو وزارت وایي، د دمشق ښار په مرکزي سیمه کې د یوې کافې دننه د ځای پر ځای شویو چاودېدونکو توکو د چاودنې له امله لږ تر لږه ۹ کسان وژل شوي او ۲۰ نور ټپیان شوي دي. تر اوسه هېڅ ډلې د دغه برید مسوولیت نهدی منلی.
د سوریې کورنیو چارو وزارت ویلي، د پنجشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) د دمشق ښار په مرکزي برخه کې د عدلیې ماڼۍ ته څېرمه په یوه کافه کې د چاودنې له امله ۹ کسان وژل شوي او ۲۰ نور ټپیان شوي دي.
د دغه وزارت د لومړنیو څېړنو له مخې، چاودنه د شاوخوا یو کیلوګرام چاودېدونکو توکو د چاودنې له امله رامنځته شوې ده. د چارواکو په وینا، د دغې چاودنې له امله ځايي اوسېدونکو ته پراخ مالي زیانونه هم اوښتي دي.
د سوریې دولتي ټلوېزیون راپور ورکړی، چې چاودېدونکي توکي د کافې دننه ځای پر ځای شوي وو، خو تر اوسه هېڅ وسلهوالې ډلې د دغه برید مسوولیت نهدی منلی.
د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) په خپل نوي راپور کې اعلان کړی، چې د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ له لومړۍ څخه د جون تر ۲۷مې پورې، لږ تر لږه ۵۳۱ زره و ۸۰۰ افغان کډوال له پاکستان څخه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ د پنجشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) د یوه راپور په خپرولو سره زیاته کړې، په دغو ستنو شویو کسانو کې ۱۵۸ زره او ۳۰۰ تنه د یادې ادارې تر ملاتړ لاندې ستانه شوي او لږ تر لږه ۶۱ زره او ۸۰۰ نور په جبري توګه له پاکستان څخه شړل شوي دي. دغه بنسټ ټینګار کړی، چې د کډوالو د بېرته ستنېدو لړۍ د طالبانو او اسلاماباد ترمنځ د مخ په زیاتېدونکو ترینګلتیاوو او نښتو په منځ کې دوام لري.
په راپور کې راغلي، چې د ستنو شویو کډوالو لویه برخه ښځې او ماشومان جوړوي، داسې چې د ټولو راستنېدونکو ۵۰ سلنه ښځې او نجونې او ۵۵ سلنه یې ماشومان دي. د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ ویلي، چې له تېر کال راهیسې یې په کابل، کندهار او جلالاباد کې له څه باندې ۷۵۳ زرو کسانو سره نغدي مرستې کړي او یوازې په ۲۰۲۶ کال کې یې له ۱۵۸ زرو څخه زیاتو ستنو شویو کډوالو ته د مرستو رسولو لړۍ روانه ساتلې ده.
د دغو کورنیو شاوخوا ۳۴ سلنه یې د ښځو له خوا اداره کېږي او ۱۴ سلنه یې لږ تر لږه یو معلول غړی لري.
د احصایو له مخې، د ستنېدونکو کډوالو ۸۹ سلنه پښتانه، ۳ سلنه تاجک، ۲ سلنه هزاره او ۱ سلنه ازبک دي، چې د زدهکړو په کچه کې یې ۷۸ سلنه مشران هېڅ رسمي زدهکړې نه لري.
د ستنېدونکو ډېره برخه د تورخم له لارې (۸۴ سلنه) او سپین بولدک له لارې (۱۰ سلنه) هېواد ته داخل شوي، چې ډېری یې په ننګرهار، کابل، لوګر، کندهار او کندوز ولایتونو کې د مېشتېدو نیت لري.
دغې بېسارې ستنېدنې د افغانستان پر لا دمخه نازک بشري وضعیت دروند بار اچولی دی.
له بلې خوا، په دغه راپور کې راغلي، چې په ۲۰۲۶ کال کې د افغانستان دننه د ناامنیو او نښتو له امله لږ تر لږه ۶۹ زره کسان په کور دننه بېځایه شوي دي. په دغو بېځایه شویو کورنیو کې ۷۳ سلنه یې ښځې او ماشومان دي، چې تر ټولو لومړنۍ اړتیاوې یې سرپناه (۷۳ سلنه)، خوراکي خوندیتوب (۵۲ سلنه) او روغتیايي خدمات (۴۵ سلنه) ښودل شوي دي.
همدا رنګه په پاکستان کې د بېاسناده افغانانو د نیولو، بندي کولو او د کورونو د تخلیې لړۍ په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت د پرېکړې له مخې لا هم په شدت سره روانه ده.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلېنسکي وایي، روسیې د کیېف پر یوې استوګنیزې ودانۍ برید کړی چې له امله یې ۶۴ اپارتمانونه ویجاړ شوي او درې کسان وژل شوي دي. هغه له نړیوالو شریکانو غوښتي، چې پر روسیې فشارونه زیات او د اوکراین هوايي دفاعي سیستم لاپسې سمبال کړي.
ولادیمیر زیلېنسکي ویلي، د روسیې د وروستي برید په ترڅ کې د کیېف ښار د یوې عادي استوګنیزې نهه پوړیزې ودانۍ ۶۴ اپارتمانونه ویجاړ شوي دي.
زیلېنسکي په خپله اېکسپاڼه ویلي، چې د پېښې په ځای کې لا هم د ژغورنې او لټون عملیات روان دي او ټول اړوند دولتي ادارې په کار بوختې دي.
هغه زیاته کړې، چې تر اوسه د درېیو کسانو د وژل کېدو راپور ورکړل شوی او ۱۷ کسان ژغورل شوي دي، خو لا هم د ودانۍ تر خاورو لاندې د نورو کسانو د موندلو هڅې روانې دي.
د اوکراین ولسمشر ویلي: «روسیې یو ځل بیا په قصدي ډول پر ملکي وګړو او استوګنیزو ودانیو برید کړی دی».
زیلېنسکي څرګنده کړې، چې یوازې په کیېف کې تر دې دمه له ۱۳۰ څخه زیاتې استوګنیزې ودانۍ د ورته بریدونو له امله زیانمنې شوې دي.
هغه له نړیوالو شریکانو غوښتي، چې د دې وضعیت پر وړاندې یوازې ننداره کوونکي پاتې نه شي او پر روسیې سیاسي او ډیپلوماټیک فشارونه زیات کړي، څو دغه جګړه پای ته ورسېږي.
زیلېنسکي همداراز د اوکراین د هوايي دفاع د پیاوړتیا غوښتنه کړې او ویلي یې دي، چې د PURL پروګرام له لارې نوی ملاتړ او د بالستیک ضد دفاعي سیستمونو پراختیا د خلکو د خوندیتوب لپاره حیاتي اړتیا ده.
هغه ویلي: «روسیه باید د دې ترهګرۍ د دوام لپاره هېڅ فرصت ونه لري».
زیلېنسکي له هغو هېوادونو مننه کړې، چې د اوکراین له خلکو ملاتړ کوي او د دفاعي همکاریو برخه کې همکاريو ته چمتو دي.