د جماعت‌الاحرار ډلې له ټي‌ټي‌پي څخه د جلا کېدو او خپلواک فعالیت پیلولو اعلان وکړ

د پاکستان د حکومت د معلوماتو له مخې، شهباز شریف د چالک هولډینګ له مشر احمد چالک، د البیراک ګروپ له مشر احمد البیراک او د ترکیې د سوداګرۍ او صنایعو خونې (ټي او بي بي) له مشر رفعت حصارجيک‌اوغلو سره جلا جلا لیدنې وکړې.

هغه ویلي، پاکستان هڅه کوي د ترکیې سره اقتصادي اړیکې لا پیاوړې کړي او ترکي شرکتونه دې د انرژۍ، کانونو، زیربناوو، بندرونو، لوژستیک، معلوماتي ټکنالوژۍ، مخابراتو، کرنې، تولید او دولتي شرکتونو د خصوصي کولو په برخو کې پانګونه وکړي.

شهباز شریف همداراز ویلي، د ځانګړو پانګونو د اسانتیا شورا به بهرنیو پانګوالو ته د "یوې کړکۍ" له لارې ټولې اسانتیاوې برابرې کړي.

په خبرپاڼه کې راغلي، ترکي سوداګرو د پاکستان اقتصادي اصلاحات او د پانګونې لپاره رامنځته شوی چاپېریال مثبت ارزولی او په دغه هېواد کې یې د خپلو پانګونو د پراخولو لېوالتیا ښودلې ده.

 د سن‌پټرزبورګ والي الکساندر بګلوف ویلي، چې دغه ښار د پراخ ډرون برید هدف ګرځېدلی، خو نوموړي ویلي چې یاد برید په دغه سیمه کې مرګ‌ژوبله نه لري.

راپور کاږي چې د لینینګراد والي الکساندر دروزدنکو هم ویلي، د ویسوتسک بندر، چې د نفتو، غلو، سکرو او مایع طبیعي ګازو د لېږد لپاره کارول کېږي، په برید کې زیانمن شوی دی. د هغه په وینا، د روسیې هوايي دفاع په دې سیمه کې ۷۲ اوکرایني نور ډرونونه نسکور کړي دي.

بل لور ته، د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زلنسکي ویلي، اوکرایني ځواکونو هغه بندري او د تېلو تاسیسات په نښه کړي چې د روسیې د جګړې لپاره عواید برابروي. هغه دا ادعا هم کړې چې د کرونشتاډ پوځي اډه، چې سن‌پټرزبورګ ته نږدې موقعیت لري، هم هدف ګرځول شوې ده.

همدارنګه روسي چارواکو ویلي دي چې په بېلابېلو جلا ډرون بریدونو کې، چې د بریانسک او کریمیا په سیمو کې ترسره شوي، لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان شوي دي.

د راپور له مخې، اوکراین په وروستیو میاشتو کې د روسیې پر انرژۍ پورې اړوند تاسیساتو خپل بریدونه زیات کړي، چې په ځینو سیمو کې یې د سون‌توکو پر رسولو خورا اغېز کړی دی.

اصف دراني په خپل ایکس‌پاڼه کې لیکلي چې طالبان د تحریک طالبان پاکستان، بلوچ لېبریشن ارمي، د اسلامي دولت خراسان څانګه، ترکستان اسلامي تحریک، اسلامي حرکت ازبکستان او له دوه درجنو څخه زیاتو نورو ډلو ته د پناه په ورکولو سره د ۱۱ سپتمبر له پېښو وړاندې د وضعیت د بیا تکرار له خطر سره مخ دي.

هغه ویلي: «طالبان باید درک کړي چې دوی محدود نړیوال مشروعیت لري. د ترهګرو ډلو ته د پناه ورکولو له امله دوی د ۹/۱۱ له وړاندې خطرناک سناریو د بیا تکرار له ګواښ سره مخ دي، چې پایلې به یې د ټولې سیمې لپاره نه اټکل کېدونکې وي.»

اصف دراني همدارنګه د هند له لوري د ځینو وسله‌والو ډلو د مالي ملاتړ ادعا کړې او ویلي یې دي چې دا وضعیت د سیمې د امنیت لپاره نور هم خطرناک شوی دی.

هغه ټینګار کړی چې که دا تګلارې دوام وکړي، نو هم کابل او هم د نوي ډیلي سیاسي مشران به له خطرناک وضعیت سره مخ شي، ځکه د هغه په وینا د نیابتي جګړو پالنه په پای کې د هماغو ملاتړکوونکو لپاره هم جدي زیانونه رامنځته کوي.

په همدې حال کې، په سیمه کې د ترهګرو ډلو د ملاتړ او شتون په اړه بېلابېل متضاد تورونه هم مطرح دي. هند پر پاکستان تور پورې کوي چې د ځینو وسله‌والې ډلو ملاتړ کوي، طالبان بیا ادعا کوي چې پاکستان د داعش خراسان ډلې غړو ته پناه ځایونه ورکړي، او په پاکستان کې ځینې سیاسي او قومي تحریکونه هم ادعا کوي چې اسلام‌اباد ځینې وسله‌والې ډلې روزي او ملاتړ یې کوي.

دغه ټولې ادعاوې تر اوسه د بېلابېلو اړخونو له لوري رد یا تایید شوې نه دي او د سیمې د اوږدمهاله سیاسي او امنیتي اختلافاتو برخه ګڼل کېږي.

شنونکي وایي چې د دې ډول تورونو او ضد ادعاوو دوام د سیمه‌ییزو اړیکو د لا خرابېدو او د باور د کمزورۍ لامل کېږي، په داسې حال کې چې د ترهګرۍ پر ضد همغږي لا هم د سیمې له لویو ننګونو څخه ګڼل کېږي.

د سپینه ماڼۍ له رسمي ایکس‌پاڼې څخه په خپاره شوي بیان کې د امریکا د خپلواکۍ د ۲۵۰مې کلیزې د نمانځنې په مناسبت د دغه هېواد د نړیوال مقام او لاسته راوړنو یادونه شوې ده.

ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي: «موږ په ځمکه کې تر ټولو ځواکمن او قوي هېواد یو او د خدای په فضل، د متحده ایالاتو متحده ایالات د بشري تاریخ تر ټولو بریالی، تر ټولو لاسته راوړونکی او تر ټولو استثنايي هېواد دی.»

سپینې ماڼۍ دا څرګندونې د خپلواکۍ د ورځې د نمانځنې په چوکاټ کې د امریکا د ملي هویت، ځواک او نړیوالو لاسته راوړنو د ستاینې په توګه خپرې کړې دي.

د پاکستان پوځي شنونکي او د هوايي ځواک پخواني ډګروال سلطان محمد هالي ویلي، د افغانستان له لوري د امنیتي ګواښونو او د سرحدي نفوذ د مخنیوي لپاره د پاکستان او روسیې همکاري مهمه ده.

د هغه په وینا، پاکستان غواړي د سوریې او شمالي قفقاز په جګړو کې د روسیې له تجربو، په ځانګړي ډول د ښاري جګړو، بې‌پیلوټه الوتکو د شنډولو او د یاغیانو ضد عملیاتو له مهارتونو ګټه واخلي.

هغه زیاته کړه، پاکستان د افغانستان له ډيورنډ کرښې د مدیریت، د نفوذي لارو د څار او د افراطي فکر د مخنیوي په برخو کې خپلې تجربې له روسیې سره شریکوي.

د پاکستان د شخړو او امنیتي مطالعاتو د انسټیټیوټ مشر متقاعد جنرال سعد خټک هم ویلي، له روسیې سره نږدې همکاري به د پاکستان لپاره سترې امنیتي، ټکنالوژیکې او اقتصادي ګټې ولري او د دواړو هېوادونو اړیکې به لا پراخې کړي.

د راپور له مخې، د روسیې او پاکستان ترمنځ پوځي همکاري تر ډېره د ترهګرۍ ضد روزنو، کوچنیو وسلو او مهماتو پورې محدوده ده. روسیې په ۲۰۱۸ کال کې پاکستان ته څلور «مي-۳۵ اېم» بریدیزې چورلکې هم سپارلې وې.

راپور زیاتوي چې د دواړو هېوادونو سوداګریزې اړیکې هم د پام وړ پراخې شوې دي. د روسیې او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ کچه چې په ۲۰۲۲ کال کې شاوخوا ۷۰۰ میلیونه ډالره وه، په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۱.۳ میلیارده ډالرو ته رسېدلې ده. د روسیې د خامو تېلو واردات او کرنیزه سوداګري د دې زیاتوالي مهم لاملونه بلل شوي دي.