یو شمېر هېوادوال افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، په دې وروستیو ورځو کې د تېلو بیه په ناڅاپي ډول لوړه شوې او د هر لېټر تېلو په بیه کې تر ۱۰ افغانۍ زیاتوالی راغلی دی. د دوی په وینا، مخکې یو لېټر پټرول په ۶۷ افغانۍ پلورل کېدل، خو اوس یې بیه ۷۶ افغانیو ته رسېدلې ده.
د کابل یو اوسېدونکی وايي: «د ایران او امریکا تر منځ د جګړې پر مهال د تېلو په بیو کې د پام وړ بدلون نهوو راغلی، خو اوس چې کراري ده، په ټول هېواد کې د تېلو بیې لوړې شوې دي. پخوا به د یو لیټر پټرولو بیه د ۶۰ او ۶۷ افغانیو تر منځ وه، خو اوس دغه بیه د ۷۵ تر ۸۰ افغانیو پورې رسېدلې ده».
د تېلو یو شمېر کاروباریان بیا وايي، چې په تېلو بار سلګونه ټېلري موټر یې د هرات، فراه او نیمروز په ګمرکونو کې بند پاتې دي. د دوی په وینا، د هېواد د لویدیځ او سویل لویدیځو ولایتونو ډېری تېل له ایران څخه راواردېږي او همداراز د افغانستان مرکزي او شمالي سیمو ته له منځنۍ اسیا او روسیې تېل راواردېږي.
د تېلو د بیو لوړوالي په تړاو د هېوادوالو له شکایتونو او په هېواد کې د نفتي موادو د احتمالي کمښت د مخنیوي او همداراز د نفتي موادو د کاروباریانو د ستونزو او پر وړاندې یې د محدودیتونو په موخه د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې یوه مشورتي غونډه راوبلله.
دغې خونې د یکشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دې مشورتي غونډه کې د سیمې په ځینو هېوادونو کې د نفتي موادو په ځانګړي ډول د ګازو د برابرولو او عرضې په برخو کې د رامنځته شویو ستونزو او محدودیتونو په تړاو خبرې وشوې.
په خبرپاڼه کې راغلي: «د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د موضوع اهمیت په درک سره د نفتي توکو له سوداګرو او واردوونکو وغوښتل، چې د ملي مسوولیت له مخې د پټرولو، ډېزلو او مایع ګازو واردات زیات کړي، څو د هېواد د بازارونو او خلکو اړتیاوې په خپل وخت پوره شي».
د دغې خونې مشر سید کریم هاشمي هم په دې غونډه کې وویل:«سوداګر او پانګوال د ملي اقتصاد د مهمو ستنو په توګه مسوولیت لري، چې د وارداتو په زیاتولو سره د نفتي توکو د احتمالي کمښت مخنيوی وکړي».
نوموړي له دې سربېره له سوداګرو وغوښتل، چې د هېواد د اړتیا وړ پټرول، ډېزل او ګاز د ټاکل شویو معیارونو او وړ کیفیت له مخې وارد کړي او بازار ته د بې کیفیته نفتي موادو د عرضې مخه ونیسي.
طالبانو لا تر اوسه په هېواد کې د تېلو د بیو د لوړېدو په تړاو څه سپیناوی نهدی کړی.
