د سرطان د کنټرول ملي پروګرام ته د روغتیا نړیوال سازمان طبي تجهیزات سپارلي

د ایران د ایرنا خبري اژانس د راپور له مخې، د خراسان رضوي ولایت د تایباد سیمې مشر حسین جمشیدي ویلي، دغه افغانان د کابل، کندهار، مزارشریف، هرات، غزني، دایکندي او هلمند ولایتونو څخه په انفرادي او کارواني ډول د دوغارون له رسمي پولې ایران ته داخل شوي او له قانوني مراحلو وروسته مشهد ته لېږدول شوي دي.

د هغه په وینا، دغه کسان د ۳۵ بسونو په وسیله مشهد ته استول شوي دي.

جمشیدي ویلي، د ترسره شویو پلانونو له مخې، افغان وګړي یوازې تر سبا پورې فرصت لري چې د دوغارون له لارې ایران ته داخل شي او د خامنه يي د جنازې او مخه ښې په مراسمو کې ګډون وکړي.

هغه زیاته کړې، چې افغان وګړي به هره ورځ د سهار له اتو بجو څخه د ماښام تر شپږو بجو پورې د دوغارون په پوله کې منل کېږي.

د تایباد والي ویلي، هغه افغانان چې د دوغارون له لارې ایران ته داخل شوي، باید د چنګاښ په ۲۰مه او ۲۱مه بېرته افغانستان ته ستانه شي.

د نوموړي په وینا، په افغانستان کې د ایران څلورو کونسلګریو د دغو مراسمو لپاره د افغان ګډونوالو په نوم ۲۵۰۰ ویزې صادرې کړې دي.

هغه همداراز ویلي، د تایباد له ښاري او کلیوالو سیمو څخه هم په تېرو څلورو ورځو کې له ۱۷۰۰ څخه زیاتو شیعه او سني اوسېدونکو د جنازې په مراسمو کې د ګډون لپاره نوملیکنه کړې او د شخصي موټرو له لارې د تلونکو کسانو په ګډون د ګډونوالو شمېر له پنځو زرو څخه اوښتی دی.

د هغه په وینا، د دغو ولسي کاروانونو لپاره ۳۵ بسونه چمتو شوي او د تایباد د اهل سنتو ۴۵ مخکښ عالمان هم د ګډون لپاره مشهد ته ځي.

د دې غونډې په اعلامیه کې ویل شوي چې پاکستان باور لري د افغانستان له خاورې د «ترهګرو ډلو» د فعالیت مخنیوی د سیمه‌ییز ثبات لپاره اړین دی او دا د طالبانو د ادارې مسوولیت دی.

پاکستاني پوځ همدارنګه ویلي چې دوی به د افغانستان له اړخه ددوی په وینا، د رامنځته کېدونکو ګواښونو پر وړاندې استخباراتي عملیاتو او امنیتي اقداماتو ته دوام ورکړي.

په اعلامیه کې دا ټینګار هم شوی چې د پاکستان پوځ د افغانستان د وضعیت په تړاو د څار او امنیتي اقداماتو کچه لوړه ساتلې ده.

د طالبانو ادارې د پاکستان ادعاوې په وار وار رد کړې دي او وايي، چې د پاکستاني وسله والو ستونزه ددغه هېواد داخلي مساله ده.

پر پاکستان په کور دننه او بهر دا نیوکې هم کیږي، چې له تېرو څو میاشتو راهیسې یې په افغانستان کې په بریدونو کې ملکي وګړي په نښه شوي او تر دې دمه د ټي پي پي هیڅ مهم غړی په بریدونو کې نه دی وژل شوی.

د کابل او د افغانستان د یو شمېر نورو ښارونو اوسېدونکو د دوشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د بازار د معلوماتو له مخې، په کابل کې د یو لیټر پټرولو بیه له ۷۷ تر ۸۱ افغانیو، په هرات کې له ۷۵ تر ۸۰ افغانیو او په حیرتان کې له ۷۷ تر ۸۰ افغانیو پورې رسېدلې ده.

د ډیزلو بیه هم په دغو بازارونو کې هر لیټر له ۶۹ تر ۷۵ افغانیو پورې پلورل کېږي.

د نفتي موادو د بازار سرچینو ویلي، یوازې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د افغانستان په ډېری بازارونو کې د پټرولو بیه د هر لیټر پر سر له درېیو تر پنځو افغانیو لوړه شوې ده.

د افغانستان د نفت او ګازو شرکتونو د ټولنې یوې سرچینې، چې نه یې غوښتل نوم یې خپور شي، ویلي د ایران، امریکا او اسراییل د جګړې پر مهال سوداګرو د نړیوالو لوړو بیو له امله نوي واردات ونه کړل، ځکه اندېښنه یې لرله چې که نړیوالې بیې بېرته راټیټې شي، له درانه مالي زیان سره به مخ شي.

د سرچینې په وینا، له جګړې وروسته که څه هم نړیوالې بیې راټیټې شوې، خو روسیه د اوکراین د بریدونو له امله د خپلو تصفیه خونو د زیان له کبله د سونتوکو له کمښت سره مخ شوې ده.

همدارنګه، له ایران څخه هم افغانستان ته د پټرولو واردات د پخوا په کچه نه دي .

سرچینې زیاته کړې، که پخوانۍ زېرمې نه وای، د سون توکو بیې به تر اوسنیو هم لوړې شوې وای، ځکه طالبان او سوداګر لا هم له همغو زېرمو بازار ته سون توکي وړاندې کوي.

یوې بلې سرچینې خبرداری ورکړی، چې که طالبان د روسیې د وارداتي سون توکو بدیله سرچینه پیدا نه کړي، د پټرولو او ډیزلو بیې به نورې هم لوړې شي.

په همدې حال کې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د نفت او ګازو له سوداګرو سره بېړنۍ غونډه کړې او پکې د سونتوکو د بیو د کنټرول، د کیفیت د ښه والي او د بازار د کمښت د مخنیوي په اړه خبرې شوې دي.

یو شمېر افغانان وایي، د سون توکو د بیو لوړېدو د ترانسپورټ، خوراکي توکو او د ژوند د نورو اړتیاوو لګښتونه هم زیات کړي او ځینو د پټرولو له ټیټ کیفیته شکایت هم کړی دی.

د طالبانو د کانونو او پټرولېم وزارت نن دوشنبه، د چنګاښ پر ۱۵مه په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې دا مهال په بېلابېلو برخو کې د مسیر د چمتو کولو، د نللیکو او اړینو تجهیزاتو د لېږد، د جرونو د کیندلو او د نللیکو د نښلونې او خښولو چارې دوام لري.

دغه راز د پروژې په اوږدو کې د څارنې لپاره ۱۰۸ کیلومټره سړک هم جوړ شوی دی.

د طالبانو د کانونو او پټرولېم وزارت زیاته کړې، چې د نللیکې د خښولو لپاره د ۷۰.۲ کیلومټرو په اوږدوالي جرونه کیندل شوي او تر دې دمه شاوخوا ۳۶ کیلومټره نللیکه تر ځمکې لاندې خښه شوې ده.

د ټاپي پروژې د چارو د لا چټکتیا لپاره، ۸۹.۵ کیلومټره نورې نللیکې هم د پروژې ساحې ته لېږدول شوې دي.

دغه وزارت د ټاپي د ګازو نللیکې پروژه د افغانستان لپاره یوه له مهمو ستراتیژیکو او اقتصادي پروژو بللې ده.

د یاد وزارت په وینا، د دې پروژې په بشپړېدو سره به د انرژۍ د لېږد، د ترانزیټي عوایدو د زیاتوالي، د کارموندنې د فرصتونو د رامنځته کېدو او د اقتصادي ودې په برخه کې پرمختګونه وشي.

د افغانستان برېښنا شرکت د معلوماتو له مخې، ددغه شرکت اجرایوي رییس عبدالحق همکار د روسیې د څلورو شرکتونو له مسوولانو سره په ګډه ناسته کې له حرارتي ګاز او ډبرو سکرو څخه د برېښنا د تولید او په افغانستان کې د شته تولیدي فابریکو د سیستمونو د بدلون او بیارغونې په اړه خبرې کړې دي.

د یاد شرکت رییس ویلي چې په افغانستان کې د برېښنا د تولید، د تولیدي فابریکو د بیارغونې او د سیستمونو د عصري کولو په برخو کې د پانګونې شته اسانتیاوې د دواړو لوریو د ګټو لپاره مهمې دي اود افغانستان برېښنا شرکت به دده په وینا، له ټولو پانګوالو سره هر ډول همکاري ته چمتو وي.

شرکت د روسي شرکتونو د مسوولانو له قوله ویلي، چې هغوی له ډبرو سکرو څخه په نوي عصري سیستم د ګاز، برېښنا او تودوخې د تولید، د حرارتي برېښنا د تولید فابریکو د اساسي بیارغونې او د ظرفیت د لوړولو په برخه کې د همکارۍ یادونه کړې ده.

د شرکت په وینا، دغو شرکتونو دغه راز د فابریکو لپاره د نویو توربینونو د نصب او د پرزو د تولید په اړه معلومات شریک کړي او د برښنا شرکت د پانګونې د جلب او ملاتړ ریاست سره یې د ګډو ناستو ترڅنګ، د برېښنا د تولید فابریکو د تخنیکي مطالعاتو لپاره خپلې لومړنۍ ارزونې پیل کړې دي.

د روسیې او طالبانو اړیکې په دې وروستیو کې نږدې شوې او د یاد هېواد د تاتارستان سیمې کمپنۍ له طالبانو سره په یو شمېر پروژو کې په خبرو بوختې دي.