د برېښنا په اړه د طالبانو د ژمنو خلاف د کابل او یوشمېر نورو لویو ولایتونو اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل پښتو ته په لېږلو پیغامونو کې د برېښنا پرچاوۍ په اړه شکایت کړی. دوی وایي، د هوا له ګرمېدو سره د برېښنا پرچاوي هم ډېره شوې او ورځنی ژوند یې له ګڼو ستونزو سره مخ شوی دی.
منیره چې د کابل ښار د خیرخانې مېنې اوسېدونکې ده افغانستان انټرنشنل پښتو ته یې په استول شوي پیغام کې ویلي، د دوی په سیمه کې د برېښنا پرچاوي ډېره شوې ده.
د هغې په وینا؛ وړمه ورځ یې په ټوله شپه او ورځ کې یوازې څو ساعته برېښنا لرله. نوموړې زیاتوي، د برېښنا د نشتوالي له امله یې ماشومان د سختې ګرمۍ له امله کړېږي.
له ننګرهار نه نصیر احمد (مستعار نوم) هم د برېښنا له پرچاوۍ شکایت کړی دی. هغه وایي، ننګرهار یو ګرمسیر ولایت دی او په اوړي کې خلک تر بل هر وخت ډېرې برېښنا ته اړتیا لري. د هغه په وینا؛ د برېښنا پرلهپسې پرې کېدل ځوانان اړ باسي، د لامبو لپاره سیندونو او بندونو ته ولاړ شي چې له امله یې هر کال یوشمېر کسان په اوبو کې ډوبېږي.
له بلې خوا د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام (UNDP) په تازه راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې یوازې ۳۳ سلنه خلک برېښنا ته لاسرسی لري او دغه کچه په کلیوالو سیمو کې تر ۲۰ سلنې هم ټیټه ده.
د راپور له مخې؛ په افغانستان کې په یوه ساعت کې د هر وګړي کلنی د انرژۍ لګښت شاوخوا ۷۰۰ کیلو واټه دی، چې د نړۍوالې منځنۍ کچې پرتله نږدې ۳۰ کمښت ښیي. د یادې ادارې په وینا؛ دغه وضعیت د هېواد د اقتصادي او ټولنیزې پراختیا پر وړاندې یوه جدي ننګونه ده.
بلال چې د کابل ښار د مکروریانو سیمې اوسېدونکی دی وایي، د برېښنا پرچاوۍ یې ورځنۍ چارې ګډوډې کړې دي. هغه چې بازار ته نږدې د خیاطۍ دوکان لري وایي، د برېښنا د پرلهپسې تګراتګ له امله په سختۍ خپل کار پر مخ وړي.
بل لور ته د برېښنا ریاست یوه کارکوونکي د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، د برېښنا د پرچاوۍ اصلي لامل د تولیدي او وارداتي برېښنا پرتله د تقاضا زیاتوالی دی.
د هغه په وینا؛ د هوا له ګرمېدو سره خلک په کورونو او رسمي دفترونو کې د هوا د یخولو لپاره برېښنایي وسایل ډېر کاروي، چې د شبکې پر ظرفیت فشار زیاتوي او له همدې امله اړ کېږي چې د وېش د ځانګړي مهالوېش له مخې برېښنا پرې کړي.
هغه دا هم ویلي، چې د برېښنا د عوارضو لپاره پر خپل وخت رسېدنه کېږي او د پرچاوۍ لامل عوارض نهدي؛ بلکې د برېښنا د اړتیا لوړېدل دي. د هغه مهالوېش له مخې چې افغانستان انټرنشنل پښتو ته رسېدلی، د کابل ښار په بېلابېلو سیمو کې هره ورځ شاوخوا د درېیو ساعتونو لپاره په پرلهپسې توګه د برېښنا پرچاوي عملي کېږي او دغه وېش پر ټولو سیمو تطبیقېږي.
له بلې خوا د طالبانو د ریسالوزرا اقتصادي مرستیال رسنیز دفتر ویلي، چې د ملا عبدالغني برادر په مشرۍ اقتصادي کمېسیون د برېښنا د انرژۍ پنځه کلن پراختیايي پلان تصویب کړی او د ملا هبتالله اخوندزاده لهخوا هم منظور شوی دی.
طالبان وایي، د دغه پروژو په بشپړېدو سره به د انرژۍ په سکټور کې د پام وړ پرمختګ رامنځته شي او پر وارداتي برېښنا به د افغانستان تکیه کمه شي. دوی هیله څرګنده کړې، چې له دې لارې به هېواد د انرژۍ د ځانبساینې او انرژۍ د خوندیتوب ټاکل شویو موخو ته ورسېږي.
افغانستان دامهال د خپلې برېښنا ډېره برخه له ازبکستان، ترکمنستان او تاجکستان څخه واردوي. د دغې وارداتي برېښنا لګښتونه لوړ دي او طالبانو د خپلې واکمنۍ له پیل راهیسې څو ځله ژمنه کړې چې د کورني تولید د زیاتولو لپاره به عملي ګامونه پورته کړي؛ خو تر اوسه د برېښنا د تولید په برخه کې د پام وړ عملي پرمختګ نهدی لیدل شوی.
