• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د قزاقستان سترې محکمې توکایف ته د ولسمشرۍ د بلې دورې د نوماندۍ اجازه ورکړې

۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۳:۳۹ GMT+۱تازه شوی: ۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۶:۴۳ GMT+۱

د قزاقستان د اساسي قانون محکمې پرېکړه کړې چې ولسمشر قاسم جومارت توکایف د نوي اساسي قانون له مخې د ولسمشرۍ بلې دورې ته نوماندېدای شي. محکمې ویلي، د پخواني اساسي قانون له مخې تېرې شوې دورې د نوي قانون د اووه کلنې دورې په محدودیت کې نه حسابېږي.

رویټرز لیکلي توکایف چې په ۲۰۱۹ کال کې د قزاقستان د لومړي ولسمشر نورسلطان نظربایف د ځایناستي په توګه واک ته رسېدلی و، خپله د اساسي قانون له محکمې غوښتي وو چې د نوي اساسي قانون له مخې د نوماندۍ په اړه خپل نظر وړاندې کړي.

قزاقستان د روان کال په پیل کې نوی اساسي قانون په څو اونیو کې چمتو او تصویب کړ، چې د توکایف د سیاسي راتلونکي په اړه یې پراخ اټکلونه راپارولي وو.

که څه هم نوی اساسي قانون د ولسمشر لپاره د یوې اووه کلنې دورې محدودیت پر خپل ځای ساتلی، خو د محکمې د پرېکړې له مخې د پخواني اساسي قانون پر مهال تېرې شوې دورې د دې محدودیت برخه نه ګڼل کېږي.

تر اوسه روښانه نه ده چې توکایف به د وخت نه مخکې ولسمشریزو ټاکنو کې نوماند شي، او که به خپله اوسنۍ دوره تر ۲۰۲۹ کال پورې بشپړه کړي.

د نوي اساسي قانون له مخې د مرستیال ولسمشر څوکۍ هم رامنځته شوې او پارلمان په یوه کوچني، یو مجلسي جوړښت بدل شوی دی. ټاکل شوې ده د وخت نه مخکې پارلماني ټاکنې د اګست په ۲۳مه ترسره شي.

ترویج لرونکی

د پروان اوسېدونکی راشد په ۳۶۰ نومرو د کانکور عمومي اول نومره شو
۱

د پروان اوسېدونکی راشد په ۳۶۰ نومرو د کانکور عمومي اول نومره شو

۲

طالبانو د نورستان د واما ولسوالۍ د استخباراتو پخوانی مدیر د یوې نجلۍ د تښتونې په تور نیولی

۳

افغان یوټیوب چلوونکي: پاکستاني پولیسو په زندان کې ذهني شکنجه کړي یو

۴
د افراسیاب خټک لیکنه

پر افغانستان د پاکستان د وروستیو هوايي بریدونو موخې

۵

جماعت الاحرار ډلې ویلي چې ددوی هدف په پاکستان د بشپړ اسلامي نظام نافذول دي

•
•
•

نور کیسې

اندونیزیا او هند د کرنې، مهمو منرالونو او دفاعي همکاریو تړونونه لاسلیک کړل

۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۳:۲۸ GMT+۱
اندونیزیا او هند د کرنې، مهمو منرالونو او دفاعي همکاریو تړونونه لاسلیک کړل
100%

اندونیزیا او هند د سې‌شنبې په ورځ د مهمو منرالونو، کرنې او دفاعي همکاریو په برخو کې یو لړ تړونونه لاسلیک کړل. د اندونیزیا د ولسمشرۍ ماڼۍ ویلي چې په دغو تړونونو کې د هند د توغندیز دفاعي سیستم د پېرلو تړون هم شامل دی.

د هند لومړي وزیر نریندرا مودي د اندونیزیا له ولسمشر پرابوو سوبیانتو سره په جاکارتا کې وکتل. دا له ۲۰۲۳ کال راهیسې اندونیزیا ته د مودي لومړنی سفر دی. دواړو مشرانو د سیمه‌ییزو همکاریو پر پیاوړتیا ټینګار وکړ.

پرابوو سوبیانتو وویل، « موږ د نړۍ له سترو ډیموکراسۍ لرونکو هېوادونو څخه یو. زموږ ترمنځ همکاري به ټولې سیمې ته ګټه ورسوي».

د اندونیزیا د ولسمشرۍ ماڼۍ د معلوماتو له مخې، د هند او روسیې ګډ دفاعي شرکت او د اندونیزیا د دفاع وزارت د توغندیز دفاعي سیستم د پېرلو تړون لاسلیک کړی، خو د تړون نور جزئیات نه دي خپاره شوي.

رویټرز تر دې مخکې د یوه هندي چارواکي له قوله راپور ورکړی و چې هند به اندونیزیا ته کروز توغندي او هوا ـ هوا توغندي ورکړي. د هندي سرچینو په وینا، د دې تړون ارزښت شاوخوا ۶۳۰میلیون ډالره اټکل شوی دی.

دغه دفاعي شرکت په ۲۰۲۳ کال کې ویلي وو چې له اندونیزیا سره یې د ۲۰۰ تر ۳۵۰ میلیون ډالرو په ارزښت د توغندیو د پلور په اړه پرمختللې خبرې روانې دي. یاد شرکت مخکې له دې له ویتنام او فلیپین سره هم ورته تړونونه کړي دي.

په جلا توګه، د اندونیزیا یوه خصوصي دفاعي هولډینګ شرکت او د هند یوې دفاعي کمپنۍ هم د هوا ـ هوا توغندیو په برخه کې د همکارۍ تړون لاسلیک کړی دی.

دواړو هېوادونو د مهمو منرالونو، فولادو او کرنې په برخو کې د اکمالاتي ځنځیرونو د پیاوړتیا لپاره هم د تفاهم یادښتونه لاسلیک کړل. همدارنګه، د هند د فولادو دولتي شرکت او د اندونیزیا د فولادو شرکت به په اندونیزیا کې د سټینلیس فولادو د تختو د تولید لپاره ګډ شرکت جوړ کړي.

پرابوو وویل چې دواړه هېوادونه به د ترجیحي سوداګرۍ د تړون خبرې چټکې کړي.

نریندرا مودي وویل چې دواړه هېوادونه به د هند سمندر په سیمه کې د سمندري خوندیتوب او امنیت د پیاوړتیا لپاره ګډ کار وکړي.

هغه د اندونیزیا پارلمان ته په وینا کې وویل: « زموږ ملګرتیا یوازې د دوو هېوادونو اړیکه نه ده، بلکې د هند ـ ارام سمندر په سیمه کې د ثباتاو د نړۍ د ګډ راتلونکي لپاره د متقابل باور ژمنه ده».

دواړو مشرانو په خپلو څرګندونو کې د توغندیو د تړون یادونه ونه کړه.

ټاکل شوې چې مودي د چارشنبې په ورځ د اندونیزیا یوګیاکارتا ښار ته ولاړ شي او هلته پرامبانان تاریخي معبد، چې د یونسکو د نړیوال میراث په نوملړ کې شامل دی، وګوري.

پرابوو سوبیانتو تېر کال په نوي ډیلي کې له مودي سره لیدلي وو او دواړو هغه مهال هم د همکاریو پراخ تړونونه لاسلیک کړي وو.

ټاکل شوې چې مودي له اندونیزیا وروسته اسټرالیا او نیوزیلنډ ته سفر وکړي.

ناټو د انقرې په سرمشریزه کې د میلیاردونو ډالرو دفاعي تړونونو خبر ورکړی

۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۳:۱۶ GMT+۱
ناټو د انقرې په سرمشریزه کې د میلیاردونو ډالرو دفاعي تړونونو خبر ورکړی
100%

د ناټو مشرانو د انقرې سرمشریزې ته د ډونالډ ټرمپ له رسېدو وړاندې د لسګونه میلیارده ډالرو دفاعي تړونونو اعلان وکړ. د ناټو سرمنشي مارک روټې وویل، چې غړي هېوادونه به د بې پیلوټه الوتکو ضد دفاعي وړتیاوو لپاره تر ۴۰ میلیاردو ډالرو ډېره پانګونه وکړي.

د رویټرز د راپور له مخې، د ناټو سرمنشي مارک روټې د دفاعي صنعت د «انقلاب» غوښتنه کړې او ويلي یې دي چې د روسیې د پراخو پوځي لګښتونو ترڅنګ د چین، شمالي کوریا او ایران له ګواښونو سره د مقابلې لپاره بېړنیو دفاعي وړتیاوو ته اړتیا ده.

د غونډې پر مهال د امریکا «لاکهیډ مارتین» او د جرمني «راین مېتال» شرکتونو په جرمني کې د ATACMS لنډ واټن بالستیک توغندیو د ګډ تولید لومړنی تړون هم لاسلیک کړی.

همدارنګه، اروپايي هېوادونه به د امریکا له «نارتروپ ګرومن» څخه څارونکې بې پیلوټه الوتکې واخلي او ناټو به د سویډن له «ساب» شرکت څخه الوتکې وپېري.

روټې وویل، د ناټو غړي به په راتلونکو پنځو کلونو کې د بې پیلوټه الوتکو ضد دفاعي وړتیاوو لپاره تر ۴۰ میلیاردو ډالرو ډېره پانګونه وکړي.

د رویټرز د سرچینو په وینا، تمه ده ډونالډ ټرمپ د ترکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان سره په لیدنه کې اعلان وکړي چې واشنګټن چمتو دی ترکیه بېرته د F-35 جنګي الوتکو پروګرام ته ور وګرځوي.

درویټرز راپور له مخې ټاکل شوې د ناټو غړي په دې سرمشریزه کې له اوکراین څخه خپل ملاتړ یو ځل بیا تایید کړي او د ۲۰۲۶ کال لپاره د ۷۰ میلیارده یورو پوځي مرستو ژمنه هم وکړي.

امریکا په اروپا کې د پرمختللو هوايي دفاعي توغندیو د ساتنې مرکز جوړوي

۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۳:۱۵ GMT+۱
امریکا په اروپا کې د پرمختللو هوايي دفاعي توغندیو د ساتنې مرکز جوړوي
100%

د امریکا د دفاع وزارت مرستیال مایکل ډفي ویلي چې واشنګټن به په اروپا کې د پرمختللو هوايي دفاعي توغندیو لپاره د ساتنې او ترمیم یو مرکز جوړ کړي. د نوموړي په وینا، واشنګټن دا احتمال هم نه ردوي چې په راتلونکي کې دغه توغندي د امریکا له خاورې بهر هم تولید شي.

د امریکا د دفاع وزارت مرستیال مایکل ډفي د ناټو د سرمشریزې ترڅنګ د دفاعي صنعت په یوه غونډه کې خبریالانو ته وویل چې لا تر اوسه دا نه ده معلومه چې د ساتنې دغه مرکز به په کوم اروپایي هېواد کې جوړېږي.

جرمني، هالنډ، پولنډ او سویډن د دې پروژې شریکان دي. دا پروژه د یوه امریکايي دفاعي شرکت په همکارۍ پر مخ وړل کېږي، چې د «پېټریاټ» هوايي دفاعي سیستم لپاره پرمختللي توغندي تولیدوي. دا توغندي کم موندل کېږي او اوکراین ورته ډېره اړتیا لري.

د ډفي په وینا، د دې پروژې موخه دا ده چې د توغندیو د چمتووالي کچه لوړه شي، د ترمیم موده راکمه شي او د ناټو د غړو هېوادونو عملیاتي وړتیا نوره هم پیاوړې شي.

هغه وویل، « موږ په بشپړ ډول دا امکان پرانیستی پرېږدو چې دغه توغندي د امریکا له پولو بهر هم تولید شي».

په ۲۰۲۴ کال کې جرمني، هالنډ او هسپانیا په اروپا کې د «پېټریاټ» توغندیو د لومړۍ تولیدي فابریکې بنسټ کېښود. دغو هېوادونو د شاوخوا ۵،۱ میلیاردو یورو په ارزښت تړون لاسلیک کړ چې له مخې به تر زر پورې د دغو سیستمونو توغندي واخلي.

دا توغندي به د یوه اروپايي دفاعي شرکت په نوې فابریکه کې، چې د جرمني په سوېل کې جوړیږي، تولید شي. تمه ده تولید د ۲۰۲۶ کال په پای کې پیل او لومړۍ سپارنې د ۲۰۲۷ کال په لومړیو کې ترسره شي.

امریکا هم د هوا ـ هوا توغندیو د ګډ تولید د یوې بلې پروژې د عملي کېدو پر لور نږدې شوې ده. په دې پروژه کې بلجیم، کاناډا، فنلنډ، جرمني، هالنډ، ناروې او بریتانیا ګډون لري.

لا هم نه ده معلومه چې د دغو توغندیو د تولید فابریکه به په کوم اروپایي هېواد کې جوړه شي او دا تړون به څه وخت وروستی شي.

که دا دواړه پروژې عملي شي، نو د امریکا د وسلو جوړوونکو شرکتونو پر فابریکو به فشار کم شي او هغوی به وکولای شي په امریکا کې خپله تولیدي وړتیا نوره هم لوړه کړي.

دغه هوايي دفاعي او هوا ـ هوا توغندي اوس په اوکراین کې خورا اړین دي، ځکه اوکراین له ۲۰۲۲ کال راهیسې د روسیې د پراخ یرغل پر وړاندې جګړه کوي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وار وار پر اروپایي متحدانو نیوکه کړې چې د خپل امنیت لپاره پر امریکا ډېر تکیه کوي. هغه له اروپایي هېوادونو غوښتي چې د دفاع بودجه لوړه کړي او د امریکا نورې وسلې وپېري. ټرمپ کله ناکله دا ګواښ هم کړی چې امریکا به له ناټو ووځي.

ټرمپ د ناټو په سرمشریزه کې د ګډون لپاره انقرې ته لاړ

۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۲:۳۲ GMT+۱
ټرمپ د ناټو په سرمشریزه کې د ګډون لپاره انقرې ته لاړ
100%

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ناټو په سرمشریزه کې د ګډون لپاره د ترکیې پلازمینې انقرې ته تللی. هغه د سې‌شنبې په غرمه، په نوې «ایر فورس ون» الوتکه کې د انقرې په هوايي ډګر کې ښکته شو او د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان یې هرکلی ووایه.

دوو امریکايي چارواکو سي این این ته ویلي، تمه ده چې ټرمپ د ناټو په سرمشریزه کې ترکیې ته د ایف ۳۵ الوتکو د پلورلو د اجازې اشاره ور کړي.

دا به د هغه د لومړۍ ولسمشرۍ پر مهال د لګول شوي بندیز بېرته تعدیل وي چې د امریکا د قانون له لارې هم تایید شوی و.

د امریکا د یوه لوړپوړي چارواکي په وینا، د ټرمپ اداره اټکل کوي چې د هرمز تنګي امنیت به د ناټو د مشرانو د بحثونو له مهمو موضوعاتو څخه وي.

دغه راز تمه کیږي چې ولسمشر ټرمپ به په انقره کې د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي سره هم وګوري.

ټرمپ د خپلې ولسمشرۍ د پیل پر مهال ژمنه کړې وه چې د روسیې او اوکراین جګړه به په ۲۴ ساعتونو کې پای ته ورسوي، خو د هغه ادارې تر اوسه د سولې لپاره روښانه لاره نه ده موندلې.

ټرمپ به د ترکیې له ولسمشر سره د دفاعي صنعتونو په برخه کې د همکارۍپه تړاو هم خبرې وکړي.

دا په تېرو ۱۷ کلونو کې ترکیې ته د امریکا د یوه ولسمشر لومړنی رسمي سفر ګڼل کیږي.

د هنه اوړک برید په غبرګون پرلت؛ پرلت‌وال له شهباز شریف او عاصم منیر سره د خبرو غوښتنه کوي

۱۶ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۱:۰۰ GMT+۱
•
عبدالکریم ملاخېل
د هنه اوړک برید په غبرګون پرلت؛ پرلت‌وال له شهباز شریف او عاصم منیر سره د خبرو غوښتنه کوي
100%

د یکشنبې په ورځ د کوټې د هنه اوړک د ببري کلي په وسله‌وال برید کې څلور کسان ووژل شول، اووه نور ټپیان شول او یوولس ځايي اوسېدونکي د وسله‌والو له‌خوا وتښتول شول. د یادې پېښې په غبرګون د کوټې د هوايي ډګر پر سړک ځايي خلکو پرلت وهلی دی.

پرلت‌والو افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، د دوی یوازینۍ غوښتنه د سیمې امنیت دی او په دې اړه به یوازې د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف او د پوځ له مشر عاصم منیر سره خبرې وکړي.

د پښتونخوا نېشنل عوامي ګوند د بلوچستان څانګې مشر نصرالله زیري افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، په هنه اوړک کې له اوږدې مودې راهیسې امنیتي وضعیت کړکېچن دی او وسله‌والې ډلې په ازاد ډول ګرځي راګرځي؛ خو امنیتي ادارو یې د مخنیوي لپاره عملي ګامونه نه‌دي پورته کړي.

هغه وویل، شاوخوا لس ورځې مخکې هم وسله‌والو د هنه اوړک سیمې ببري کلی کلابند کړ و؛ خو د سیمې خلکو مقاومت وکړ او بریدګر یې شاتګ ته اړ کړل. د هغه په خبره؛ وروسته خلکو احتجاج وکړ او حکومتي چارواکو ډاډ ورکړ، چې وسله‌وال به له سیمې وباسي خو دغه ژمنه عملي نه شوه.
زیري زیاته کړه، د وروستي برید له پیلېدو سره سم یې د بلوچستان له چیف سېکرټري، د پولیسو له مشر، کمېشنر، ډي‌پي‌او او نورو چارواکو سره اړیکې ونیولې؛ خو له مازدیګر څلورو بجو څخه د شپې تر اته نیمو بجو پورې هېڅ امنیتي ځواک د مرستې لپاره ونه رسېد.

بلخوا د هنه اوړک اوسېدونکي عجب خان کاکړ افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، د یکشنبې برید شالید د لسو ورځو مخکې پېښو ته ورګرځي او د سیمې خلکو له هماغه وخته د امنیت غوښتنه کوله؛ خو د حکومت له‌خوا جدي ګامونه پورته نه کړل شول، چې له امله يې د‌ یکشنبې پېښه رامنځته شوه.

نوموړي وويل، د دوی پرلت به د‌ غوښتنو منلو پورې دوام ومومي او یوازینۍ غوښتنه یې «امن» دی چې دا د دوی بنسټیز حق دی؛ خو حکومت په دې کې پاتې راغلی. عجب خان کاکړ د بلوچستان پر ایالتي حکومت نیوکه وکړه او ویې ویل، حکومت د خلکو د امنیت په ټینګښت کې پاتې راغلی او د سیمې اوسېدونکي یې یوازې پرېښې دي.

د یادونې وړ ده، چې د هنه اوړک برید مسوولیت تحریک طالبان پاکستان منلی دی.