په افغانستان کې د کوکنارو کمښت، په میانمار کې د تریاکو بازار پیاوړی کړی
د «اکانومېسټ» مجلې په یوه راپور کې ویل شوي چې په افغانستان کې د کوکنارو د کښت او تریاکو د تولید له کمېدو وروسته، په سویل ختیځه اسیا کې د کوکنارو کروندګرو ته د دې بوټي د کرلو له لارې د لا ډېرو عوایدو زمینه برابره شوې ده.
اکانومېسټ ویلي چې «په میانمار کې د تریاکو د غوړېدو یوه برخه په نورو ځایونو کې له بدلونونو سره تړاو لري» او زیاته کړې یې ده چې د طالبانو له لوري په افغانستان کې د کوکنارو پر تولید د بندیز له امله، په جنوب ختیځه اسیا کې بزګران کولی شي له دې لارې لا ډېره ګټه ترلاسه کړي.
د ملګرو ملتونو د نشهيي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې ادارې، د ۲۰۲۶ نړیوال راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې په میانمار کې د کوکنارو د کښت ساحه ۱۷ سلنه زیاته شوې او ۵۳ زره او ۱۰۰ هکتارو ته رسېدلې ده. دغه هېواد اوس د نړۍ د ناقانونه تریاکو تر ټولو لوی تولیدوونکی بلل کېږي.
د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي، په افغانستان کې د کوکنارو پر کښت او تریاکو د تولید د بندیز له پلي کېدو وروسته، په ۲۰۲۳ کال کې د تریاکو تولید شاوخوا ۹۵ سلنه راکم شو او له هغه وروسته هم په ټیټه کچه پاتې دی. د ادارې په وینا، په افغانستان کې د تریاکو د تولید له چټک کمېدو سره په میانمار کې د تریاکو بیې هم له ۲۰۲۰ کال وروسته تر دوه برابره ډېرې لوړې شوې دي.
د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، په میانمار کې د کوکنارو کښت تر ډېره د دغه هېواد په ختیځو سیمو، په ځانګړي ډول شان او کاچین ایالتونو کې کېږي. په افغانستان کې بیا د تریاکو تولید تر ډېره د شمال ختیځ بدخشان ولایت ته محدود شوی، په داسې حال کې چې هلمند او د هېواد سوېل لوېدیځې سیمې د تېرو دوو لسیزو د کوکنارو د تولید اصلي مرکزونه وو.
دد ملګرو ملتونو د نشهيي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې ادارېد ارزونې له مخې، په میانمار کې د کوکنارو د کښت زیاتوالی د دغه هېواد له روانې کورنۍ جګړې، د کروندګرو د اقتصادي ستونزو او د تریاکو د لوړو بیو له وضعیت سره هم تړاو لري. په ۲۰۲۵ کال کې د تولید د زیاتوالي کچه محدوده پاتې شوې، ځکه د کارګرانو کمښت او کرنیزو توکو، په ځانګړي ډول سرې، ته د لاسرسي ستونزو پر حاصلاتو منفي اغېز کړی دی.
