مرضیه حفیظي
د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریاله
د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریاله
په دې وروستیو کې د پاکستان له لوري پر افغان طالبانو له تحریک طالبان پاکستان سره د اړیکو او په یاد هېواد کې د بریدونو له امله فشارونه زیات شوي او اسلاماباد هڅه کوي، دا موضوع نړۍواله کړي چې ګواکې له افغانستان څخه د دوی امنیت ګواښل کېږي.
د نومبر ۱۳مه د طالبانو د لومړۍ واکمنۍ د سقوط له ورځې سره برابره ده. په دې ورځ د طالبانو حکومت چې له ۱۹۹۶ کال څخه یې د هېواد ډېرې برخې تر واک لاندې وې، د امریکا په مشرۍ د نړۍوال اېتلاف د پوځي بریدونو په پایله کې له واک څخه وپرځول شو.
نوروز له سمنک پرته داسې دی لکه کابل کې چې ژمی وي، خو واوره نه وي. لکه یو مشهور متل دی چې «کابل دې بې زرو وي، خو بې واورو نه.» دا خبره په نوروز کې له سمنک سره هم پرتله کولای شو، ځکه سمنک پخول د نوروز د نمانځلو ترټولو مهم سمبول دی.
نوروز له پېړیو راهیسې په افغانستان کې په بېلابېلو بڼو او دودونو سره لمانځل کېږي. په دغه ورځ خلک سمنک پخوي، هفت مېوه جوړوي، کوژدن او کورنۍ یې د خپلې کوژدنې کورته نوروزي وروړي، د نوروز په شپه د هفت سین په نوم ځانګړی دسترخوان جوړېږي او دې ته ورته لسګونې نورې تابیاوې نیول کېږي.
ازبک توکمه ځوانه سوداګره عایده شاداب د ازبکي جامو ترڅنګ کوچیاني، هزاره ګي، نورستاني او ان له افغاني توکو د اروپا په کچه جامې ډیزاین کوي. نوموړې چې د سوداګرۍ په برخه کې په چین کې ماسټري کړې ده، په ۲۰۱۸ کال کې یې د عایده په نوم په انلاین ډول د افغاني جامو کار و بار پیل کړ.
د مارچ اتمه چې د ښځو له نړۍوالې ورځې سره برابره ده، هر کال د نړۍ په ګوټ ګوټ کې په بېلابېلو پروګرامونو سره نمانځل کېږي.
په کابل کې د یوې خصوصي رسنۍ خبریاله وایي، چې د ۲۰۲۴ کال تر ټولو ترخه خاطره یې دا ده، چې په کورنیو رسنیو کې یې خپل دولس کلن مزل پای ته ورساوه. بل خوا رسنوال وايي چې د امربالمعروف غړي هره اونۍ د دوی له دفترونو څارنه کوي.
د افغانستان ورزشي لوبغالي، چې یو وخت خلک د کرېکټ، فوټبال، وزلوبو او کنسرټونو نندارې ته ورتلل، اوس د طالبانو له خوا د قصاص او بدني سزاوو په ډګرونو بدل شوي دي. دغه لوبغالي چې د خلکو د خوشحالۍ، ورورولۍ، نڅاوو او ورزش شاهد وو، اوس پکې وېره او د سلګونو کسانو ترخې خاطرې پرتې دي.
طالبانو چې نږدې دوه اونۍ وړاندې په تورخم کې د شاه امان الله خان غازي او باچا خان انځورونه په تور رنګ لړلي وو، له پراخو غبرګونونو سره مخ شوي دي. که څه هم له انځورونو څخه تور رنګ د دوو افغان ځوانانو علي محمد خان او شریف اخوندخېل له خوا پاک شو؛ خو کیسه یې دلته ختمه نه شوه.
له نږدې دوو کلونو راهیسې له افغانستان د لوستي پاړکي تېښتې او د کتاب د چاپ او زدکړو په مخ کې د خنډونو له امله د کتاب بازار هم ورځ تر بلې بې ارزښته کېږي.
