د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ د جګړې اوومه ورځ

منیر دا څرګندونې د جنوبي وزیرستان په مرکز واڼه کې د امنیتي وضعیت د ارزونې د سفر پر مهال کړې دي.

سید عاصم منیر یو ځل بیا ټینګار کړی چې د افغانستان خاوره د پاکستان پر ضد د ترهګرۍ لپاره کارول هېڅکله د منلو وړ نه ده او د هر ډول ګواښ د له منځه وړلو لپاره به اړین اقدامات ترسره شي.

سره له دې چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ له تېرو شپږو ورځو راهیسې جګړې روانې دي، پاکستاني الوتکو ډېری د طالبانو قول اردوګانې او پوځي مراکز په نښه کړي دي.

طالبانو له دې وړاندې په وار وار دا رد کړې، چې ګني دوی د وسله والو ډلو ملاتړ کوي.

په اعلامیه کې ویل شوي، چې دا د انساني تلفاتو د زیاتېدو ترڅنګ، د سولې او ثبات پر وړاندې جدي ګواښ رامنځته کوي. د جګړو دوام به نه یوازې روان بحران حل نه کړي، بلکې وضعیت به لا پېچلی او بشري ناورین به پراخ کړي.

دغه حرکت ټینګار کوي چې جګړه هېڅکله د بحران د حل یوازینۍ لاره نه ده.

اعلامیه زیاتوي چې د لویو قدرتونو لاسوهنې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د قانوني مسوولیتونو او د کړکېچ د مهار وړتیا کمزورې کړې ده.

دغه حرکت د ګاونډي هېواد ایران د وروستیو پېښو قربانیانو ته د تسلیت مراتب وړاندې کړي دي.

دغه حرکت له ټولو ښکېلو اړخونو، په ځانګړي ډول له متحده ایالاتو، غوښتنه کړې چې سملاسي جګړه ودروي او د انساني، اقتصادي او امنیتي ناورین د پراخېدو مخه ونیسي.

اعلامیه ټینګارکوي چې تاریخي تجربو ثابته کړې، چې د بهرنیو لاسوهنو له لارې د سیاسي نظامونو بدلون تل د ترهګرۍ او بې‌ثباتۍ د زیاتېدو لامل شوی دی.

همداراز، د سیمې له اسلامي او عربي هېوادونو لکه سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، عراق، کویټ، بحرین، قطر، عمان، اردن او لبنان څخه غوښتنه شوې چې د سولې، ثبات او ګډ مسئولیت په لور رغنده رول ولوبوي.

د افغانستان د سولې او عدالت ملي حرکت ټینګار کوي چې د بشریت لپاره تر ټولو خوندي لار د جګړې پر ځای ډیپلوماسي، خبرې اترې، متقابل درناوی، عدالت او د نړیوالو قوانینو پابندي ده.

یاد حرکت د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ د روانې شخړې په تړاو په خپله اعلامیه کې په مشخص ډول څه نه دي ویلي.

خطبه لارښود زیاتوي چې د سرحدونو، خلکو او اسلامي نظام دفاع حق مشروع دی او په دې لار کې مبارزه د جهاد په توګه ګڼل کېږي.

وزارت په خپل خطبه لارښود کې ټینګار کړی هر څوک چې د هېواد پر حریم تېری کوي د خپلو اعمالو مسوول دی.

دغه راز افغانانو ته بلنه ورکړل شوې چې د طالبانو د دفاعي ځواکونو ملاتړ وکړي.

وزارت ویلي چې مرګ په دې لار کې د شهادت په توګه ګڼل کېږي او د هېواد ساتنه د ورځې او شپې په چمتووالي سره باید ترسره شي.

د طالبانو یاد وزارت ویلي، چې تېری د پاکستان ځواکونو کړی او ټول دیني او اخروي مسوولیتونه هغه چا ته ورترغاړې کیږي، چې دا کار یې پیل کړی دی.

په دې خطبه لارښود کې ویل شوي، چې د خلکو د ځان او مال ساتل، د اسلامي نظام حریم ساتل مشروع هدف ، اسلامي اصل او د ظلم دفع کول دي او دا په هر مسلمان واجب دي.

په دې خطبه لارښود کې دیني عالمان هڅول شوي، چې خلک د طالبانو د ادارې او ځواکونو ملاتړ ته وهڅوي.

په خطبه لارښود کې ویل شوي، چې «ټول افغانان په خوښي د هغو کسانو مقابله کوي، چې د څو ډالرو لپاره یې له لویدیزو ځواکونو سره قرارداد کړی، ښکیلاکي نظام یې ټنیګ کړی او د فلسطینیانو په محاصره کې ګډون کوي».

د بشري حقونو د مدافعینو ټولنې، د مدني او بشري حقونو شبکې، د شکنجې مخنیوي نړیوال سازمان، د افغانستان د ډیموکراسۍ او پرمختګ موسسې، روزنه امید او د ګډو بحثونو مرکز په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي، چې په وروستیو اونیو کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د جګړو زیاتوالي د ملکي وګړو ژوند، سیمه‌ییز ثبات او د دواړو خواوو اوږدمهاله اقتصادي اړیکې په جدي خطر کې اچولي دي.

همدارنګه یادونه شوې چې افغانستان نږدې پنځه لسیزې جګړه، بې‌ځایه کېدل، جبري راستنېدل او پرله‌پسې تاوتریخوالي تجربه کړي او میلیونونه کورنۍ په اقتصادي لحاظ له ستونزو سره مخ دي.

د اعلامیې لاسلیک کوونکي وایی چې د جګړو شدت به د دواړو غاړو د ټولنو، په ګډون د کډوالو، بې‌ځایه شویو کورنیو، سوداګرو او تجارت پورې تړلو کارګرو، وضعیت نور هم خراب کړي.

لاسلیک کوونکو له طالبانو غوښتي چې د پاکستان په ګډون خوندي سوداګریزې لارې تضمین کړي چې پر خلکو اقتصادي فشار کم شي.

دغه بنسټونه زیاتوي چې دوامداره سوله د پراخو خبرو اترو غوښتنه کوي او پوځي اقدامات د سیاسي بهیر ځای نه شي نیولی.

هغه زیاتوي چې په وژل شوو او ټپیانو کې ماشومان هم شامل دي.

دوجاریک د چارشنبې په ورځ د خبري غونډې پرمهال وویل چې هوایي بریدونو څو مهمو بشري مرکزونو ته هم زیان اړولی، په دې کې د تورخم بیړنی روغتون، د کډوالو د نړیوال سازمان د تګ راتګ مرکز او د راستنېدونکو د ښه راغلاست مرکز شامل دي.

هغه زیاته کړه چې د جګړې له امله د خوړو نړیوال پروګرام ځیني فعالیتونه هم ځنډول شوي چې شاوخوا ۱۶۰ زره کسانو ته یې د مرسته مختل کړې ده.

دوجاریک ټینګار وکړ چې افغانستان د نړۍ له لویو بشري کړکیچونو سره مخ دی او شاوخوا ۲۲ میلیونه کسان د جګړې، فقر او طبیعي ناورینونو له امله مرستو ته اړتیا لري.

د هغه په وینا، د ۲۰۲۶ کال د بشري مرستو پلان یوازې ۱۱ سلنه تمویل شوی.

تر دې مخکې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) اعلان کړی و، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د پنځه ورځنیو نښتو په لړ کې لږترلږه ۴۲ ملکي وګړي وژل شوي او ۱۰۴ نور ټپیان شوي دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې په دې لیدنه کې د افغانستان د حریم د نقض په اړه د پاکستان اړخ دریځ او د طالبانو د رسمي دریځ په اړه معلومات هم وړاندې شول.

یاد وزارت وايي، چې د روسیې استازي د افغانستان او پاکستان وروستۍ شخړه د اندېښنې وړ وبلله او ټینګار یې وکړ چې ستونزې باید د خبرو اترو او ډیپلوماسۍ له لارې حل شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، نوموړي همدارنګه څرګنده کړه چې هېواد یې د اړتیا په صورت کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ستونزو د حل په برخه کې منځګړی رول ترسره کولای شي.

سپنتا پر اېکس پاڼه لیکلي، چې په روانو نښتو کې د ده د «وطنوالو وینه» پر خپله خاوره تویېږي او دا شخړه د کوم کلي، قوم یا ټبر نه؛ بلکې د انسانیت، وطن او عدالت د تحقق مسله ده. نوموړي ټینګار کړی، چې د پاکستاني تېري پر وړاندې باید ټول په کلکه ودرېږي.

بېنېټ پر اېکس پاڼه اندېښنه څرګنده کړې او پر ښکېلو خواوو یې غږ کړی، چې له زغم کار واخلي او د بشري حقونو نړۍوال قانون ته بشپړ درناوی وکړي. هغه ټینګار کړی، چې خبرې اترې او ډیپلوماټیک تعامل یوازینۍ دوامداره لار ده چې کولای شي د کړکېچ د پراخېدو مخه ونیسي او د سیمې ثبات تضمین کړي.