لطیفه امید، فارغالتحصیل رشته قابلگی که در اواخر ماه عقرب در اثر انفجار بمب در غرب کابل مجروح شده بود دیشب در شفاخانه ایمرجنسی جان باخت. پزشکان به دلیل جراحت شدید، پاهای لطیفه امید را قطع کرده بودند. گروه داعش مسئولیت این انفجار را به عهده گرفته بود.
مقامهای طالبان میگویند کار ساخت بند کجکی به شدت ادامه دارد و ظرفیت تولید برق این بند در ماه حمل سال آینده به ۱۵۰ میگاوات خواهد رسید. هیأت اقتصادی طالبان دستور داده است که برای انتقال برق کجکی به ولایتهای قندهار و هلمند به زودترین فرصت تجهیزات الکترونیک خریداری شود.
نشست هیأت اقتصادی طالبان متشکل از نمایندگان شماری از وزارتخانهها دیروز یکشنبه، ۲۶ جدی برگزار شد.
انعامالله سمنگانی، معاون سخنگوی طالبان میگوید در این نشست درباره تقویت معاملات میوند بانک، وضعیت سیخ گول در کارخانهها، مدرنسازی لابراتوارهای آزمایش مواد سوختی در بندرهای افغانستان، وضعیت اقتصاد افغانستان و در خصوص چالشهای مجتمع صنعتی البدر بحث و گفتگو صورت گرفته است.
بند کجکی روی رود هیرمند اعمار شده و مقامهای طالبان امیدوار هستند که کار ساخت آن تا سه ماه آینده تکمیل شود.
آصف از زمان تسلط طالبان بر افغانستان تقریباً همه چیز را از دست داده است. او به گاردین گفت طالبان بر فرق همسرش شلیک کردند. او به پاکستان گریخت، اما در پاکستان اقامت قانونی ندارد و در حالی که باید بیماری سرطانش را درمان کند، در یک مسجد زندگی میکند.
آصف تا سال ۲۰۱۶ برای سازمان ملل و سایر سازمانهای بینالمللی از جمله وزارت سابق توسعه بینالمللی بریتانیا کار میکرد.
او همچنین برای آدام اسمیت بینالمللی در پروژههای دولتی بریتانیا کار کرده است.
آصف (نام مستعار) میگوید: «در ماه سپتمبر، همسرم با یکی دیگر از اعضای خانواده به خانه یکی از بستگانم رفت تا تعدادی از وسایل ما را جمع کند. او باردار سه ماهه اولین فرزند ما بود. آنها نیمهشب رفتند تا دیده نشوند و کسی آنها را شناسایی نکند.»
اما صبح زود طالبان به خانه آمدند و شروع به تیراندازی کردند. «او خواب بود و وقتی بیرون آمد تا ببیند چه اتفاقی افتاده، یکی از طالبان دقیقا بر سر او شلیک کرد.»
همسر آصف سه روز بعد در بیمارستان درگذشت. بعد از مرگ او، طالبان یکی دیگر از اعضای خانواده آصف را برای چند روز بازداشت کردند و از او خواستند موقعیت آصف را افشا کند.
آصف به گاردین گفته است او بیش از ۱۴ سال با سازمان ملل و سایر سازمانهای بین المللی کار کرده است. آصف گفته است از معدود افغانهایی بوده است که در جلسات رهبری بریتانیاییها نیز حضور داشته است. او افزود: من برای کار به تمام ولایتها سفر کردم و همین باعث شد که من در سطح بالایی قرار بگیرم و اصلاحاتی را در زمینه مبارزه علیه فساد انجام میدادم.
طالبان پس از ورودشان به کابل ادعا کردند که مخالفان خود، کارمندان دولت پیشین افغانستان و همکاران نیروهای خارجی را مورد عفو عمومی قرار دادهاند، اما رویدادهایی که در داخل کشور اتفاق افتاد این ادعا را نادرست ثابت کرد. در پنج ماه گذشته گزارشهایی فراوانی از کشتار، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه کارمندان نظامی و ملکی دولت پیشین منتشر شده است.
فعالان حقوق بشر گفتهاند طالبان در این مدت با مخالفانشان بیرحمانه و با قصاوت رفتار کردهاند.
پزشکان و کارمندان شفاخانه ولایتی تخار روز دوشنبه، ۲۶ جدی به دلیل پرداخت نشدن معاش شش ماه گذشتهشان دست به اعتراض زدند و گفتند: «با شکم گرسنه نمیشود کار کرد.» کارکنان این شفاخانه گفتند که خانوادههایشان نان میخواهند، اما آنها بیش از شش ماه است که معاش خود را دریافت نکردهاند.
با تسلط طالبان بر افغانستان، این کشور با بحران شدید اقتصادی مواجه شد و خدمات بهداشتی به دلیل بحران مالی آسیب دید. در ماههای پس از تسلط طالبان، اعتراضات کارکنان صحی نیز افزایش یافت و کارکنان بسیاری از شفاخانههای ولایتی به خاطر عدم دریافت معاش دست به اعتراض زدند.
با این حال، کمیته بینالمللی صلیب سرخ ماه گذشته اعلام کرد که معاش شش ماهه حدود ۱۰ هزار تن از کارمندان ۲۳ شفاخانه ولایتی را در سرتاسر افغانستان میپردازد.
این سازمان گفت که مردم باید به خدمات صحی دسترسی داشته باشند و پرداخت معاش پزشکان یکی از راههایی است که این سازمان میتواند از ادامه کار حیاتی مراکز بهداشتی در افغانستان مطمین شود.
فرهاد دریا، آوازخوان مشهور افغانستان در واکنش به آتش زدن وسایل موسیقی یک نوازنده توسط طالبان در پکتیا گفته است: «موسیقی هرگز نمیمیرد.» دریا با اشاره به بدرفتاری طالبان با هنرمندان و تخریب اسباب و آلات موسیقی خواهان توقف «شکنجه هنرمندان» در افغانستان شده است.
در روزهای گذشته نوار ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که در آن جمعیتی از مردم دور آتش بلندی جمع شدهاند. رسانههای محلی گزارش دادند که طالبان ابزار و آلات موسیقی یک نوازنده را در پکتیا آتش زدهاند. در ویدیوی منتشر شده نوازده محلی هم حضور دارد است و افراد طالبان او را مورد توهین و تحقیر قرار میدهند.
رسانههای محلی گزارش دادند که طالبان این نوازنده را لتوکوب کردهاند.
لباس پاره شده هنرمند در ویدیو نیز نشانهای است که بدرفتاری با این نوازنده را تأیید میکند.
این ویدیو در شبکههای اجتماعی افغانستان به طور گسترده بازتاب یافت و واکنشهای گستردهای به همراه داشت.
یک نظرسنجی اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان نشان میدهد که ۹۰ درصد خبرنگاران در افغانستان با چالش دسترسی به اطلاعات مواجه اند. بر اساس این بررسی، خبرنگاران صحبت با مقامات طالبان را دشوار توصیف می نمایند. در این مورد، محدودیت های خبرنگاران زن بیشتر از همقطاران مرد شان است.
در این نظرسنجی، که با ۵۰۰ خبرنگار در ۳۴ ولایت افغانستان گفتگو شده، ۳۰درصد خبرنگاران، مصاحبه با مقامهای مسئول طالبان را دشوار توصیف کرده اند و همچنین ۵۰ درصد خبرنگاران گفته اند که به دلیل ترس، مردم حاضر به مصاحبه و گفتگو با رسانهها و خبرنگاران نمیشوند.
مسرور لطفی، مسئول بخش رسانههای اتحادیه خبرنگارن در جریان ارایه نظرسنجی خود گفت که ۹۰ درصد پاسخ دهندگان دسترسی به اطلاعات را چالشی در کار خود دانستند.
در همین حال، بیش از ۹۰ درصد خبرنگاران گفتهاند که وضعیت موجود در کشور خودسانسوری ایجاد کرده است.
به گفته لطفی، «مداخله ریاستهای اطلاعات و فرهنگ ولایات در کار خبرنگاران، یک چالش بزرگ است. نزدیک به ۳۰ درصد مصاحبه شوندگان گفته اند که گرفتن مصاحبه از مقام های مسوول طالبان کاری دشوار است.»
همچنین نزدیک به ۹۰ درصد اشتراککنندگان این نظرسنجی، نبود «قانون و چتر حقوقی برای حمایت از رسانهها» را از چالشهای جدی برای کار خبرنگاری در افغانستان دانسته اند.
در همین حال فرخنده محبی که بیش از ۵ سال با رسانههای تصویری کار میکند، به طلوع نیوز گفته است که وضعیت برای خبرنگاران زن دشوارتر شده است.
او میگوید: «وقتی خبرنگاران زن برای تهیه گزارش و خبر به وزارتخانهها و سایر منابع مراجعه میکنند، به آنان جواب رد داده می شود.»
نظرسنجی اتحادیه ملی ژورنالیستان در حالی از چالشهای دسترسی به اطلاعات خبر میدهد که پیش از این گزارش سالانه سازمان گزارشگران بدون مرز از تاثیر منفی تسلط طالبان بر فعالیت رسانهها حکایت داشت. به گفته این نهاد، فعالیت بیش از ۴۰ درصد رسانهها در این کشور متوقف گردیده و ۶۰ درصد روزنامهنگاران و کارمندان رسانهها بیکار شدهاند.
به نقل از این سازمان، زنان خبرنگار بیشتر از این وضعیت آسیب دیده اند. زیرا، قسمت اعظم خبرنگاران زن شغل خود را از دست داده اند. گزارش این سازمان نشان میدهد که در ۱۵ ولایت کشور، هیچ خبرنگار زن فعالیت ندارد.
