مجله دیپلمات: ظهور مجدد تحریک طالبان پاکستان پیامدهای ناگواری بر زنان این کشور خواهد گذاشت

ائتلاف روسیه با چین و کشورهای امریکای لاتین، در بازه‌ای از تاریخ نقاط عطف جنگ سرد به شمار آمدند. تکرار این ائتلاف‌ها، حاکی از تلاش مجدد روسیه، در مهار سیاست‌های هژمونیک امریکا و تکمیل سیاست‌های ناتمام خروشچف در دوران جنگ سرد است. گمانی که اگر به واقعیت بدل شود، احتمال تغییر نظم نسبتا پایدار بین‌الملل و حتی وقوع یک جنگ تمام عیار را به همراه خواهد داشت.

اوکراین از نظر جیوپلیتیک مرز حائل میان دو بلوک شرق و غرب محسوب می‌شود. اقتدار غرب در قالب ناتو به مرزهای غربی اوکراین ختم شده و قدرت پهناور روسیه در تداوم مرزهای شرقی این کشور آغاز می‌شود.

از لحاظ راهبردی، در طول چهار قرن گذشته، اوکراین به عنوان دیوار دفاعی و سنگرگاه روسیه در مقابل غرب عمل کرده است. دیواری که با پیوستن اوکراین به ناتو فروخواهد پاشید و دومین دیوار فروریخته اقتدار روسیه، بعد از دیوار برلین خواهد بود.

البته اوکراین به دلایل متعدد دیگری، از جمله اقتصادی و فرهنگی نیز، عمق استراتژیک روسیه محسوب می‌شود. به نوعی که بیشتر نظریه پردازان باور دارند که روسیه با اوکراین یک قدرت جهانی محسوب شده و بدون اوکراین محدود به یک قدرت منطقه‌ای می‌ماند. به همین روی می‌توان گفت اوکراین در نوک تقابل روسیه و پیمان اتلانتیک شمالی قرار دارد و همین امر مستدل سیاست‌های قاطع و ایستاده تا پای جنگ پوتین در قبال اوکراین است.

تا جایی که برای اولین بار بعد از فروپاشی دیوار برلین، دو نیروی متخاصم دیرینه، با ماشه‌های کشیده رویاروی یکدیگر قرار گرفته اند. در واقع بعد از سه دهه، یک بار دیگر روسیه در سودای به‌دست آوردن دوباره ابهت دهه هشتاد و امریکا با خیال ایفای نقش یک قدرت هژمون، رعشه بر عرشه نظم نسبتا با ثبات نظام بین‌الملل انداخته‌اند.

در حالی‌که جو بایدن با پشتوانه ناتو بر تعداد نیروهای مستقر و آماده‌باش در اروپای شرقی می‌افزاید، ولادیمیر پوتین به‌دنبال یارگیری در خاور دور، به چین سفر می‌کند و بعد از بیست سال سردی در روابط با پاکستان، از نخست وزیر این کشور دعوت رسمی کرده و آماده میزبانی از عمران خان می‌شود.

100%

شواهد امر از قطب‌بندی مجدد نظام بین‌الملل در دو دسته شرق و غرب خبر می‌دهد. در سفر اخیر پوتین به چین، مسکو و بیجینگ در بیانیه‌ای مشترک، بر جبهه کشورهای غربی تاختند و از اتحاد سخن گفتند. روسیه از توسعه طلبی‌های ارضی چین در دریای جنوبی حمایت کرد و چین در مقابل، مواضع روسیه در بحران اوکراین را تایید کرد.

انتشار این بیانیه مشترک میان دو کشور روسیه و چین در ۴ فبروری، یادآور ارتباط نزدیک امریکا و چین در ابتدای شکل‌گیری جنگ سرد است. نقش بارز و غیرقابل‌انکار چین در شکل‌دهی به نقاط عطف تاریخ، حاکی از احتمال رخدادی پررنگ در مناسبات قدرت‌های اول جهان است.

چین با امضای معاهده‌ای به ارزش ۱۱۷ میلیارد دالر برای خرید گاز از روسیه، خاطر متحد استراتژیک خود را از تداوم فروش گاز آسوده کرد، تا نگرانی از دست دادن ۴۰ درصد از بازار گاز اروپا، مانع اعمال سیاست‌های توسعه طلبانه روسیه در مقابل غرب نشود؛ چرا که بایدن مشخصا تهدید کرده است که در صورت تداوم سیاست‌های توسعه‌طلبانه روسیه و حمله به اوکراین، مجوز بهره برداری از نورد استریم ۲ را صادر نخواهد کرد. خط لوله انتقال گاز روسیه به اروپا که با گذشت یک سال از تکمیل آن، به علل سیاسی و تقابل‌های دو بلوک، تاکنون به مرحله بهره‌برداری نرسیده است.

دومین رخداد تداعی‌گر جنگ سرد، تلاش پوتین برای استحکام روابط با کشورهای امریکای لاتین است. به طور کلی رییس‌جمهور روسیه همیشه مدافع دولت‌های منزوی و مطرود بین‌الملل بوده است. این‌بار اما این تعاملات ماهیت متفاوتی دارد.

سفر رئیس جمهور برازیل به روسیه در اوج تنش‌های غرب و روسیه، حاکی از پیوستن این کشور به جبهه شرق و قرار گرفتن در مقابل امریکاست. مشابه این رخداد در جنگ سرد با اتحاد نظامی کیوبا با شوروی سابق شکل گرفت. اتحادی که به نفس‌گیرترین تقابل جهان در رویارویی موشکی ۱۳ روزه امریکا و روسیه منجر شد.

100%

در بحران موشکی ۱۹۶۲ کیوبا، سیاست‌های روسیه در تظاهر به آمادگی حملات پیش‌دستانه، عامل مهار مانور نظامی امریکا در ترکیه شد. امروز اوکراین جای‌گزین ترکیه شده و برازیل جای کيوبا را در تقابل نظامی دو بلوک غرب وشرق پر می‌کند.

حال یک بار دیگر گویی در نقطه تکرار رویدادهای مخوف تاریخ معاصر ایستاده‌ایم. هنری کسینجر سیاست‌مدار چین‌شناس امریکایی، مکررا نسبت به وقوع جنگ سرد دوم هشدار داده است؛ جنگی که در مقایسه با شکل سابق به مراتب مخرب‌تر است.

با در نظر داشت قدرت نیروی هسته‌ای پنج کشور جهان، بشر در حال حاضر به قدرت جنگ‌افزاری مخربی دست یافته است که ۷۵ سال پیش و در آستانه جنگ سرد، حتی در مخیله‌اش نمی‌گنجید و این دقیقا همان عاملی است که توهم سرد بودن قطب‌بندی دوباره نظام بین‌الملل را رد می‌کند.

این‌بار و در صورت مواجهه نظامی قدرت‌های اتمی، جهان تنها به اندازه فشردن یک کلید با فاجعه مطلق فاصله دارد و این حد از آسیب‌پذیری بشر در مقابل دشمنی تنها ۵ نفر، در طول تاریخ تمدن ۵ هزار ساله انسان بی‌سابقه بوده است.

این نخستین بار است که آقای بایدن با قاطعیت از تصمیم روسیه برای تهاجم به اوکراین سخن می‌گوید.

این در حالی است که در پی افزایش درگیری‌ها، جدایی‌طلبان مورد حمایت روسیه روند تخلیه ساکنان مناطق جدا افتاده شرق اوکراین را شروع کردند.

درگیری‌ها بین جدایی‌طلبان و نیروهای دولتی در شرق اوکراین از روز پنجشنبه شروع شده و روز جمعه شدت گرفت.

ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه روز جمعه به حکومت این کشور دستور داد تا به کسانیکه از دو منطقه جدا افتاده شرق اوکراین به جنوب روسیه رسیده‌اند، پناه بدهد.

کرملین در بیانیه‌ای گفته است که آقای پوتین به وزیر امور اضطراری دستور داده است که به جنوب روسیه سفر کند و برای کسانی که کرملین "آوارگان دونباس" نامیده، سرپنا، غذا و خدمات صحی فراهم کند.

بیشتر ساکنان چندین میلیونی دو منطقه تحت کنترل شورشیان در شرق اوکراین روسی صحبت می‌کنند و بسیاری آن‌ها شهروندی روسیه را دریافت کرده‌اند.

خبرگزاری رویترز به نقل از این مقام می‌گوید که انتظار می‌رود هفته آینده یا دوهفته دیگر توافق حاصل شود.

این مقام که از او نام برده نشده گفته است: " اکنون روی میز متنی گذاشته شده که خیلی خیلی نزدیک به آن چیزی است که قرار است توافق نهایی باشد."

رویترز روز پنجشنبه گزارشی از جزییات توافق مورد گفتگو میان نمایندگان ایران، امریکا، روسیه، چین، بریتانیا، آلمان، فرانسه و اتحادیه اروپا را منتشر کرد.

در آن گزارش آمده بود که در توافق نهایی، گام‌های تدریجی برای پیوستن امریکا به برجام و محدودیت برنامه هسته‌ای ایران برداشته خواهد شد.

این مقام ارشد اتحادیه اروپا گفته است: "روی بیشتر موضوعات توافق حاصل شده است اما اصل در این نوع گفتگوها آن است، تا زمانی که روی همه چیز توافق نشده، روی هیچ چیز توافق نشده است. هنوز مسایلی وجود دارد که برخی آنها تا حدی سیاسی و توافق روی آن مشکل است."

اما حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران در سفر به شهر مونشن آلمان گفته است آنچه باقی مانده، به طرف‌های غربی ارتباط دارد.

او که در نشست امنیتی مونشن شرکت کرده گفت "این طرف‌های غربی‌اند که باید ابتکار و انعطاف واقعی خود را به تصویر بکشند و آن‌ها تعیین می‌کنند این مذاکرات در چند روز آینده به نتیجه خواهد رسید یا چند هفته آینده."

مقام ارشد اتحادیه اروپا به رویترز گفته است از آنجایی که برنامه غنی‌سازی یورانیم ایران به سرعت پیش می‌رود، رسیدن به این توافق ضروری است.

او گفت: "آنها در حال پیشرفت با سرعت بسیار بالایی‌اند که با مساله حفظ برجام در درازمدت سازگار نیست."

اما ایران همیشه گفته که قصد تولید سلاح هسته‌ای را ندارد.

به گفته سخنگوی وزارت داخله اتریش، شمار پناهجویانی که در سال ۲۰۲۱ از هنگری وارد این کشور شده‌اندند به ۴۰ هزار می‌رسد که دو برابر سال پیش است.

فرانتکس، آژانس پناهندگان اتحادیه اروپا می‌گوید عبور غیرقانونی از مرز از مسیر بالکان در سال ۲۰۲۱ نسبت به سال ۲۰۲۰، ۱۲۴ درصد بیشتر شده است.

به گفته این آژانس تنها در ماه جنوری ۶ هزار مهاجر غیرقانونی از این مسیر عبور کردند که ۱۴۸ درصد بیشتر از سال قبل است.

بیشتر پناهجویان از کشورهای افغانستان، سوریه و ترکیه می‌آیند.

سال گذشته پولیس هنگری ۱۲۷۷ قاچاقبر را که پناجویان را از مسیر این کشور عبور می‌دادند بازداشت کرد. یک سال قبل تعداد قاچاقبرانی که در هنگری بازداشت شده‌ بودند، به ۴۵۵ می‌رسید.

یک سخنگوی حکومت هنگری گفته است که مهاجرت یک "تهدید" است و این کشور باید نیروی دفاعی و سیستم دفاع مرزی خود را تقویت کند.

هرچند در امتداد مرزی هنگری با صربستان و رومانیا شمار زیادی کمپ برای پناهجویان وجود دارد اما طبق قانون مهاجرت این کشور آنها نمی‌توانند در نقطه مرزی درخواست پناهندگی بدهند. این موضوع البته انتقاد تند اتحادیه اروپا را نیز باعث شده است.

پولیس هنگری به رویترز گفته است که سال گذشته بیش از ۱۲۲ هزار نفر به قصد رسیدن به اروپا وارد قلمرو این کشور شدند.

۱۲۷۷ قاچاقبری که سال گذشته بازداشت شدند نیز شهروندان رومانیا، صربستان، هنگری، اوکراین و بلغاریا بودند.

در نوامبر سال گذشته پولیس اتریش یک شبکه قاچاق انسان را متلاشی کرد که بیش از ۷۰۰ نفر را از مرز عبور داده بودند. طبق این گزارش از هر نفر ۴ تا ۵ هزار یورو گرفته بودند که رقم کل این پول به دو و نیم میلیون یورو می‌رسد.

100%

ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه روز جمعه به حکومت این کشور دستور داد تا به کسانیکه از دو منطقه جدا افتاده شرق اوکراین به جنوب روسیه رسیده‌اند، پناه بدهد.

کرملین در بیانیه‌ای گفته است که آقای پوتین به وزیر مسوول رسیدگی به امور اضطراری دستور داده به جنوب روسیه سفر کند و برای کسانی که کرملین "آوارگان دونباس" نامیده، سرپنا، غذا و خدمات صحی فراهم کند.

زنگ خطر در شهر دونتسک پس از آن به صدا در آمد که جدایی‌طلبان در این شهر و منطقه لوهانسک برنامه تخلیه ساکنان عمدتا روس‌تبار این مناطق را به روسیه اعلام کردند.

برنامه تخلیه از شام جمعه شروع شده و زنان، کودکان و افراد سالخورده در اولویت قرار دارند.

بیشتر ساکنان چندین میلیونی دو منطقه تحت کنترل شورشیان در شرق اوکراین به زبان روسی سخن می‌گویند و بسیاری آنها شهروندی روسیه را دریافت کرده‌اند.

روز جمعه این مناطق شاهد بدترین درگیری از شروع این جنگ در سال ۲۰۱۴ بوده است. حکومت اوکراین و جدایی‌طلبان یکدیگر را به شروع درگیری متهم می‌کنند.

در کنار تبادل آتش سنگین و ده‌ها مورد انفجار، یک موتر بمب‌گذاری شده در مقابل ساختمان دولتی مربوط به جدایی‌طلبان در شهر دونتسک منفجر شد.

کشورهای غربی می‌گویند بمباران مناطق شرق اوکراین که روز پنجشنبه شروع شد و روز جمعه شدت گرفت، بخشی از زمینه‌سازی برنامه حملات روسیه به اوکراین است.

هرچند روسیه می‌گوید روند عقب کشیدن نیروهایش را از نزدیکی مرزهای اوکراین شروع کرده، اما ایالات متحده می‌گوید از شمار این نیروها نه‌تنها کاسته نشده بلکه تعداد آن‌ها در بیست روز گذشته از صد هزار به ۱۶۹ تا ۱۹۰ هزار رسیده است.

اوکراین از سه جهت در محاصره نیروهای روسیه در آمده است.

کشورهای غربی اکنون نگران بدترین جنگ در اروپا از زمان پایان جنگ‌ها در منطقه بالکان و چچنیا در دهه ۱۹۹۰ اند که در جریان آن صدها هزار نفر کشته و میلیون‌ها نفر آواره شدند.

اوکراین پس از روسیه، بزرگترین کشور اروپایی با ۴۰ میلیون جمعیت است.