بانک جهانی در گزارشی در باره وضعیت افغانستان هشدار داده که انزوای اقتصادی پس از بحران سیاسی پانزدهم اگست، دست آوردهای ۲۰ ساله این کشور در بخش توسعه را با تهدید نابودی روبرو کرده است. بانک جهانی همچنان گفته این وضعیت باعث افزایش فقر، بیجا شدن مردم و گسترش افراطگرایی خواهد شد.
این بانک افزوده است این معضلی است که افغانستان، منطقه و جهان را تهدید میکند.
این گزارش که روز چهارشنبه منتشر شد نشان میدهد که درآمد سرانه در افغانستان طی ماههای آخر سال ۲۰۲۱ یک سوم کاهش یافته که از سال ۲۰۰۷ به این سو بیسابقه بوده و خانوادهها را با مشکلات جدی روبرو کرده است.
فروپاشی اقتصادی در افغانستان در پی قطع فوری کمکهای بینالمللی، عدم دسترسی بانک مرکزی به داراییهایش در بیرون از کشور، مختل شدن روابط بانکداری بینالمللی و از بین رفتن اعتماد سرمایه گذاران آغاز شد.
طالبان تایید کردهاند که مخدوم عالم، فرمانده ازبیکتبار طالبان که به اتهام "آدمربایی" از سوی اداره استخبارات این گروه بازداشت شده بود، آزاد شده است. صلاحالدین ایوبی، از دیگر مقامهای ازبیکتبار طالبان به بیبیسی گفته است که مخدوم عالم به وساطت او از بند آزاد شده است.
این فرمانده طالبان اتهام آدمربایی علیه مخدوم عالم را یک توطئه خوانده است.
او توضیح نداده که این "توطئه" از سوی چه کسانی و به چه دلایلی علیه او انجام شده است.
صلاحالدین ایوبی همچنین گفت که قاری اسماعیل، فرمانده امنیت پیشین طالبان در شیرین تگاب ولایت فاریاب نیز که یکجا با مخدوم عالم بازداشت شده بود، آزاد شده است.
انعامالله سمنگانی، سخنگوی طالبان گفته است که آقای مخدوم عالم پس از چاشت روز چهارشنبه، حمل از زندان رها شده است.
بازداشت مخدوم عالم محلی در شمال افغانستان سبب بروز اعتراضات گسترده در ولایت فاریاب شده بود.
چند هفته قبل محمد یعقوب، وزیر دفاع طالبان، در یک سخنرانی در فاریاب از بازداشت مخدوم عالم توسط استخبارات طالبان دفاع کرد و گفت که هنوز محکمه حکمی در مورد او صادر نکرده و او یک "متهم است و مجرم نیست".
بانک مرکزی افغانستان اعلام کرد که محدودیتهای برداشتن معاشات کارمندان دولت و بخش خصوصی را لغو کرده است. صابر مومند، سخنگوی د افغانستان بانک روز چهارشنبه در یک پیام ویدیویی گفت که تمامی کارمندان دولتی و غیر دولتی میتوانند بدون هیچ محدودیتی معاشات خود را از بانکها برداشت کنند.
این امر پس از آن صورت میگیرد که ملا عبدالغنی برادر، معاون وزیرالوزرای طالبان در نشست این هفته کمیسیون اقتصادی این گروه خواستار ایجاد مکانیسمی برای کاهش محدودیتهای بانکی شد.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان در ماه آگست سال گذشته، تمامی بانکها از جمله د افغانستان بانک فعالیت خود را متوقف کردند.
حدود دو هفته بعد از آن، بانکها بازگشایی شدند، اما اجازه برداشت حداقل مقدار پول را دادند.
بر اساس توافقنامه بین بانک مرکزی افغانستان و انجمن بانکداری کشور، بانکهای خصوصی تنها توانستهاند یک بار در هفته تا ۲۰۰ دالر یا ۲۰ هزار افغانی به مشتریان خود پرداخت کنند.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان بار دیگر از طالبان خواست که به خواست علما احترام بگذارد و مکاتب دخترانه را فوراً بازگشایی کند. حامد کرزی در توییتی از نشت علمای ولایت پکتیکا در حمایت از آموزش دختران و حقوق زنان استقبال کرد. بیش از ۲۰۰ روز است که دختران از آموزش محروماند.
علمای دینی در نشست خود در پکتیکا خواستار تضمین حکومت طالبان در مورد حقوق زنان و بازگشایی فوری مکاتب دخترانه شدند.
به گفته حامد کرزی: «موضع و نشستهای علمای کشور در حمایت آموزش دختران نشانهای علم پروری مردم افغانستان است.»
شماری از علمای ولایت بلخ تقریبا ده روز پیش در یک نشست مشابه از طالبان خواستند که مکاتب دخترانه را باز کنند.
پس از سلطه طالبان بر افغانستان در ماه اگست مکاتب دخترانه بسته شدند، اما این گروه بارها قول داده است که این مکاتب را باز خواهند کرد، اما ساعاتی پس از بازگشایی مکاتب در سومین روز سال جدید تعلیمی، تصمیم خود را پس گرفتند و به دانشآموزان بالاتر از صنف شش گفتند به خانههایشان برگردند.
این تصمیم طالبان در داخل و خارج از افغانستان با واکنش ها روبرو است.
طالبان در حالی مکاتب دخترانه بالاتر از صنف شش را بسته نگهداشتهاند، که یک روزنامه هندی به نقل از منابع آگاه در گزارش تازه میگوید، که بیش از ۲۲ رهبر ارشد این گروه دختران خود را به مکاتبی در دوحه، پیشاور و کراچی میفرستند.
رهبران طالبان پارسال مدعی شده بودند که علاوه بر مشکلات مربوط به برنامههای درسی و یونیفورم، کمبود بودجه از چالشهای سر راه بازگشایی مکاتب دخترانه است.
با این حال تام وست، نماینده ویژه ایالات متحده برای افغانستان گفته است که در صورت بازگشایی مکاتب برای دختران، امریکا تمام معاشات معلمان را پرداخت خواهد کرد.
شماری از شهروندان افغان روز چهارشنبه با تجمع در مقابل سفارت ایران در کابل از جمهوری اسلامی خواستند به مشکلات مهاجران در این کشور رسیدگی کند. تجمع کنندگان در اقدام نمادین دروازه سفارت ایران را گلباران کردند. آنها از طالبان خواستند که امنیت مکانهای دیپلوماتیک را تامین کند.
در ویدیوی که به دست افغانستان انترنیشنال رسیده، تجمع کنندگان در اعلامیهای میگویند: «امارت اسلامی وظیفه دارد، در راستای تعهدات خود به کشورهای جهان به خصوص همسایهگان افغانستان امنیت نمایندگیهای دیپلوماتیک و سیاسی کشورهای مختلف از جمله جمهوری اسلامی ایران را تامین کند. »
تجمع کنندگان برای نشان دادن همسبتګی و همدلی میان دو ملت، دروازه سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل را گل باران کردند.
این در حالی است که روز دوشنبه شماری از باشندگان هرات در اعتراض به آنچه بدرفتاری در قبال مهاجران خواندهاند، درب کنسولگری ایران را در این شهر به آتش کشیدند.
همچنین شماری از شهروندان افغان در مقابل سفارت ایران در کابل و مکروریان این شهر و نیز صدها تن در ولایت خوست و کندهار دست به اعتراض زدند و خواهان توقف آزار و اذیت مهاجران افغانستان در ایران شدند.
پس از این تظاهرات وزارت خارجه ایران فعالیت بخشهای کنسولی نمایندگیهای خود را در افغانستان متوقف کرد.
این وزارت روز سهشنبه اعلام کرد که مدیرکل آسیای جنوبی آن، کاردار سفارت افغانستان در تهران را احضار کرده و نسبت به حملات به سفارت و سرکنسولگری ایران در کابل و هرات به «شدت» اعتراض کرده است.
وزارت خارجه ایران گفته است تا زمانی که «وزارت امور خارجه افغانستان در زمینه برقراری امنیت کامل نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران» اطمینان ندهد، فعالیتهای کنسولی این کشور در افغانستان متوقف خواهد بود.
اعتراضها در افغانستان علیه جمهوری اسلامی ایران پس از آن آغاز شد که ویدیوهایی در فضای مجازی منتشر شد که نشان میدهد نیروی انتظامی ایران مهاجران افغانستان را مورد ضرب و شتم قرار میدهند.
در روزهای اخیر، وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران بدرفتاری با مهاجران افغانستان را تکذیب کرد و سفارت ایران در کابل نشر ویدیوهای بدرفتاری نیروهای انتظامی با مهاجران افغان را «توطئه» برای القای «ایران هراسی و افغانستان هراسی» عنوان کرد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان روز چهارشنبه در اعلامیهای گفت که هفت تن به جرم اختطاف، یک نفر به جرم قتل و یک تن به جرم جعلکاری از سوی دادگاه نظامی این گروه محکوم به مجازات مختلف از جمله زندان شدهاند. به گفته او این افراد از نام این گروه سوءاستفاده میکرد.
او همچنین میگوید که محکمه نظامی این گروه به دوسیه اتهام افرادی که ادعای عضویت در صفوف طالبان را دارند و مرتکب جنایت و آزار و اذیت مردم میشوند، رسیدگی میکند.
نیروهای طالبان متهم به شکنجه و قتل نظامیان و کارمندان حکومت پیشین هستند.
به تازگی نیویارکتایمز با نشر یک گزارش تحقیقی فاش کرد که تنها در شش ماه نخست به قدرت رسیدن طالبان، حدود ۵۰۰ نظامی و کارمند حکومت پیشین از سوی این گروه کشته و یا ناپدید شدهاند.
طالبان تا کنون به گزارش نیویارک تایمز پاسخ ندادهاند. اما انس حقانی، از اعضای برجسته طالبان و شبکه حقانی در توییترش شعری به زبان پشتو نشر کرده که محتوای آن رد گزارش نیویارکتایمز است.
او نوشته است که با «خاموش شدن صدای هلیکوپترها، مرگ از روستاها گریخته و آزادی به کشور برگشته است».
این عضو برجسته گروه طالبان در ادامه شعرش مینویسد که «متوجه باشید خبرهای سیگار و نیویارک تایمز را باور نکنید».
در گزارش تحقیقی نیویارکتایمز به سرنوشت نظامیانی اشاره شده که فریب «اماننامه» طالبان را خوردهاند و پس از شناسایی، دستگیر، شکنجه و برخی هم کشته شدهاند.
با این که طالبان پس از به قدرت رسیدن «عفو عمومی» را اعلام کردند، اما به گفته این روزنامه، عفو عمومی طالبان چیزی جز یک «دروغ بزرگ» نبوده است.
سرنوشت برخی قربانیان در این گزارش، تکاندهنده است که خشونت شدید طالبان را به نمایش میگذارد.
در این گزارش داستان اللهداد حلیمی، افسر پیشین نظامی روایت شده است که طالبان در ماه آگست او را دستگیر و یک هفته بعد تن بیسر او را به خانوادهاش تسلیم کردند.
