هیات معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در پیامی به مناسبت عید فطر میگوید این سازمان برای "برقراری ثبات، صلح پایدار و آینده مرفه حامی افغانها باقی میماند." یوناما در این پیام عیدی برای شهروندان افغانستان عید سرشار از "صلح و خوشی" آرزو کرده است.
وزیر خارجه ایران در تماس تلفنی با سرپرست وزارت خارجه طالبان، نگرانیاش را در مورد تهدیدات امنیتی در برابر سفارت این کشور در کابل و سرکنسولگریهای آن در چهار ولایت کشور ابراز کرده است. امیر عبداللهیان از طالبان خواسته تدابیر امنیتی کامل برای نمایندگیهای این کشور در نظر بگیرند.
ایران چهار دفتر کنسولگری در ولایتهای هرات، مزار شریف، قندهار و جلالآباد دارد.
در اعلامیه وزارت امور خارجه ایران آمده است که امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان به امیر عبداللهیان اطمینان داده است که طالبان امنیت تمامی نمایندگیهای دیپلماتیک و کنسولی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان را به طور کامل تأمین خواهند کرد.
در اعلامیه وزارت امور خارجه ایران تلویحا آمده است که حوادث روزهای اخیر در کابل و دیگر شهرهای افغانستان نگرانی این کشور را در مورد امنیت نمایندگیهای سیاسیاش در افغانستان برانگیخته است.
افغانستان در هفتههای گذشته شاهد انفجارهای خونین در کابل و ولایتهای بلخ، قندوز و هرات بوده است.
حملات پیهم بر موترهای شهری، مساجد اهل تشیع و مساجد اهل تصوف یکبار دیگر هراس و وحشت را در شهرهای افغانستان حاکم کرده است.
شاخه خراسان داعش مسئولیت شماری از این حملات را به عهده گرفته است.
همزمان با شلیکهای هوایی شادیانه در کابل و شماری از ولایات، منابع محلی از وقوع آتشسوزی در سرک چهارم تایمنی، واقع در ناحیه ۴ شهر کابل خبر دادهاند. یک باشنده تایمنی با ارسال ویدیویی به افغانستان اینترنشنال میگوید این آتشسوزی در اثر شلیک شادیانه نیروهای طالبان رخ داده است.
خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل پیشتر با انتشار توییتی "شماری از هموطنان" را متهم به شلیکهای شادیانه کرده بود.
خالد زدران گفته بود که "قمندانی امنیه کابل به تمام منسوبین امنیتی هدایت داده است که عاملان این شلیکها را دستگیر و قانون را بر آنها تطبیق کنند."
در تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده معلوم میشود که زبانههایی از آتش و ستونی از دود از ساختمانی در ناحیه چهارم شهر کابل بلند است.
رسانههای محلی گزارش دادهاند که در اثر این آتشسوزی یک مارکیت حریق شده است.
هنوز آماری از تلفات و زیان احتمالی این آتشسوزی در دست نیست.
طالبان هنوز در این مورد ابراز نظر نکردهاند.
یوناما با برگزاری محفلی به مناسبت سوم می، روز جهانی آزادی رسانهها، بازداشت خودسرانه خبرنگاران و کارمندان رسانهای در افغانستان را "وحشتناک" خواند. معاون یوناما وضعیت رسانهها را چالشبرانگیز توصیف کرد و افزود که با تسلط طالبان، دستاوردهای دو دههای رسانهها از بین رفته است.
در این محفل که روز شنبه دهم ثور برگزار شد، مته نودسن گفت رسانهها که تا سال گذشته یکی از بزرگترین موفقیتهای دو دهه اخیر در کشور به شمار میرفت، اکنون برای بقای خود مبارزه میکنند.
او از وضعیت رسانهها ابراز نگرانی کرد و گفت: «رسانههای آزاد مورد حمله قرار گرفتهاند، خبرگزاریها تعطیل شدهاند، خبرنگاران کارشان را از دست دادهاند.» او افزود که گزارشها درباره بازداشتهای خودسرانه و رفتارهای غیرانسانی با خبرنگاران "وحشتناک" است.
صفحه توییتر یوناما، هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان نوشته است که خانم نودسن با ابراز حمایت سازمان ملل از رسانهها و آزادی بیان گفت: «یوناما و خانواده ملل متحد در افغانستان از درخواست شما برای مصونیت، استقلال مسلکی و مطبوعات آزاد [حمایت میکند] و در کنار شما با همبستگی کامل میایستد.»
یونیسکو یا سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد که در برگزاری این محفل نقش داشت نیز از وضعیت رسانهها در افغانستان ابراز نگرانی کرد.
این سازمان خواستار حمایت از آزادی مطبوعات در افغانستان شد و گفت که خبرنگاران حق دارند بدون ترس از بازداشت به وظیفه اطلاعرسانی ادامه دهند.
آدری ازولای، رییس یونیسکو در پیامی گفت که عصر دیجیتال کارکنان رسانهها و منابع آنها را بیشتر در معرض خطر قرار میدهد. او گفت سرویهای صورت گرفته از سوی یونیسکو نشان میدهد که از هر ده خبرنگار زن هفت تن خشونت را تجربه کردهاند.
در همین حال، ریچارد بنت، گزارش ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر و ایرنه خان، گزارشگر ویژه این سازمان در امور آزادی عقیده و بیان در یک پیام مشترک ویدیویی از طالبان خواستند تا به آزادی رسانههای آزاد و مستقل حرمت بگذارند. این دو گزارشگر ویژه گفته اند که طالبان در مطابقت با تعهدات افغانستان به اسناد بینالمللی حقوق بشر مرتبط به آزادی عقیده و بیان، عمل کنند.
یوناما در حالی از وضعت خبرنگاران و رسانه نگرانی ابراز میکند که اخیراً خانه آزادی بیان، یک نهاد مدافع حقوق خبرنگاران گزارش داد که پس از به قدرت رسیدن طالبان، رسانهها با تهدید و فشارهای شدید روبرو شده و در این مدت، بیشتر از ۸۰ خبرنگار و کارمند رسانهای بازداشت، شکنجه و تهدید شدهاند.
پس از آنکه دادگاه عالی طالبان روز یکشنبه را عید فطر اعلام کرد، شماری در کابل و سایر ولایات دست به شلیکهای هوایی زدند. در حالی که شماری شلیکهای شادیانه را به نیروهای طالبان نسبت میدهند اما قومندانی امنیه طالبان میگوید که این کار از سوی شماری از باشندگان کابل صورت گرفته است.
خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل در توییتر نوشته است بعد از اعلام روز شنبه به عنوان روز اول عید فطر "شماری از وطنداران دست به شلیک شادیانه زدهاند."
خالد زدران گفته است "قمندانی امنیه کابل به تمام منسوبین امنیتی هدایت داده است که عاملان این شلیکها را دستگیر و قانون را بر آنها تطبیق کنند."
سخنگوی پولیس طالبان در کابل در حالی "شماری از شهروندان کابل" را عامل شلیکهای شادیانه دانسته که این گروه در ماه حوت ۱۴۰۰ با راهاندازی عملیات گسترده بازرسی خانه به خانه سلاح و اموال دولتی را از نزد غیرنظامیان در این شهر ضبط کردند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان روز پنجشنبه، ۱۲ حوت ۱۴۰۰ با نشر اعلامیهای تأیید کرد که در جستجوی خانه به خانه "صدها میل سلاح سبک و سنگین، دهها خودروی دولتی، مهمات و بسیاری از اقلام غیرقانونی دیگر به دست افراد این گروه افتاده است.
در حال حاضر، هیچ گروه مسلحی جز طالبان در کابل حضور سنگین نظامی ندارد.
در ماه سنبله سال ۱۴۰۰ نیز افراد طالبان پس از شنیدن خبرهایی در مورد سقوط پنجشیر، آخرین ولایت افغانستان که به دست طالبان سقوط کرد دست به شلیکهای شادیانه زده بودند.
خبرگزاری رویترز در آن زمان به نقل از رسانههای محلی گزارش داده بود که دستکم ۱۷ نفر بر اثر تیراندازیهای افراد طالبان کشته شدهاند.
در پی گزارشهای متعدد از تیراندازی هوایی ممتد در شهر کابل و انتشار آن در شبکههای اجتماعی، ذبیح الله مجاهد در آن زمان از افراد طالبان در کابل و سراسر افغانستان خواست که "بیجهت" تیراندازی هوایی نکنند.
عکسهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهد که اعضای گروه طالبان پیام عیدی منسوب به ملا هبتالله را همانند یک جزوه دینی تزئینشده، در مسجدهای تخار توزیع میکنند. این پیام در حالی بهنام هبتالله آخندزاده نشر میشود که شواهد چندانی از زنده بودن رهبر طالبان وجود ندارد.
تاکنون هیچ تصویری به جز یک عکس تکراری قدیمی از رهبر طالبان نشر نشده و تردیدها درباره زنده بودن او روز به روز بیشتر میشود.
گروه طالبان در این پیام که به نام ملا هبتالله و به مناسبت عید فطر نشر شده، از جامعه جهانی میخواهد که حکومت این گروه را به رسمیت بشناسد.
این جزوهها از سوی اداره اطلاعات و فرهنگ طالبان در ولایت تخار در چاپ و نشر شده است.