انیسه شهید از افغانستان، برنده جایزه‌ مرکز بین‌المللی خبرنگاران شد

چهارمین دور برنامه سرتاسری واکسین پولیو با همکاری یونیسف و سازمان صحی جان روز دوشنبه ۲ ثور در افغانستان آغاز شده است.

منابع محلی در پنجشیر تایید می‌کنند که طالبان مانع آغاز برنامه واکسین پولیو در شماری از ولسوالی‌هایی این ولایت از جمله ولسوالی شتُل و مناطق رویدره و استفالو شده‌اند.

منبع اضافه می‌کند با آنکه کارمندان صحی مکتوب رسمی از والی طالبان داشتند، اما افراد این گروه مکتوب والی را پاره کرده و به کارمندان صحی هشدار داده‌اند که این ولایت را ترک کنند.

طالبان تاکنون در این مورد ابراز نظر نکرده‌اند.

وزارت صحت طالبان اعلام کرده است که در این دور برنامه، همه ولایت‌های افغانستان به‌شمول ولایت‌های سردسیر که از دور قبلی از برنامه واکسیناسیون بازمانده‌بودند، تحت پوشش واکسین پولیو قرار می‌گیرند.

مقام‌های صحی طالبان گفته‌اند قرار است ۹ میلیون کودک زیر سن پنج‌ سال واکسین پولیو شوند.

بر اساس تحقیقات نمایندگان مجلس عوام بریتانیا که روز سه شنبه، ۳ ثور منتشر شد، خروج بی‌نظم بریتانیا از افغانستان در سال ۲۰۲۱ نشان‌دهنده "شکست‌های سیستماتیک رهبری، برنامه‌ریزی و آمادگی" بوده است.

تحقیقات کمیته امور خارجی مجلس عوام نشان می‌دهد که پیش از تسلط طالبان بر کابل در ماه اگست سال ۲۰۲۱ این کشور "با فقدان اساسی برنامه‌ریزی، کنترول و رهبری در زمان اضطرار" مواجه بوده و این مشکل بعد از تسلط طالبان بر کابل نیز ادامه یافته است.

در این گزارش آمده است: "نحوه خروج ما از افغانستان یک فاجعه بود. این نحوه خروج خیانت به متحدان ما بود و تا سال‌های آینده می‌تواند به منافع بریتانیا صدمه بزند."

پس از خروج آشفته نیروهای بین‌المللی از افغانستان در ماه اگست پارسال، دولت بریتانیا با موجی از انتقادهای شهروندان این کشور مواجه شد.

منقدان از دولت می‌پرسیدند که چرا بعد از تصمیم ایالات متحده امریکا برای پایان دادن به حضور ۲۰ ساله خود در افغانستان، این کشور نیز دست به عقب‌نشینی عجولانه از افغانستان زده است.

منتقدان همچنین می‌گفتند که صدها افغان واجد شرایط انتقال به بریتانیا در کابل رها شدند و اطلاعاتی که در محوطه متروکه سفارت بریتانیا در کابل باقی مانده، ممکن است جان آنها را به خطر بیندازد.

به رغم تمام این انتقادها، در آن زمان بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا مأموریت خروج از افغانستان را ستایش کرد.

در این گزارش از دومینیک راب، وزیر خارجه بریتانیا در زمان سقوط کابل شدیدا انتقاد شده است که چرا هنگام سقوط از تعطیلات ساحلی‌اش به کار برنگشت.

نمایندگان مجلس عوام بخاطر تهیه این گزارش با مقامات بریتانیا و افغان‌هایی که تخلیه شده‌اند، مصاحبه کرده و شواهدی را از "طیف وسیعی از افراد دخیل در قضیه" جمع‌آوری کرده‌اند.

در این گزارش آمده است که در دوره پیش از تسلط طالبان، دولت و کارمندان دولتی خوشبینانه تصور می‌کردند که به رغم آنکه تصمیم خروج از افغانستان توسط رئیس‌جمهور دونالد ترامپ اعلام شده، ایالات متحده نظر خود را در مورد خروج تغییر خواهد داد.

در ادامه این بیانیه آمده: "دولت بریتانیا در ارائه یک واکنش مناسب به تصمیم واشنگتن برای عقب‌نشینی از افغانستان، پیش‌بینی سرعت تسلط طالبان و برنامه‌ریزی برای تخلیه شرکای افغان ما شکست خورده است."

از میان هنرمندان نیز اسامی کسانی مثل ادل، خواننده سرشناس انگلیسی و مری جین بلایژ، خواننده و بازیگر امریکایی در این فهرست جا گرفته است.

هدا خموش، شاعر و نویسنده از جمع زنانی بود که پس از ورود طالبان به کابل در برابر سیاست‌های سخت‌گیرانه این گروه در مقابل زنان دست به اعتراض زدند.

زنان معترض افغانستان در بیش از شش ماه اول به قدرت رسیدن طالبان تقریبا به گونه همه روزه دست به اعتراض زدند.

آنها با شعار "نان، کار، آزادی" خواهان برپایی یک حکومت قانونی و منتخب شدند که حقوق و آزادی‌های اساسی شهروندان را رعایت کند و منابع را به صورت عادلانه توزیع کند.

آنها همچنین خواهان مشارکت گسترده سیاسی زنان و بازگشایی مکاتب دخترانه بودند.

طالبان در پاسخ به اعتراضات زنان، دست به بازداشت، شکنجه و سرکوب گسترده آنان زدند.

این گروه شماری از چهره‌های برجسته اعتراضات زنان را بازداشت کردند و از آنان تعهد گرفتند که دیگر دست به اعتراض نزنند.

گزارش‌هایی نیز از تجاوز جنسی بر شماری از معترضان در بلخ و کشتار شماری از زنان نیز منتشر شده است.

در ماه دلو سال ۱۴۰۰، زمانی که طالبان شماری از زنان معترض افغانستان را بازداشت کرده بودند، هدا خموش به نمایندگی از این زنان در نشستی که با حضور نمایندگان گروه طالبان در اسلو برگزار شده بود، شرکت کرد.

او در سخنرانی‌اش در این نشست از امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان خواست به کابل زنگ بزند و دستور دهد دختران معترض بازداشت شده "فورا رها شوند."

خانم خموش در آن نشست گفت که با تجربه دست اول از زندگی زیر سلطه مستقیم طالبان به ناروی آمده تا پیام زنان معترض در خیابان‌های افغانستان بر ضد سرکوب و ترور را برساند که به گفته او جهان مقصر درجه یک آن است.

این فعال زن در نشست اسلو گفت که طالبان بر میلیون‌ها زن آپارتاید جنسیتی اعمال می‌کنند و آن‌ها را روزانه به طور نظام‌مند حذف، انکار، توهین و تحقیر می‌کنند.

هدا همچنین گفت طالبان با گرفتن کابل یک رژیم جناحی و یکدست را با ترور و زور و با به حاشیه بردن و حذف جمعی یک بخش بزرگ افغانستان ایجاد کرده‌اند.

با گذشت حدود پنج ماه از نشست اسلو، هنوز دختران دوره‌های ثانوی افغانستان اجازه ندارند به مکتب بروند، محدودیت‌ها در برابر زنان با گذشت هر روز بیشتر شده و طالبان فرمان‌های سخت‌گیرانه‌تری را در برابر حضور زنان در اجتماع وضع کرده‌اند.

پارسال نام‌های ملا برادر، یکی از بنیانگذاران گروه طالبان و معاون رئیس‌الوزرای این گروه و محبوبه سراج، فعال مدنی از افغانستان در فهرست صد چهره تأثیرگذار مجله تایم آمده بود.

صادق خان نوشته است که هم اکنون گذرگاه‌های تورخم، غلام خان، خر لاچی، انگور اده و چمن- سپین بولدک به گونه‌ کامل فعال و گذرگاه مرزی دالبندین نیمه فعال است.

به گفته نماینده پاکستان، گذرگاه‌های جدید بر علاه پنج گذرگاه که فعال است ، ایجاد خواهد شد.

بخش بزرگی از کالاهای وارداتی افغانستان از گذرگاه‌های مرزی پاکستان وارد می‌شوند. هم‌چنین کالاهای صادراتی افغانستان از جمله میوه‌ تازه‌ و خشک بیشتر از طریق پاکستان وارد بازارهای جهانی می‌شود.

تورخم و سپین‌بولدک از گذرگاه‌های اصلی میان افغانستان و پاکستان به شمار می‌رود.

پس از به‌قدرت رسیدن طالبان، تنش‌های مرزی میان پاکستان و گروه طالبان به چالش بزرگی برای شهروندان کشور بدل شد.

پاکستان برای مدتی هر دو گذرگاه تورخم و چمن را به روی شهروندان افغانستان که از ترس طالبان فرار می‌کردند، بست.

او می‌گوید مسئول مطبوعاتی طالبان در لشکرگاه به او گفته که چون یک خبرنگار خارجی است، باید یکی از "مجاهدین" او را همراهی کند.

او افزوده که بعدا فردی به نام الفت که مسئول "مجاهدین" در این اداره است، از او ابتدا ۱۰۰دالر، سپس ۷۰ دالر درخواست کرده است.

این خبرنگار آزاد ایتالیایی می‌گوید که حاضر به پرداخت پول نشده و شهر را ترک کرده است.

آقای باتیستون نوشت که از زمان به‌قدرت رسیدن طالبان در آگست سال گذشته، او در شهرهای مزار شریف، کابل، جلال‌آباد، غزنی، قندهار، هرات، فراه و شمار دیگر از شهرهای افغانستان کار کرده است.

او می‌گوید: "لشکرگاه تنها شهری بود که از من خواسته شد به‌خاطر امنیت خود پول بدهم."

دشواری اقتصادی طالبان

ورود طالبان به کابل باعث شد تا در فقدان یک توافق سیاسی برای واگذاری قدرت، دارایی‌های افغانستان از بیم افتادن در دست طالبان در بانک‌های خارجی از جمله امریکا مسدود شود و کمک‌های عمرانی جامعه بین‌المللی که به میلیاردها دالر بالغ می‌شد قطع شود.

این در حالی است که طالبان با به‌دست گرفتن قدرت، در کنار این که باید حقوق ده‌ها هزار کارمند ملکی ادارات افغانستان را بپردازد، به ده‌ها هزار جنگجوی خود که تا حال بدون دریافت حقوق جنگیده بودند، هم رسیدگی کند.

هرچند بنابر گزارش‌ها، طالبان در حال جا به‌جایی جنگجویان خود با کارمندان حکومت پیشین است و در نظر دارد در میان مدت موضوع دستمزد آنها را نیز حل کند.

در حال حاضر براساس گزارش‌ها، جنگجویان طالبان در بسیاری مناطق افغانستان، به خصوص، مناطق دور افتاده، از طریق جمع‌آوری عشر و ذکات روزگار می‌گذرانند و بار دوش کسانی اند که خود به سختی از عهده پر کردن شکم اعضای خانواده‌خود می‌برایند.