منابع محلی در مزار شریف به افغانستان اینترنشنال گفتند که جنگویان طالبان برای عملیات بازرسی خانهها از نیروهای بومی این گروه نبوده و با فرهنگ و زبانهای رایج در بلخ آشنایی ندارند. به گفته آنان، نیروهای طالبان با دید و شیوه یکسانی خانهها را بازرسی نمیکنند.
شاهدان عملیات تفتیش میگویند که بر خلاف ادعاهای طالبان، در جریان بازرسی منزل به منزل پولیس زن حضور ندارد که این خود در تناقض با ارزشهای شرعی و فرهنگ عمومی در کشور است.
به گفته این منابع، در حالی که علت راهاندازی این بازرسی ایجاد آرامش خاطر برای ساکنان بلخ نامیده شده اما آنهایی که این روند را انجام میدهند با برخورد خشن و بازرسی غیر معیاری، منجر به سلب آسایش شهروندان شدهاند.
از زمان آغاز عملیات بررسی خانهها توسط نظامیان طالبان، ویدیوهای متعددی از برخورد خشن نیروهای طالبان و به هم ریختن اقلام منزل باشندگان نشر شده است.
سند دستور بازرسی خانهها توسط سراجالدین حقانی و عبدالحق وثیق، وزیر داخله و رئیس اداره استخبارات طالبان به امضا رسیده است.
به گفته شماری از ساکنان بلخ، برنامه بازرسی در این ولایت از سوی شاخه حقانی طراحی و تطبیق میشود.
یکی از این منابع به نقل از ملا حسن آخند گفت: "تا وقتی من زنده هستم دختران نمیتوانند به مکتب بروند."
طالبان علیرغم تعهدات بینالمللی، پس از تسلط بر افغانستان مکاتب دخترانه بالاتر از دوره متوسط را تعطیل کردند و صدها هزار دانشآموز دختر از آموزش محروم شدند.
در یک سال گذشته، با وجود فشارها و تحریمهای بینالمللی علیه طالبان و تقاضا برای بازگشایی مکاتب دخترانه، طالبان تاکنون از سیاست خود در خصوص محرومیت آموزش دختران عقبنشینی نکرده است.
این منابع گفتند که رئیسالوزرای طالبان که در راس کابینه این گروه قرار دارد یک ملای به شدت افراطی است و رهبری او حکومت طالبان را منزوی کرده است.
این منابع میگویند، ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان یک فرد روستایی است و هیچ نظر و دیدگاه مشخصی برای اداره دولت ندارد بلکه طبق مشورتهای شماری از اعضای افراطی طالبان عمل میکند.
هبتالله آخندزاده پس از کشته شدن اختر محمدمنصور رهبر طالبان شد. او در رژیم سابق طالبان برای مدت کوتاهی رئیس سارنوالی محکمه مرافعه جلالآباد بود و به گفته منابع، هبتالله آخندزاده عضو فعال رژیم طالبان نبود اما او یک مدرسه بزرگ و جایدادهای فراوان در منطقه کچلاک شهر کویته پاکستان دارد.
به گفته این دو منبع، علاوه بر ملا هبتالله آخندزاده، ملا محمد حسن آخند، شیخ عبدالحکیم حقانی، ملا نور محمد ثاقب و مولوی محمود از جمله اعضای ارشد طالبان هستند که مخالف بازگشایی مکاتب دخترانه هستند و به رهبر طالبان مشورت میدهند.
به گفته منابع، دیگر اعضای کابینه طالبان در خصوص بازگشایی مکاتب دخترانه دیدگاه سختگیرانه ندارند، اما به دلیل روابط برخی از اعضای تندرو طالبان با ملا هبتالله، در نشستهای کابینه منزوی هستند.
این منابع میگویند وضعیت صحی ملا محمد حسن آخند وخیم است، به گونه که قادر به انجام کارهای روزانه نیست.
منابع گفتند که ملا حسن آخند در جنگ ۲۰ ساله طالبان علیه کشورهای غربی و دولت افغانستان هیچ نقشی نداشته است اما پس از تسلط طالبان بر افغانستان به شکل مرموزی از پاکستان به کابل منتقل شد.
منابع از درون طالبان همچنین گفتند که یک و نیم ماه قبل از سقوط جمهوریت، نظامیان پاکستان ملا حسن آخند را در شهر کویته به یک مرکز اطلاعاتی دعوت کردند و به او گفتند که خود را برای نخستوزیری حکومت آینده طالبان آماده کند.
به گفته این دو منبع، ملا حسن آخند که از قوم بابر است، با فروتنی به مقامات نظامی پاکستان گفت: «من خیلی مریضم، نمیتوانم دولت را اداره کنم.» در این نشست، یک مقام ارشد نظامی پاکستان به ملا حسن هشدار داده و گفته است: «شما میتوانید نیمی از زمینهای منطقه ژوب را بخرید اما نمیتوانید دولت را اداره کنید. اگر این کار را نکنید ما تمام زمینهای تان را غصب میکنیم و شما را به افغانستان میفرستیم».
منابع معبتر به افغانستان اینترنشنال گفتند که رئیسالوزرای طالبان چنان دیدگاه افراطی دارد که پس از ملاقات با یک غیر مسلمان حمام میکند. منابع گفتند که یکبار ملا حسن آخند در یک گردهمایی گفت: «در زندگی من، دختران به درب مرکز فساد، یعنی مکتب راه پیدا نمیکنند.»
این منابع میگویند پاکستان از ملا برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان به دلیل روابطش با قطر و نیز به خاطر اینکه سالها در زندان پاکستان بود، هراس دارد. این منابع میگویند پاکستان به دلیل نفوذی که بر ملا حسن آخند دارد، او را در راس حکومت طالبان قرار داده است.
مولوی عبدالحکیم حقانی، قاضیالقضات طالبان که به گفته منابع صاحب بسیاری از املاک و مدرسههای بزرگ در مناطق قبایلی اسحاقزی و شهر کویته در بلوچستان پاکستان است یکی دیگر از مقامهای طالبان است که همواره تصمیمهای رهبران و کابینه طالبان را وتو میکند. او فرد نزدیک به رهبر طالبان است و به ملا هبتالله آخندزاده مشورت میدهد.
ملا نور محمد ثاقب، وزیر حج و اوقاف طالبان نیز از افراد مورد اعتماد ملا هبتالله است و به گفته این دو منبع، به رهبر طالبان در مورد جهاد بینالمللی و تأسیس خلافت اسلامی در جهان، مشورت میدهد. او یکی از مخالفان بازگشایی مکاتب دخترانه است. منابع میگویند ملا ثاقب نیز در منسرا و ایبتآباد پاکستان املاک زیاد دارد و روابط نزدیکی با استخبارات پاکستان دارد.
مولوی محمود، رئیس اکادمی علوم طالبان نیز از جمله مقامهای ارشد این گروه است که مخالف آموزش دختران است.
منابع معتبر میگویند اعضای طالبان که قبلاً در مورد بازگشایی مکاتب دخترانه صحبت میکردند از سوی پنج تن از مقامهای ارشد این گروه تحت فشار قرار گرفتند و آنها به دلیل حفظ سمت خود در حکومت طالبان سکوت کردهاند.
منابع از نارضایتی و اختلاف در میان مقامهای طالبان خبر داده میگویند به دلیل دیدگاههای افراطی شماری از اعضای طالبان، برخی از فرماندهان و بسیاری از افراد این گروه خانه نشین شدهاند.
