امامعلی رحمان و امانوئل مکرون، روسای جمهور تاجیکستان و فرانسه در مورد افغانستان تلفنی گفتگو کردند. ریاست جمهوری تاجیکستان در بیانیهای گفته طرفین در مورد وضعیت نظامی - سیاسی و اجتماعی - اقتصادی افغانستان تبادل نظر کردند.
امامعلی رحمان و امانوئل مکرون بر لزوم اقدامات مشترک با هماهنگی جامعه جهانی برای تسهیل صلح و ثبات در افغانستان نیز تاکید کردهاند.
هر دو کشور روابط نزدیکی با احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی دارند. احمد مسعود پس از تسلط طالبان بر افغانستان به تاجیکستان رفت و چندی پیش هم سفری به فرانسه داشت.
فارن پالیسی میگوید با وجود سختگیریهای طالبان، صرافیها توانستهاند همچنان در هسته اقتصادی افغانستان به عنوان ارائه کننده خدمات مالی باقی بمانند. به نوشته این رسانه، صرافیها به شاهرگ حیاتی اقتصاد افغانستان و یکی از معدود راههای ارتباط مالی بین این کشور و جهان تبدیل شدهاند.
این گزارش که به قلم نفای چودری، پژوهشگر در دانشگاه آکسفورد نوشته شده، میگوید که با وجود فروپاشی اقتصادی و کسادی بازار که به صورت نوسانی بازار صرافیها را دستخوش تغییر میکند هنوز هم ۴۰۰ صرافی که در سرای شهزاده کابل هستند به فعالیت خود ادامه میدهند؛ آنها هر روز در کنار تبادلات ارزی به ارایه طیف گستردهای از خدمات مالی مانند انتقال پول، سودهای تجاری و حتا وام به مشتریان قابل اعتماد ارایه میکنند.
هر چند طالبان قوانین سفت و سختی را برای کنترل صرافیها وضع کردهاند، اما نتوانستهاند به طور کامل کنترل خود را بر صرافی ها گسترش دهند.
از نظر نویسنده، صرافیها در بزنگاههای حساس گاهی با وفاداریهای زودگذر راه مماشات با طالبان را در پیش گرفتهاند و در جایی که به نفعشان نبوده در مقابل تلاشهای طالبان برای وضع محدودیتهای بیشتر مقاومت کردند و از این طریق توانستهاند کنترل بر امور بازار داخلی را به دست خودشان حفظ کنند.
گزارش میافزاید که یکی از عواملی که باعث شده تا صرافیها به نقطه ثقل معاملات مالی جهانی تبدیل شوند این است که سیستم بانکی در افغانستان فرو پاشیدهاند.
نگارنده مطلب میگوید که بانکها حتی در دوران شکوفایی خود نقش محدودی در جامعه داشتند و نتوانستند جایگزین صرافیها شوند. در دو دهه گذشته، مشتریان بانکها عمدتاً شهروندان کلان شهرها بودند.
بر اساس گزارش بانک جهانی، تا سال ۲۰۲۰ تنها حدود ۱۵ درصد از جمعیت بزرگسال دارای حسابهای بانکی بودند و بسیاری از این افراد فقط برای دریافت حقوق خود به این حسابها نیاز داشتند.
امر مهم دیگری که باعث شده تا صرافیها نقش بارزی را در معاملات مالی در افغانستان بازی کنند این است که طالبان میدانند که سیستم انتقال غیررسمی پول حواله تنها حلقه مالی است که افغانستان را به جهان خارج متصل می کند. حوالهها کمک میکند که پول وارد کشور شود و امکان معامله را بین تاجران محلی و تامین کنندگان خارجی فراهم میکند.
از سویی دیگر کسبوکارهای کوچک و متوسط به شدت به صرافیها برای حواله و وام برای کمک به واردات کالا متکی هستند.
در این بین بخش بزرگی از نقل و انتقالات پولی سازمانهای بشردوستانه نیز به حوالههای پولی وابسته است. در ماه جنوری سال میلادی جاری شورای پناهندگان نروژ دریافت که بیش از ۷۰ سازمان غیردولتی بشردوستانه از سیستم حواله استفاده می کنند.
گزارش میافزاید که طالبان نیز برای تثبیت ارزش پول افغانی از طریق مزایده های دالر امریکایی به مبادلات وابسته است، به طوری که بانک مرکزی افغانستان دالرهای امریکایی را به صرافیها میفروشد تا از میزان سقوط ارزش پول افغانی کاسته شود.
نویسنده باور دارد در شرایطی که سر پا ایستادن سیستم بانکی افغانستان نیازمند این است که بانک مرکزی افغانستان به ذخایر مالی دسترسی داشته باشد صرافیها با سازگاری با تغییرات سیاسی و اقتصادی میتوانند، نقش خود را به عنوان بازیگران بزرگ معاملات مالی در افغانستان همچنان حفظ کنند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان کشتار غیرنظامیان در دایکندی را سرکوب «بغاوتگران» خواند. او در توییتی نوشت نیروهای طالبان در دایکندی ۹ تن از «بغاوتگران مسلح» را کشتند. منابع محلی اما میگویند کشتهشدگان غیرنظامی بودند. صندوق کودکان سازمان ملل هم گفته ۴ کودک در این حمله کشته شدند.
صندوق کودکان سازمان ملل میگوید از حمله "وحشتناک" روز پنجشنبه در دایکندی عمیقا متاثر شده و تکان خورده است.
منابع روز جمعه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان روز پنجشنبه ۳ قوس با حمله به روستای سیوک از توابع نیلی، مرکز دایکندی، ۹ غیرنظامی کشتند.
سخنگوی طالبان مدعی شده پس از این که «بغاوتگران» از کنار گذاشتن سلاح خودداری کردند، نیروهای امنیتی این گروه دست به اسلحه برده و ۹ نفر را کشتند.
وزارت داخله طالبان هم توضیح مشابهی داده و افزوده هیچ کودکی در این حمله کشته نشده است.
یونیسف اما گفته چهار قربانی این حمله کودکان بین ۱ تا ۱۴ساله بودند.
کشتار مردم دایکندی توسط طالبان با واکنشهای تندی مواجه شده است. محمد محقق و کریم خلیلی از سیاستمداران شناخته شده افغانستان، کشتار مردم دایکندی توسط طالبان را محکوم کردهاند و از نهادهای حقوق بشر خواستهاند از این "جنایت" چشمپوشی نکنند و بررسیهای لازم را انجام دهند.
کریم خیلی گفته افراد طالبان در نتیجه رقابتهای محلی و انتقام گیریهای شخصی جمعی را در دایکندی قتلعام کردند.
منابع محلی میگویند جسد یک نظامی حکومت پیشین در ولسوالی قرغی ولایت لغمان پیدا شده است. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند این نظامی پیشین حدود یک و نیم ماه قبل توسط استخبارات طالبان در ولسوالی الینگار بازداشت شده بود.
به گفته منابع، این فرد در زمان جمهوریت در فرماندهی پولیس ولسوالی الینگار کار میکرد.
عکسی که از جسد این نظامی پیشین منتشر شده نشان میدهد که او زیر شکنجه کشته شده است.
برنامه جهانی غذا میگوید به دلیل محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران، حدود ۹۶ درصد خانوادهها به سرپرستی زنان با کمبود مواد غذایی روبرو هستند. به گفته این نهاد سازمان ملل، میلیونها نفر در افغانستان در معرض خطر گرسنگی جدی قرار دارند.
در خبرنامه سازمان ملل که روز جمعه ۴ قوس به نشر رسیده آمده است که زنان سرپرست مجبورند غذای کمتری بخورند تا بتوانند به بقیه اعضای خانواده غذا دهند.
به گفته این سازمان در حال حاضر ۹۰ درصد خانوادهها در افغانستان هم با مشکل قدرت خرید مواد غذایی رو به رو هستند.
از زمان تسلط طالبان بر کشور، جمعیت قابل ملاحظهای از زنان و دختران افغانستان به دلیل محدودیتها خانهنشین شدهاند و منبع درآمد خود را از دست دادهاند.
براساس آمار ارایه شده از سوی برنامه جهانی غذا در حال حاضر همه ۳۴ ولایت افغانستان با ناامنی غذایی حاد روبرو هستند و ۱۲ ولایت در زمستان شرایط اضطراری را تجربه میکنند.
این نهاد همچنین برآورد میکند که ۴.۷ میلیون کودک، زن باردار و مادران شیرده در افغانستان با خطر سوء تغذیه شدید رو به رو باشند.
سازمان ملل میگوید که با نزدیکی به فصل زمستان، بیش از ۶ میلیون تن در افغانستان در معرض خطر گرسنگی جدی قرار دارند و برای جلوگیری از سطوح فاجعه بار گرسنگی به کمکهای بشردوستانه فوری نیاز دارند.
سخنگوی طالبان به گزارش تلگراف که گفته طالبان با تهیه تجهیزات برای ساخت ورزشگاههای قطر میلیونها دالر به دست آوردهاند واکنش نشان داد. ذبیحالله مجاهد این گزارش را رد کرده و گفته این ادعا حقیقت ندارد. سخنگوی طالبان این گزارش را ماموریت استخباراتی رسانههای غرب خوانده است.
ذبیحالله مجاهد در توییتی نوشته است: «ادعای روزنامه تلگراف که گویا بعضی از اعضای امارت اسلامی از پروژه ساخت ورزشگاههای قطر پول هنگفتی دریافت کردهاند دور از حقیقت است.»
اما تلگراف میگوید مقامات طالبان در ده سال گذشته با تهیه تجهیزات برای ساخت استدیومهای جام جهانی قطر، میلیونها دالر دریافت کردهاند.
به گفته این روزنامه، برخی از طالبان در دوحه بین شش تا ده دستگاه ماشینآلات سنگین داشتند و در ازای هر کدام ماهانه ۱۰ هزار پوند دریافت میکردند.
از سال ۲۰۱۳ به اینسو، گروهی از اعضای طالبان در قطر زندگی میکردند و در آنجا در چارچوب دفتر سیاسی این گروه مشغول مذاکرات صلح با امریکا و سازمان ملل بودند.
روزنامه تلگراف در گزارشی نوشته است که طالبان کمکهزینههای پرسودی از سوی حکومت قطر دریافت میکردند و بعد آن را روی خرید ماشینآلات سنگین سرمایهگذاری کردند.
بر اساس این گزارش، حکومت قطر با توافق امریکا و سازمان ملل، به اعضای دفتر سیاسی طالبان در دوحه ماهانه هزاران پوند پرداخت کردهاست. افزون بر این، به مقامات بازدیدکننده طالبان موترهای لوکس، خدمات بهداشتی رایگان و تحویل مرتب غذا ارایه شده است.
تلگراف گفته این پولها ابتدا به طور نقدی پرداخت میشدند و سپس مستقیماً به حسابهای بانکی طالبان واریز میشد، اما ردیابی چگونگی مصرف این پولها برای امریکا و قطریها دشوار بوده است.
یکی از دیپلماتهای ارشد سابق افغانستان در دوحه به تلگراف گفت: «این یک راز آشکار در سفارت افغانستان در دوحه بود که تیم مذاکرهکننده و دفتر سیاسی طالبان توسط رژیم قطر حقوق خوبی دریافت میکردند و آنها این حقوق را در تجهیزات ساختوساز برای جام جهانی سرمایهگذاری کردند.»
این دیپلومات پیشین افزوده است که علاوه بر این، شبکه حقانی طالبان در مواردی از افغانهای مقیم کشورهای عربی پول درخواست میکرد و به آنها وعده میسپرد آن را در ساخت استدیومهای جام جهانی سرمایهگذاری کند.
دو مقام بلندپایه طالبان نیز برای تلگراف تایید کردهاند و توضیح دادهاند که کمکهزینههای حکومت قطر به این گروه چگونه در ساخت استدیوم برای جام جهانی سرمایهگذاری شدهاست.
منابع گفتهاند که حاجی احمد جان، وزیر معادن و پترولیم طالبان در حاکمیت پیشین این گروه، مسوولیت نظارت بر کرایه دادن ماشینآلات سنیگن برای شرکتهای مسوول ساختوساز استدیومهای جام جهانی را به دوش داشت.