دانشجویان پسر دیپارتمنت انجنیری نرمافزار و سیستمهای معلوماتی دانشکده کمپیوتر ساینس روز دوشنبه در نامهای به دانشگاه بلخ نوشتند که بخاطر خواهران و آینده وطن خود صنفهای درسیشان را تحریم کردهاند. این دانشجویان میگویند محرومیت زنان از آموزش، به معنای ویرانی آینده یک کشور است.
چهارمغز مخالفت شدید خود را با تصمیم طالبان مبنی بر ممنوعیت کار زنان اعلام کرده و میگوید کارش را تا رفع ممنوعیت متوقف میکند. چهارمغز میگوید ما کار خود را با یک رویا آغاز کرده بودیم. اینکه آینده بهتری را برای کودکان تضمین کنیم و افغانستان پر از کتاب، آموزش، عشق و صمیمیت باشد.
کتابخانههای سیار چهارمغز در سال ۲۰۱۸ با هدف گسترش تفکر انتقادی در میان کودکان افغانستان آغاز به فعالیت کرد.
اکثریت کارمندان چهارمغز زنان بودند.
این کتابخانههای متحرک زمانی کوچه به کوچه کابل میرفت تا کودکان را به نوشتن و خواندن تشویق کند.
موسسه چهارمغز در سالهای اخیر به جای بسهای متحرک، دکههایی از کتابخانه کوچک را در قسمتهایی از کابل تاسیس کرده بود.
مسئولان کتابخانه چهارمغز میگویند این کتابخانه مشاوری نیز برای کودکان داشت که در زمینه درمان بیماریهای روانی کودکان را مشوره میداد.
چهارمغز میگوید جهان آگاه باشد که پیامدها و تأثیرات چنین ممنوعیتهایی برای زنان، کودکان و کل کشور و نسل آینده افغانستان ویرانگر است.
نعیم وردک، یکی از سخنگویان طالبان در قطر به شکل تلویحی خطاب به جمهوری اسلامی ایران نوشت که در امور داخلی طالبان دخالت نکند. او با طعنه زنان معترض ایران را «خواهران ناراضی» جمهوری اسلامی خواند و به مقامات این کشور هشدار داد که مشکلات داخلی ایران را به افغانستان نیاورند.
سخنگوی طالبان نوشت: «همسایههایی که… در امور ما دخالت میکنند بهتر است ابتدا خواهران معترض و ناراضی خود را قناعت دهد و به نام همدردی سعی نکند مشکلات داخلی خود را به کشور ما بیاورند.»
ایران از کشورهای همسایه افغانستان است که بیش از صد روز می شود درگیر شورشهای گسترده مردمی است. شورشها در ایران زمانی آغاز شد که گشت ارشاد ایران در ماه سنبله امسال مهسا امینی را بازداشت کرد. مهسا سپس بر اثر ضربات ماموران گشت ارشاد جان داد.
مقامات ایران در واکنش به ممنوعیت حضور زنان در دانشگاهها ضمن ابراز تاسف، برای حل مشکل آموزش زنان در افغانستان اعلام آمادگی کردند و از مقامات طالبان خواستند تا زمینه ازسرگیری تحصیلات را برای زنان و دختران افغانستان فراهم آورند. نعیم وردک اما در واکنش به این خبر نوشت: «سعی نکنید… میان افغانها بیاتفاقی و بیاعتمادی ایجاد» کنید.
وزارت خارجه قطر در بیانیهای جلوگیری از کار زنان توسط طالبان را مغایر میثاقهای بینالمللی دانست و از طالبان خواست تا در مورد تصمیم خود تجدیدنظر کند. دولت قطر میگوید که چنین تصمیمی به توزیع و انتقال کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان آسیب میرساند.
وزارت خارجه قطر در بیانیهای در مورد ممنوعیت کار زنان در سازمانهای غیردولتی داخلی و بینالمللی ابراز نگرانی کرد و گفت که آزادی کار یک حق انسانی است.
در بیانیه آمده است: «این وزارت بر موضع کشور قطر در حمایت از همه طیفهای مردم افغانستان برای بدست آوردن تمام حقوقشان، از جمله حق کار تاکید میکند.»
قطر برای سالهای متمادی میزبان رهبران طالبان بود و اکنون نیز از کشورهای نزدیک به طالبان پنداشته میشود.
امرالله صالح، معاون اول رئیسجمهور پیشین و از رهبران جبهه مقاومت ملی افغانستان در توییتر نوشت که توقف پرداخت پول به طالبان منجر به سقوط نظامی این گروه در حوزه مقاومت خواهد شد. صالح نوشت که جامعه جهانی به دلایل ژئوپولیتیک از اهرم خود بر طالبان استفاده نمیکند.
امرالله صالح معاهده دوحه را «سند شرمآور» خواند و آن را دلیل اعتمادبهنفس طالبان دانست.
طبق محاسبه صالح، طالبان حدود ۱.۵ میلیارد دالر از گمرکها و سایر مالیات درآمد دارند و بودجه امنیتی این گروه ۱.۲ میلیارد دالر است. به گفته او، طالبان فکر میکنند که طبق معاهده دوحه مخارج خدمات اجتماعی و بخش خدمات ملکی افغانستان باید توسط غرب پرداخته شود.
معاون اول رئیسجمهور پیشین میافزاید که اگر پرداخت پول نقد به طالبان متوقف شود، این گروه مجبور میشود از مخارج امنیتی خود بکاهد و چنین کاری منجر به سقوط نظامی طالبان در حوزه مقاومت میشود. او پرداخت پولهای تازه چاپشده به طالبان را دلیل دیگری برای بقای این گروه خواند.
از نظر صالح، کسانی که به طالبان پول میپردازند در اجرای سرکوب و اپارتاید جنسیتی در افغانستان شریک هستند. او میگوید که طالبان فکر میکنند اراده غرب را شکست دادهاند و نه نظامیانشان را.
صالح محض محکومیت را برای نرمش طالبان در این مرحله کافی نمیداند. او میگوید که اگر رویکرد متحدانه در استفاده از کمکها، مشارکت متحدانه منطقه و غرب در تعامل با طالبان و گسترش فضا برای مقاومت جهت اعمال فشار سیاسی و نظامی در داخل افغانستان وجود نداشته باشد، سیاست مماشات کارساز نخواهد بود.
صالح مینویسد: «پس از قرآن، طالبان معاهده دوحه را متن مقدس میدانند. این سند شرمآور که ما نسبت به آن هشدار داده بودیم، باعث اعتمادبهنفس و قدرت طالبان شده و آنها از آن برای باجگیری، گروگانگیری و قربانیکردن زنان و افراد غیرطالب استفاده میکنند.»
حسین براهیم طاها، دبیر کل سازمان همکاری اسلامی فرمان طالبان در مورد ممنوعیت کار زنان در سازمانهای غیردولتی و بینالمللی را «ضربه شدید دیگری» به حقوق اساسی زنان افغانستان دانست. آقای طاها نگرانی شدید خود را در مورد ممنوعیت تحصیل زنان در دانشگاهها نیز ابراز کرد.
این سازمان ممنوعیت کار زنان را «خود باختگی» و «انکار» منافع مردم افغانستان توصیف کرد.
دبیر کل سازمان همکاری اسلامی این سیاست رهبری طالبان را عمدی دانست که هدف از آن متاثر کردن حقوق زنان است.
او افزود که چنین کاری نه تنها زنان را از یک منبع معیشتی محروم میسازد، بلکه فعالیتهای بشردوستانه و امدادی را که توسط سازمانهای غیردولتی داخلی و بینالمللی به پیش برده میشود نیز متاثر خواهد کرد.
براهیم طاها از مقامات طالبان خواست تا روی تصمیم خود تجدید نظر کنند و با این کار اجازه دهند که زنان از فعالیت در عرصههای اجتماعی محروم نشوند و کار سازمانهای بشردوستانه بینالمللی نیز بدون اختلال ادامه پیدا کند.