مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید که استخبارات طالبان عرفانالله بیدار، خبرنگار محلی را در جلالآباد بازداشت کرده است. برخی منابع محلی گفتهاند که آقای بیدار شش روز پیش با موترش در نزدیک مسجد عیدگاه جلالآباد ناپدید شده بود.
آقای بیدار خبرنگار یک رادیوی محلی در شهر جلالآباد است.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز سهشنبه (۲۷ سرطان) در اعلامیهای در مورد سرنوشت آقای بیدار اظهار نگرانی کرد و از طالبان خواست که او را به صورت فوری آزاد کند.
عظمتالله، برادر آقای بیدار، هم گفته است که اعضای خانوادهاش نگران وضعیت عرفانالله بیدار هستند و خواهان آزادی او شدهاند.
براساس گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان، در حال حاضر سه خبرنگار در زندان طالبان به سر میبرند.
پس از روی کار آمدن طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰، این گروه بسیاری از خبرنگاران و فرهنگیان را تهدید، اذیت و زندانی کرده است.
پیش از این خبرنگاران و نهادهای حامی رسانهها نگرانی خود را از محدودیت شدن آزادی بیان تحت حاکمیت طالبان در افغانستان ابراز کرده و گفته است که یا به شکلی از اشکال سانسور میشوند یا دست به خودسانسوری میزنند.
توبایس الوود، رئیس کمیته دفاعی مجلس عوام بریتانیا به دلیل ستایش از «دستاوردهای حکومت طالبان» با خطر رای عدم اعتماد روبهرو است. مجله خبری نیو استسمن به نقل از منابعی نوشت که اعضای کمیته از «پروپاگند» او برای طالبان ناراحتاند.
آقای الوود، که نماینده ارشد حزب محافظهکار به رهبری ریشی سونک، نخستوزیر نیز است، روز ۲۶ سرطان ویدیویی از سفرش به افغانستان نشر کرد که در آن از طالبان برای «امنیت گسترده، کاهش فساد و پایان تجارت تریاک» در افغانستان ستایش کرده است.
او همچنین خواستار بازگشایی سفارت بریتانیا در کابل و همکاری با طالبان شد و به کنایه نوشت که «با فریاد زدن از راه دور حقوق زنان افغان تامیننمیشود.»
این عضو پارلمان بریتانیا مدعی شد که مردم افغانستان «حاکمیت تمامیتخواه» طالبان را در بدل ثبات و امنیت پذیرفتهاند.
یک عضو کمیته دفاعی بریتانیا این اظهارات او را «پروپاگند برای طالبان» و از «روی سادگی و ناآگاهی» توصیف کرده است.
نیو استسمن روز سهشنبه نوشت که به دنبال افزایش انتقادها، اعضای کمیته مشترک دفاعی مجلس عوام بریتانیا بر سر برگزاری مجلس رای اعتماد رایزنی را آغاز کردهاند، اما هنوز روشن نیست که آیا نمایندگان مخالف رای لازم را برای برکناری توبایس الوود از ریاست این کمیته دارند یا نه.
کوین جونز، عضو کمیته به این نشریه گفت که ویدیوی توبایس «سادهانگارانه و تبلیغات کلان برای طالبان است. اظهارات او دیدگاههای من و احتمالا اعضای دیگر این کمیته را بازتاب نمیدهد.»
همچنین مارک فرانسوا، عضو دیگر کمیته و از حزب محافظهکار، ویدیوی سفر رئیس کمیته دفاعی مجلس را «بینهایت عجیبوغریب» توصیف کرد.
فرانسوا گفت: «او اشارهای به این واقعیت نکرد که طالبان هنوز هم به دنبال شناسایی و کشتن اعضای ارتش سابق افغانستان است. او از این واقعیت نگفت که دختران حق رفتن به مکتب را ندارند.»
رئیس کمیته دفاعی پارلمان بریتانیا این هفته در مقالهای در روزنامه دیلی تلگراف مدعی شد که طالبان از ممنوعیت کار و تحصیل زنان و دختران به عنوان «ابزار چانهزنی» و امتیازگیری از غرب استفاده میکند.
اظهارات این چهره ارشد حزب محافظهکار یکی از وزیران حکومت ریشی سونک را وادار به موضعگیری کرد. جانی مرسر، وزیر کهنهسربازان امروز در واکنش به اظهارات آقای الوود در مجلس عوام گفت که موضع حکومت بریتانیا در مورد طالبان تغییر نکرده است و این گروه را ناقض حقوق مردم افغانستان میداند.
مرسر گفت: «باید موضع حکومت [بریتانیا] را روشن بسازم که سقوط افغانستان به دست طالبان یک تراژدی بینهایت بزرگ انسانی است. من خودم با طالبان جنگیدهام و آنها دوستان را من را کشتهاند.»
یک نهاد تحقیقاتی به نام برنامه دادههای درگیری اوپسالا با بهروز کردن دادههای جنگ افغانستان، نوشته که خونینترین درگیری جهان به پایان رسید است. براساس گزارش این نهاد سویدنی، درگیری در یک سال اخیر به میزان شدت درگیری در سالهای گذشته نرسید.
به باور این نهاد که در جنگ و صلح تحقیق میکند، در ماه اسد ۱۴۰۰، بعد از سرنگونی دولت جمهوری به دست طالبان، نیروهای مخالف این گروه مانند جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی به حملات خود ادامه دادند، اما خشونت در سال ۲۰۲۲ به میزان قابل توجهی کاهش یافت.
در گزارش این نهاد به گروه دولت اسلامی، معروف به داعش خراسان هم اشاره شده و آمده است که طالبان با این گروه درگیری «دروندولتی» دارد.
این نهاد درباره فعالیت داعش خراسان افزوده است که خشونت این گروه از سال ۲۰۱۸ کاهش یافته، اما حملات خود را علیه اهداف نرم مانند غیرنظامیان به خصوص در کابل ادامه میدهد.
بعد از به قدرت رسیدن طالبان، داعش حملات خود را بر غیرنظامیان، عمدتاً مسلمانان شیعه و هزارهها، افزایش داد و پارسال این گروه حملات پیچیده و گستردهای را علیه اهداف غیرنظامی مانند مراکز آموزشی و مساجد انجام داد.
این نهاد که از سال ۱۹۸۹، تحولات افغانستان را دنبال میکند، میگوید این کشور خشونت سازمانیافته بین دولتی، دروندولتی، غیردولتی و یکطرفه را تجربه کرده است، اما بیشتر خشونتها را میتوان به درگیریهای دروندولتی نسبت داد.
این نهاد طالبان را به خشونت یکطرفه متهم کرده و گفته که سازمانهای حقوق بشر نقض گستردهای این گروه را مستند کردهاند. به گزارش این مرکز تحقیقاتی، با وجود اعلام عفو عمومی مقامات دولتی سابق و اعضای نیروهای امنیتی، طالبان غیرنظامیان را به اتهام حمایت از نیروهای مقاومت هدف قرار داده است.
براساس این گزارش، درگیریهای مسلحانه بین حکومت افغانستان و طالبان از سال ۲۰۱۳ به بعد افزایش یافت و خونینترین درگیری در جهان بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ بود، اما در پی ۱۸ ماه مذاکرات، این گروه با امریکا توافقنامه را مضا کرد. براساس آن نیروهای خارجی از افغانستان به طور کامل خارج شدند و گروه طالبان قدرت را به دست گرفت.
منابع مردمی در هرات به افغانستان انترنشنل گفتند که ماموران گشت امر به معروف طالبان به زنان و دختران بدون چادری اجازه رفتوآمد با تاکسی و سهچرخه نمیدهند. به گفته این منابع، گشت ماموران طالبان از روز دوشنبه (۲۵ سرطان) این وسایط را بررسی میکنند.
منابع محلی در هرات همچنین گفتند که این ماموران در سطح شهر زنان و دخترانی را که حجاب مورد نظر طالبان را رعایت نمیکنند، از تاکسیها و سهچرخهها پایین میکنند و به رانندگان هشدار میدهند که آنها را زندانی میکنند.
منابع ما افزودند که محتسبان طالبان در تمام چهارراهیها و مناطق پرازدحام مانع رفتوآمد زنان بدون چادری با تاکسی و سهچرخه شدهاند.
فرشته، یکی از ساکنان شهر هرات، گفت زمانی که او و دوستش با سهچرخه به سوی مرکز شهر میرفتند، ماموران امر به معروف طالبان او و دوستش را به بهانه نداشتن چادری در خیابان فرهنگ از سهچرخه بیرون کردند و به راننده هشدار دادند که نباید زنان بدون چادری را سوار سهچرخه کند.
یک راننده سهچرخه هم گفت که در سهچرخهاش چادر گذاشته که اگر با زنان بدون چادری برخورد کند، آنها را بپوشند، درغیر آن، او زنان بدون چادری را انتقال نمیدهد.
برخی منابع هم میگویند که شماری از این رانندگان به دلیل عدم رعایت دستور منع انتقال زنان و دختران بدون چادری به اداره ترافیک هرات معرفی و جریمه شدهاند.
تلاش اداره امر به معروف طالبان برای رعایت حجاب مورد تایید این گروه در حالی در هرات اجرا میشود که در سفر اخیر ذبیحالله مجاهد به هرات، فرهنگیان این شهر با آوردن مثالهای تاریخی از زنانی که در مبارزه با بیعدالتی و دانشاندوزی شهرت دارند، نسبت به بستن دروازههای مکاتب و دانشگاهها به روی دختران اعتراض کردند.
سخنگوی سازمان ملل در پاسخ به سخنان سخنگوی طالبان درباره گزارش یوناما تاکید کرده که این سازمان از کارمندان خود به طور کامل حمایت میکند. ذبیحالله مجاهد این گزارش را که طالبان را متهم به ادامه قتل کارمندان و نظامیان پیشین میکند، «تبلیغات» خواند.
سخنگوی ارشد طالبان در رشتهتوییتی نوشت که این گزارش «حقیقت ندارد»، «منفی» و «کینهتوزی» است و پخش چنین گزارشها «باید متوقف شود».
با این حال، استفان دوجاریک، سخنگوی آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل به افغانستان اینترنشنال گفت: «ما از همکارانمان در افغانستان به صورت کامل حمایت میکنیم و بهویژه در مورد کاری که آنها در زمینه حقوق بشر میکنند.»
آقای دوجاریک افزود: «آنها ماموریتی را اجرا میکنند که شورای امنیت سازمان ملل به آنها داده است. آنها کار خود را انجام میدهند ... همکاران ما در کابل فقط کار خود را انجام میدهند.»
دفتر حقوق بشر هیئت نمایندگی سیاسی سازمان ملل، یوناما، در گزارش سهماهه خود نوشت که طالبان کارمندان و نظامیان دولت پیشین افغانستان را همچنان بازداشت میکنند و میکشند.
در این گزارش به نمونههای مستندی از بازرسی خانهها و بازداشت و قتل نظامیان و کارمندان دولت پیشین در ولایتهای گوناگون به ویژه در کابل و پنجشیر به دست جنگجویان طالبان اشاره شده است.
این گزارش همچنین به سرکوب آزادی رسانههای آزاد و پیامدها وضع محدودیت علیه زنان اشاره شده است. یوناما در گزارش خود افزوده که اقدامات طالبان برای محدود کردن فعالیتهای زنان در جامعه در حال افزایش است.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ اعلام کرده که در پانزده ماه منتهی به ماه حمل گذشته در افغانستان ۶۴۰ کودک براثر انفجار مین و مواد منفجره عمل نکرده کشته شدهاند. برپایه آمار این کمیته، ۶۰ درصد مجموع تلفات غیرنظامی در این مدت ناشی از انفجار مین بوده است.
این سازمان بینالمللی روز سهشنبه (۲۷ سرطان) در گزارشی نوشت که از ماه جنوری ۲۰۲۲ (جدی ۱۴۰۱) تا ماه مارچ ۲۰۲۳ (حمل ۱۴۰۲)، ۵۴۱ مورد انفجار مین و مواد منفجره عمل نکرده ثبت شده است.
براساس این گزارش، غیرنظامیان، به ویژه کودکان، قربانیان اصلی انفجار مینها و مهمات منفجر نشده هستند.
این گزارش به نقل از یک کارشناس خنثیسازی مهمات منفجرنشده توضیح داده مناطقی که در ۴۰ سال گذشته پایگاههای نظامی یا محل درگیری مسلحانه بودهاند، به محل سلاحهای رها شده یا مواد منفجره منفجرنشده، تبدیل شدهاند.
محمدناصر حیدری گفته است از آنجایی که درگیریها به میزان قابل توجهی کاهش یافته است، کسانی که در درگیریهای مسلحانه از خانههای خود گریخته بودند، به محلات مینگذاری شده بازمیگردند.
به گفته او، با پایان نزاعها افغانها به مناطقی سفر میکنند که قبلاً غیرقابل دسترس بودهاند و این موضوع آنها را در معرض خطر بیشتری برای برخورد با مهمات منفجر نشده قرار میدهد.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ گفته که با تسلط طالبان بر افغانستان، بسیاری از دولتها و سازمانهای خیریه کمکهای مالی خود را متوقف کردند و این امر باعث کاهش چشمگیر منابع و بودجه برای پاکسازی زمینهای آلوده به مین شده است.