خواجه آصف: جنگجویان پاکستانی در افغانستان کشته می‌شوند اما طالبان می‌گوید در آنجا نیستند

در بیانیه رسمی که شورای حقوق بشر اتحادیه اروپا روز پنجشنبه (۲۹ سرطان) منتشر کرد، آمده است که اتحادیه اروپا ۱۸ فرد و پنج نهاد را در افغانستان، سودان جنوبی، جمهوری آفریقای مرکزی و روسیه به‌دلیل نقض حقوق بشر در لیست تحریم‌های خود گنجانده است.

در کنار سه مقام طالبان، اتحادیه اروپا یک افسر ارشد نیروهای مسلح سودان جنوبی، یکی از چهره‌های سیاسی در جمهوری آفریقای مرکزی و یک نظامی روسی را نیز بخاطر اشکال مختلف خشونت جنسی تحریم کرده است.

اتحادیه اروپا همچنین تدابیر محدودکننده‌ای را علیه ۱۲ فرد دیگر و پنج نهاد مسئول نقض جدی حقوق بشر در روسیه اعمال کرده است.

نزدیک به ۶۷۰ روز است که طالبان مانع بازگشایی مکاتب دخترانه دوره‌های متوسطه و عالی در افغانستان شده‌اند. طالبان در کنار جلوگیری از حق آموزش، محدودیت‌های گسترده‌ای را در برابر حق کار، مسافرت، ورزش و بسیاری دیگر از حقوق اساسی زنان در افغانستان وضع کرده است.

پیش از این زنان معترض افغانستان از جامعه جهانی و سازمان ملل خواسته بودند که آپارتاید جنسیتی طالبان علیه زنان افغانستان را به‌رسمیت بشناسند.

محمدزمان زمان، رئیس گروه "ما را نجات دهید" (Save us) گفت این جوان به‌دلیل بی‌توجهی‌های دفتر سازمان ملل خود را در اتاقش حلق‌آویز کرد.

آقای زمان ویدیویی را به افغانستان اینترنشنال ارسال کرده که نشان می‌دهد او داخل مینی‌بوسی در کنار پیکر این جوان نشسته و درباره عوامل خودکشی او صحبت می‌کند.

به گفته او، «این جوان از فرط مشقات بی‌پایان محیط مهاجرت پاکستان ناگزیر شده دست به خودکشی بزند.» رئیس گروه "ما را نجات دهید" بی‌تفاوتی‌ کشورهای مهاجرپذیر و اداره پناهجویان سازمان ملل را انگیزه این خودکشی معرفی کرد.

آقای زمان آنها متهم کرد که به مشکلات مهاجران افغان در پاکستان رسیدگی نکرده‌اند.

هنوز اداره پناهجویان سازمان ملل در پاکستان درباره این رویداد ابراز نظر نکرده است.

بعد از سقوط افغانستان به دست طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰ حجم بزرگی از فعالان مدنی، خبرنگاران و کارمندان دولت پیشین برای نجات از انتقام‌جویی طالبان و به امید سفر به یکی از کشورهای مهاجرپذیر به ایران و پاکستان مهاجرت کردند.

برخی نزدیک به دو سال است که در ایران و پاکستان در انتظار رسیدگی به پرونده‌های مهاجرت خود نشسته‌اند.

مهاجران افغان در پاکستان از عدم تمدید ویزا توسط وزارت خارجه پاکستان، کم‌کاری اداره پناهجویان سازمان ملل در این کشور و زمانگیر شدن پرونده‌های مهاجرت خود به کشورهای غربی شکایت دارند.

براساس گزارش‌ها سفارت پاکستان در کابل روند صدور و تمدید ویزا برای افغان‌ها را متوقف کرده و اما ویزای این کشور در بازار سیاه در بدل هزار دالر به فروش می‌رسد.

در همین حال پولیس اسلام‌آباد در ماه‌های گذشته به بازداشت و اخراج گسترده مهاجران افغان اقدام کرده است.

توبایس الوود جز معدود سیاستمداران ارشد غربی است که در روزهای اخیر بر بازگشایی سفارت یک کشور مهم غربی و متحد اصلی امریکا، در کابل تاکید کرده است. اظهارات او موجی از انتقادهای شدید را در بریتانیا و در میان افغان‌ها برانگیخته است.

متیو میلر، سخنگوی جدید وزارت خارجه امریکا روز پنجشنبه در یک کنفرانس خبری موضع گذشته حکومت امریکا را در مورد طالبان تکرار کرد. او گفت: «اگر طالبان مایل به کسب مشروعیت بین‌المللی است، باید گام‌های مشخصی را که از آن انتظار می‌رود، بردارد.»

از لحن بدبینانه او برمی‌آید که کاخ سفید امیدی به تغییر سیاست‌های طالبان در بدل به دست آوردن شناسایی رسمی ندارد. میلر گفت: «آنها راه خیلی درازی تا دست‌یافتن [به مشروعیت] در پیش دارند، البته اگر [برداشتن آن گام‌ها] به طور کل ممکن باشد.»

ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی تاکید کرده‌اند که طالبان بدون تشکیل دولت مشارکتی و رعایت حقوق بشر به رسمیت شناخته نخواهد شد. کشورهای متحد طالبان در منطقه نیز بر این شرایط تاکید کرده‌اند.

طالبان در واکنش گفته است که سیاست‌های خود را زیر فشار کشورهای بیرونی تغییر نمی‌دهد. سراج الدین حقانی، یکی از چهره‌های قدرتمند گروه طالبان، امروز گفت که طالبان نیازی به شناسایی رسمی ندارد.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت که نمایندگان ایالات متحده مانند دیگر کشورها با طالبان در مورد "بعضی موضوعات" در تماس اند. او افزود که این «تماس‌ها در برخی شرایط مفید بوده است.»

میلر توضیحی بیشتر در مورد همکاری طالبان در بعضی موارد نداد اما پیش از این رئیس‌جمهور امریکا در اظهاراتی غیرقابل پیش‌بینی، از همکاری طالبان در مهار القاعده یاد کرده بود.

اتحادیه اروپا می گوید که این پروژه با کمک به احیای زمین های دیمی و بهبود کیفیت محصولات گامی برای سازگاری و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی است.

خشکسالی‌های اخیر در افغانستان ضربه بزرگی را به بخش اقتصادی متکی به کشاورزی در افغانستان وارد کرده است.

قطع کمک‌های خارجی و کاهش تولید مواد غذایی به دلیل خشکسالی باعث شده تا افغانستان یکی از بدترین بحران‌های غذایی را طی چند دهه گذشته و در سطح جهانی تجربه کند.

به گفته سازمان خوراکه و زراعت ملل متحد، کشاورزان افغان طی خشکسالی‌های چند سال اخیر بیشترین آسیب را دیده‌اند.

نهادهای امدادی می‌گویند که کشاورزان کم در آمد و خانواده‌های شان در روستاهای افغانستان به شدت در معرض ناامنی غذایی هستند و به کمک های بشردوستانه فوری نیاز دارند.

در پیام خانم باختری آمده است: «در روزهای پایانی عمر، برایش لالایی و شعر خواندیم و دست‌های رنجورش را نوازش کردیم.»

به گفته کارشناسان ادبیات، واصف باختری در نیم قرن گذشته از شمار تاثیرگذارترین و مهمترین شاعران افغانستان بوده است. برخی از پرآوازه‌ترین شاعران معاصر افغانستان مثل قهار عاصی، پرتو نادری و حیدری وجودی، همواره از استادی واصف باختری در شعر و سخن گفته‌اند.

قدرت آثار او در غزل‌سرایی به غزلیات ملک الشعرا بهار و در شعر نو به شعرهای مهدی اخوان‌ثالث، دو شاعر بزرگ زبان فارسی در ایران، پهلو می‌زند.

اسطوره‌ای از 'شهر پنج ضلعی آزادی'؛ باختری کی بود؟

براساس زندگی‌نامه‌ای که در وبسایت رسمی واصف باختری منتشر شده، او در ماه ۲۴ حوت سال ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر مزارشریف ولایت بلخ زاده شد.

آقای باختری مکتب را در لیسه باختر شهر مزار شریف و لیسه حبیبیه در کابل خواند و در سال ۱۳۴۵ خورشیدی از رشته زبان و ادبیات دانشگاه کابل مدرک کارشناسی‌اش را به‌ دست آورد.

او در سال ۱۳۵۳ خورشیدی برای تحصیلات عالی به امریکا رفت و در سال ۱۳۵۵ خورشیدی پس از به دست‌آوردن گواهینامه کارشناسی ارشد در رشته تعلیم و تربیه از دانشگاه کلمبیا به افغانستان برگشت.

واصف باختری که پیش از سفر به ایالات متحده در ریاست تالیف و ترجمه وزارت معارف کار می‌کرد، پس از بازگشت از این کشور نیز به کار خود در وزارت معارف ادامه داد و تا سال ۱۳۵۷ در این وزارت ماند.

واصف باختری در میزان ۱۳۵۷ به اتهام فعالیت‌های سیاسی زندانی شد و در جدی سال ۱۳۵۸ از زندان رها شد. او دوباره در سال ۱۳۶۱ در ریاست تالیف و ترجمه وزارت معارف به‌عنوان ویراستار کارش را آغاز کرد.

از سال ۱۳۶۱ تا سال ۱۳۷۴ در اتحادیه نویسندگان افغانستان در سمت‌­های مختلف کار کرد. او همچنان در طول این سال‌‌ها در آموزشگاه اتحادیه نویسندگان افغانستان تدریس می‌کرد. در حلقات ادبی که او حضور داشت، موجی از شاعران جوان به کار ادبی آغاز کردند که بعدا به عنوان مشهورترین ستارگان شعر افغانستان در دهه شصت، هفتاد و پس از آن شناخته شدند.

از واصف باختری بیشتر از بیست عنوان کتاب در زمینه‌های سرایش و ترجمه شعر در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد چاپ شده است.

و آفتاب نمی‌میرد، میعاد تا هرگز، از این آیینه بشکسته تاریخ، تا شهر پنج ضلعی آزادی، دیباچه‌ای در فرجام، در استوای فصل شکستن، مویه‌های اسفندیار گمشده، دروازه‌های بسته تقویم نام برخی از مجموعه‌های شعری واصف باختری است.

واصف باختری به زبان­‌های انگلیسی و عربی آشنایی داشت. از زبان انگلیسی مقاله‌­ها و شعر­های فراوانی به فارسی برگردان کرد­ و نیز شماری از شعرها و داستان‌های فارسی را به انگلیسی ترجمه کرد. شماری از شعرهای او به زبان‌های انگلیسی، روسی، چکی و آلمانی نیز برگردان شده‌­اند.

واصف باختری از سال ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۸۰ در پاکستان و از سال ۱۳۸۰ بدینسو در ایالت کالیفورنیا در امریکا زند­‌گی می‌­کرد.

چند دهه سکوت

در کنار شعر و ترجمه، نشر کتاب‌هایی از مقالات فلسفی، پژوهش‌‌های ادبی و فلسفی، ترجمه مقالات فلسفی و ادبی و ده‌ها مقاله جزو کارنامه پربار واصف باختری است.

کتاب‌های سرود و سخن در ترازو، گزارش عقل سرخ، درنگ‌ها و پیرنگ‌ها، بازگشت به الفبا و اسطوره‌ بزرگ شهادت آثار پژوهشی، فلسفی و ترجمه شعر آقای باختری هستند.

با آنکه کارنامه ادبی واصف باختری، به ویژه شعر او تاثیر عمیقی بر شاعران معاصر افغانستان گذاشته، پس از مهاجرت آقای باختری به ایالات متحده امریکا، کمتر شعر یا مقاله‌ای از او منتشر شد.

آقای باختری در سال‌های گذشته در رسانه‌های همگانی ظاهر نشد و هرگز درباره سکوت طولانی خود توضیحی ارائه نکرد.