اتحادیه اروپا سه مقام طالبان را بخاطر اعمال خشونت جنسیتی علیه زنان تحریم کرد. این اتحادیه پنجشنبه اعلام کرد که رئیس دادگاه عالی طالبان و وزیران عدلیه و معارف این گروه را بهدلیل نقششان در محروم کردن دختران و زنان از آموزش تحریم کرده است.
در بیانیه رسمی که شورای حقوق بشر اتحادیه اروپا روز پنجشنبه (۲۹ سرطان) منتشر کرد، آمده است که اتحادیه اروپا ۱۸ فرد و پنج نهاد را در افغانستان، سودان جنوبی، جمهوری آفریقای مرکزی و روسیه بهدلیل نقض حقوق بشر در لیست تحریمهای خود گنجانده است.
در کنار سه مقام طالبان، اتحادیه اروپا یک افسر ارشد نیروهای مسلح سودان جنوبی، یکی از چهرههای سیاسی در جمهوری آفریقای مرکزی و یک نظامی روسی را نیز بخاطر اشکال مختلف خشونت جنسی تحریم کرده است.
اتحادیه اروپا همچنین تدابیر محدودکنندهای را علیه ۱۲ فرد دیگر و پنج نهاد مسئول نقض جدی حقوق بشر در روسیه اعمال کرده است.
نزدیک به ۶۷۰ روز است که طالبان مانع بازگشایی مکاتب دخترانه دورههای متوسطه و عالی در افغانستان شدهاند. طالبان در کنار جلوگیری از حق آموزش، محدودیتهای گستردهای را در برابر حق کار، مسافرت، ورزش و بسیاری دیگر از حقوق اساسی زنان در افغانستان وضع کرده است.
پیش از این زنان معترض افغانستان از جامعه جهانی و سازمان ملل خواسته بودند که آپارتاید جنسیتی طالبان علیه زنان افغانستان را بهرسمیت بشناسند.
یک گروه مدافع حقوق پناهجویان در پاکستان خبر داد که یک جوان ۲۴ ساله افغان در اسلامآباد در اعتراض به وضعیت ناگوار مهاجرت در این کشور خودکشی کرده است. در اوایل ماه سرطان ۱۴۰۲ نیز گزارشی درباره خودکشی یک جوان افغان در اسلامآباد منتشر شده بود.
محمدزمان زمان، رئیس گروه "ما را نجات دهید" (Save us) گفت این جوان بهدلیل بیتوجهیهای دفتر سازمان ملل خود را در اتاقش حلقآویز کرد.
آقای زمان ویدیویی را به افغانستان اینترنشنال ارسال کرده که نشان میدهد او داخل مینیبوسی در کنار پیکر این جوان نشسته و درباره عوامل خودکشی او صحبت میکند.
به گفته او، «این جوان از فرط مشقات بیپایان محیط مهاجرت پاکستان ناگزیر شده دست به خودکشی بزند.» رئیس گروه "ما را نجات دهید" بیتفاوتی کشورهای مهاجرپذیر و اداره پناهجویان سازمان ملل را انگیزه این خودکشی معرفی کرد.
آقای زمان آنها متهم کرد که به مشکلات مهاجران افغان در پاکستان رسیدگی نکردهاند.
هنوز اداره پناهجویان سازمان ملل در پاکستان درباره این رویداد ابراز نظر نکرده است.
بعد از سقوط افغانستان به دست طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰ حجم بزرگی از فعالان مدنی، خبرنگاران و کارمندان دولت پیشین برای نجات از انتقامجویی طالبان و به امید سفر به یکی از کشورهای مهاجرپذیر به ایران و پاکستان مهاجرت کردند.
برخی نزدیک به دو سال است که در ایران و پاکستان در انتظار رسیدگی به پروندههای مهاجرت خود نشستهاند.
مهاجران افغان در پاکستان از عدم تمدید ویزا توسط وزارت خارجه پاکستان، کمکاری اداره پناهجویان سازمان ملل در این کشور و زمانگیر شدن پروندههای مهاجرت خود به کشورهای غربی شکایت دارند.
براساس گزارشها سفارت پاکستان در کابل روند صدور و تمدید ویزا برای افغانها را متوقف کرده و اما ویزای این کشور در بازار سیاه در بدل هزار دالر به فروش میرسد.
در همین حال پولیس اسلامآباد در ماههای گذشته به بازداشت و اخراج گسترده مهاجران افغان اقدام کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه امریکا در واکنش به درخواست رئیس کمیته دفاعی پارلمان بریتانیا برای برسمیت شناختن طالبان گفت این گروه «فاصله خیلی زیاد» با شناسایی رسمی دارد. متیو میلر تاکید کرد طالبان بدون برداشتن گامهای مشخصی مشروعیت بینالمللی نخواهد یافت.
توبایس الوود جز معدود سیاستمداران ارشد غربی است که در روزهای اخیر بر بازگشایی سفارت یک کشور مهم غربی و متحد اصلی امریکا، در کابل تاکید کرده است. اظهارات او موجی از انتقادهای شدید را در بریتانیا و در میان افغانها برانگیخته است.
متیو میلر، سخنگوی جدید وزارت خارجه امریکا روز پنجشنبه در یک کنفرانس خبری موضع گذشته حکومت امریکا را در مورد طالبان تکرار کرد. او گفت: «اگر طالبان مایل به کسب مشروعیت بینالمللی است، باید گامهای مشخصی را که از آن انتظار میرود، بردارد.»
از لحن بدبینانه او برمیآید که کاخ سفید امیدی به تغییر سیاستهای طالبان در بدل به دست آوردن شناسایی رسمی ندارد. میلر گفت: «آنها راه خیلی درازی تا دستیافتن [به مشروعیت] در پیش دارند، البته اگر [برداشتن آن گامها] به طور کل ممکن باشد.»
ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی تاکید کردهاند که طالبان بدون تشکیل دولت مشارکتی و رعایت حقوق بشر به رسمیت شناخته نخواهد شد. کشورهای متحد طالبان در منطقه نیز بر این شرایط تاکید کردهاند.
طالبان در واکنش گفته است که سیاستهای خود را زیر فشار کشورهای بیرونی تغییر نمیدهد. سراج الدین حقانی، یکی از چهرههای قدرتمند گروه طالبان، امروز گفت که طالبان نیازی به شناسایی رسمی ندارد.
سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت که نمایندگان ایالات متحده مانند دیگر کشورها با طالبان در مورد "بعضی موضوعات" در تماس اند. او افزود که این «تماسها در برخی شرایط مفید بوده است.»
میلر توضیحی بیشتر در مورد همکاری طالبان در بعضی موارد نداد اما پیش از این رئیسجمهور امریکا در اظهاراتی غیرقابل پیشبینی، از همکاری طالبان در مهار القاعده یاد کرده بود.
اتحادیه اروپا روز پنجشنبه، ۲۹ سرطان از افتتاح یک پروژه جدید ۷.۶ میلیون یورویی برای رسیدگی به ناامنی غذایی در افغانستان خبر داد. این سازمان در توییتی نوشت که این پروژه با تکنیکهای جدید به کشاورزان کمک میکند تا درآمد شان را بالا ببرند.
اتحادیه اروپا می گوید که این پروژه با کمک به احیای زمین های دیمی و بهبود کیفیت محصولات گامی برای سازگاری و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی است.
خشکسالیهای اخیر در افغانستان ضربه بزرگی را به بخش اقتصادی متکی به کشاورزی در افغانستان وارد کرده است.
قطع کمکهای خارجی و کاهش تولید مواد غذایی به دلیل خشکسالی باعث شده تا افغانستان یکی از بدترین بحرانهای غذایی را طی چند دهه گذشته و در سطح جهانی تجربه کند.
به گفته سازمان خوراکه و زراعت ملل متحد، کشاورزان افغان طی خشکسالیهای چند سال اخیر بیشترین آسیب را دیدهاند.
نهادهای امدادی میگویند که کشاورزان کم در آمد و خانوادههای شان در روستاهای افغانستان به شدت در معرض ناامنی غذایی هستند و به کمک های بشردوستانه فوری نیاز دارند.
منیژه باختری، فرزند واصف باختری تایید کرد که این شاعر و ادیب نامدار افغانستان در سن ۸۱ سالگی درگذشته است. خانم باختری روز پنجشنبه (۲۹ سرطان) در فیسبوک نوشت: «استاد واصف باختری، پدر ما، پیر ما، دانای ما، جان ما، جهان ما، دیشب به ابدیت پیوست.»
در پیام خانم باختری آمده است: «در روزهای پایانی عمر، برایش لالایی و شعر خواندیم و دستهای رنجورش را نوازش کردیم.»
به گفته کارشناسان ادبیات، واصف باختری در نیم قرن گذشته از شمار تاثیرگذارترین و مهمترین شاعران افغانستان بوده است. برخی از پرآوازهترین شاعران معاصر افغانستان مثل قهار عاصی، پرتو نادری و حیدری وجودی، همواره از استادی واصف باختری در شعر و سخن گفتهاند.
قدرت آثار او در غزلسرایی به غزلیات ملک الشعرا بهار و در شعر نو به شعرهای مهدی اخوانثالث، دو شاعر بزرگ زبان فارسی در ایران، پهلو میزند.
اسطورهای از 'شهر پنج ضلعی آزادی'؛ باختری کی بود؟
براساس زندگینامهای که در وبسایت رسمی واصف باختری منتشر شده، او در ماه ۲۴ حوت سال ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر مزارشریف ولایت بلخ زاده شد.
آقای باختری مکتب را در لیسه باختر شهر مزار شریف و لیسه حبیبیه در کابل خواند و در سال ۱۳۴۵ خورشیدی از رشته زبان و ادبیات دانشگاه کابل مدرک کارشناسیاش را به دست آورد.
او در سال ۱۳۵۳ خورشیدی برای تحصیلات عالی به امریکا رفت و در سال ۱۳۵۵ خورشیدی پس از به دستآوردن گواهینامه کارشناسی ارشد در رشته تعلیم و تربیه از دانشگاه کلمبیا به افغانستان برگشت.
واصف باختری که پیش از سفر به ایالات متحده در ریاست تالیف و ترجمه وزارت معارف کار میکرد، پس از بازگشت از این کشور نیز به کار خود در وزارت معارف ادامه داد و تا سال ۱۳۵۷ در این وزارت ماند.
واصف باختری در میزان ۱۳۵۷ به اتهام فعالیتهای سیاسی زندانی شد و در جدی سال ۱۳۵۸ از زندان رها شد. او دوباره در سال ۱۳۶۱ در ریاست تالیف و ترجمه وزارت معارف بهعنوان ویراستار کارش را آغاز کرد.
از سال ۱۳۶۱ تا سال ۱۳۷۴ در اتحادیه نویسندگان افغانستان در سمتهای مختلف کار کرد. او همچنان در طول این سالها در آموزشگاه اتحادیه نویسندگان افغانستان تدریس میکرد. در حلقات ادبی که او حضور داشت، موجی از شاعران جوان به کار ادبی آغاز کردند که بعدا به عنوان مشهورترین ستارگان شعر افغانستان در دهه شصت، هفتاد و پس از آن شناخته شدند.
از واصف باختری بیشتر از بیست عنوان کتاب در زمینههای سرایش و ترجمه شعر در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد چاپ شده است.
و آفتاب نمیمیرد، میعاد تا هرگز، از این آیینه بشکسته تاریخ، تا شهر پنج ضلعی آزادی، دیباچهای در فرجام، در استوای فصل شکستن، مویههای اسفندیار گمشده، دروازههای بسته تقویم نام برخی از مجموعههای شعری واصف باختری است.
واصف باختری به زبانهای انگلیسی و عربی آشنایی داشت. از زبان انگلیسی مقالهها و شعرهای فراوانی به فارسی برگردان کرد و نیز شماری از شعرها و داستانهای فارسی را به انگلیسی ترجمه کرد. شماری از شعرهای او به زبانهای انگلیسی، روسی، چکی و آلمانی نیز برگردان شدهاند.
واصف باختری از سال ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۸۰ در پاکستان و از سال ۱۳۸۰ بدینسو در ایالت کالیفورنیا در امریکا زندگی میکرد.
چند دهه سکوت
در کنار شعر و ترجمه، نشر کتابهایی از مقالات فلسفی، پژوهشهای ادبی و فلسفی، ترجمه مقالات فلسفی و ادبی و دهها مقاله جزو کارنامه پربار واصف باختری است.
کتابهای سرود و سخن در ترازو، گزارش عقل سرخ، درنگها و پیرنگها، بازگشت به الفبا و اسطوره بزرگ شهادت آثار پژوهشی، فلسفی و ترجمه شعر آقای باختری هستند.
با آنکه کارنامه ادبی واصف باختری، به ویژه شعر او تاثیر عمیقی بر شاعران معاصر افغانستان گذاشته، پس از مهاجرت آقای باختری به ایالات متحده امریکا، کمتر شعر یا مقالهای از او منتشر شد.
آقای باختری در سالهای گذشته در رسانههای همگانی ظاهر نشد و هرگز درباره سکوت طولانی خود توضیحی ارائه نکرد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر گسترش تروریسم در افغانستان، گفته «سران و نیروهای کارکشته داعش» از عراق، سوریه و لیبیا به داخل افغانستان منتقل شدهاند. حسین امیرعبداللهیان در مصاحبه با ایسنا گفت که این مسئله یکی از چالشهای طالبان است.
او گفته سران داعش در «این ماهها» به داخل افغانستان منتقل شدهاند. با این حال، امیرعبداللهیان توضیح نداده که رهبران داعش چگونه به افغانستان منتقل شدهاند.
با وجود ادامه حملات داعش در افغانستان، مقامات طالبان بارها از نابودی این گروه در افغانستان سخن گفتهاند.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در این مصاحبه در مورد وضعیت سیاسی طالبان افزود که او در دیدار با وزیر خارجه طالبان تاکید کرده که هیچ گروه در افغانستان نتوانسته است بدون مشارکت سایر اقوام یک نظام سیاسی پایدار را مدیریت کند. امیرعبداللهیان گفته که در دیدار با مقامات طالبان از آنها خواسته دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام تشکیل دهد.
توافق ایران و طالبان در مورد حقابه
وزیر خارجه ایران در این مصاحبه همچنین حقابه این کشور از رودخانه هلمند را یکی دیگر از مسائل این کشور با طالبان خوانده است. امیرعبداللهیان گفته طالبان ابتدا قول دادند اما عمل نکردند. با این حال، وزیر خارجه ایران تایید کرد که در یک مقاطعی طالبان «دریچهها را باز کردند آب به سمت ایران آمد.»
او گفته جمهوری اسلامی با طالبان در مورد حقابه روی دو روش توافق کرده است. امیرعبداللهیان در مورد این روشها گفت: «روش اول اینکه هیئت فنی ما برود طبق معاهده ۱۳۵۱ از رودخانه بالای سد کجکی که شاخص تعیین میزان آب است بازدید کند و روش دیگر به خود ما برمیگشت اینکه ما از امکانات مان استفاده کنیم میزان آب در سد و در مسیر را مورد بررسی قرار دهیم.»
وزیر خارجه ایران گفته درخصوص هیئت فنی جمهوری اسلامی یادداشتهای بین سفارت ایران و وزارت خارجه طالبان تبادله شده است و هیئت ایرانی به زودی برای بازدید و مذاکره اعزام میشود.
تفاوت طالبان با اشرف غنی
وزیر خارجه جمهوری اسلامی همچنین گفته که طالبان یک تفاوت با اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان دارد. امیرعبداللهیان در مورد این تفاوت گفت که اشرف غنی چند سال قبل هنگام افتتاح بند کمال خان «یک جمله گستاخانهای را بیان کرد و آن اینکه اگر میخواهید آب رایگان به شما بدهیم نفت رایگان به ما بدهید.»
وزیر خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرده که این موضوع در حکومت طالبان هیچگاه مطرح نیست. امیرعبداللهیان افزوده که طالبان در مصاحبه و در دیدارهای رسمی به حقابه جمهوری اسلامی ایران اعتراف میکنند.
«دلخوری» طالبان از جمهوری اسلامی
امیرعبداللهیان گفته جمهوری اسلامی حکومت طالبان را بدون تشکیل حکومت فراگیر به رسمیت نشناخته و این موضوع باعث «دلخوری» طالبان از جمهوری اسلامی شده است.
وزیر خارجه ایران در مصاحبه با ایسنا در مورد حکومت فراگیر گفت که جمهوری اسلامی به صراحت به مقامات طالبان گفته «همه افغانستان پشتونها و طالبان نیستند، شما بخشی از واقعیت افغانستان هستید. در افغانستان واقعیت دیگری هم وجود دارد. اقوام دیگری هم در این رابطه وجود دارند و باید کار را انجام بدهند.»