امر به معروف طالبان‌: از پخش موسیقی در محافل عروسی در ولایت کاپیسا جلوگیری شد

جفری گریکو، رئیس اتاق تجارت امریکا و افغانستان، برای نخستین‌بار پس از تسلط طالبان بر افغانستان در ۱۵ سنبله به کابل سفر کرد و با ملا عبدالغنی برادر و شماری از نمایندگان بخش خصوصی در کابل دیدار کرد.

بیش از صد فعال مدنی و حامی حقوق زنان در این بیانیه تاکید کردند سفر اخیر این هیئت برای مشروعیت بخشی به طالبان کمک می‌کند.

این فعالان خواهان روشن‌سازی موضع «انجمن بین‌المللی عملیات ثبات؛ آ‌ی‌اس‌او‌ا» در مورد وضعیت بحرانی حقوق‌ زنان به‌ویژه آپارتاید جنسیتی در افغانستان شده‌اند.

آنان می‌گویند که تقویت روابط اقتصادی با «رژیم آپارتاید جنسیتی» و ارتباط با مقامات طالبان در لیست سیاه، به شدت آزاردهنده است.

در بیانیه‌ این فعالان آمده است که این دیدارها با ماموریت «آی‌اس‌اوا» در تضاد است زیرا در آیین‌نامه این سازمان آمده است که به همه قوانین بین‌المللی بشردوستانه از جمله اعلامیه جهانی حقوق‌بشر متعهد است.

در این بیانیه گفته شده که تعامل تجاری با رژیمی که از سوی هیچ‌کشوری به رسمیت شناخته نشده و به نقض‌ حقوق‌بشر متهم است، با اصول سازمان ملل مغایرت دارد.

بیش از صد زن و مرد حامی زنان در این بیانیه هشدار دادند که چنین تعاملاتی می‌تواند به اعتبار این سازمان صدمه بزند.

در بیانیه گفته شده که اقدامات اخیر «آی‌اس‌اوا» نشان‌دهنده «یک تغییر خطرناک است که به نظر می‌رسد در عوض تعهد خود به اصول زنان، صلح و امنیت سازمان ملل، به تقویت روابط با رژیم آپارتاید جنسیتی متمرکز شده‌ است.»

طالبان روز چهارشنبه ۱۵ سنبله از برگزاری کنفرانسی زیر عنوان "روابط تجارتی و اقتصادی افغانستان" در کابل خبر داد. مقامات طالبان گفتند این کنفرانس از سوی اتاق تجارت امریکا و افغانستان و شورای تجارتی افغانستان برگزار شده است.

آقای کاکر این اظهارات را در پاسخ به سوالی درباره مشارکت مهاجران افغان در قاچاق بیرون مرزی مطرح کرده است. او گفته که روی یک سیاست موثر در این زمینه توافق شده است.

نخست‌وزیر موقت پاکستان گفته که «رویکرد ملایم قبلی» در برخورد با افغان‌های فاقد مدرک اقامت منجر به آسیب‌های اجتماعی مختلف شده است. او افزوده که ورود غیرقانونی افغان‌ها به پاکستان منجر به تقویت گروه‌های تروریستی شده است.

اظهارات نخست‌وزیر موقف پاکستان در حالی مطرح می‌شود که اسلام‌آباد سخت‌گیری‌ها بر مهاجران افغان در آن کشور را شدت بخشیده است.

طبق اظهارات شاهدان، پولیس پاکستان شب‌ها وارد خانه‌های مهاجران می‌شود و حتا مردانی را که ویزای این کشور را دارند هم با خود می‌برند.

اخیرا مقام‌های ارشد پاکستانی، از جمله وزیر دفاع این کشور مهاجران افغان در پاکستان را به همدستی با گروه‌های «تروریستی» متهم کرده‌اند و برخی مقام‌ها گفتند که در شماری از حملات تروریستی شهروندان افغان هم دست داشته‌اند.

آقای آصف در واکنش به باز شدن مرز تورخم در یادداشتی در ایکس (توییتر سابق) نوشت: «مشکلات پاکستان و افغانستان تنها به تردد بیماران و تجارت از گذرگاه مرزی تورخم محدود نمی‌شود.»

او در ادامه نوشته است که در حال‌حاضر مسئله اصلی استفاده تروریسم از خاک افغانستان علیه پاکستان است.

گذرگاه مرزی تورخم که پس از درگیری مرزبانان پاکستانی و جنگجویان طالبان به مدت ۹ روز بسته بود روز جمعه بازگشایی شد.

افزایش ناامنی‌ها و تنش‌های مرزی بین پاکستان و افغانستان موجب شده تا مقامات پیشین و فعلی پاکستان واکنش جدی نشان دهند.

آقای آصف می‌گوید: «تحریک طالبان پاکستان متحد کابل است و به عنوان یک همسایه و برادر، وظیفه‌ افغانستان است که ارتقای صلح را تضمین کند.»

وزیر دفاع پیشین پاکستان پیش از این نیز طالبان افغانستان را متهم کرده بود که به تعهدات خود براساس توافقنامه دوحه عمل نمی‌کند و اجازه می‌دهد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود.

چندی پیش وزیر داخله موقت پاکستان نیز از استفاده از خاک افغانستان برای اعمال خشونت در پاکستان انتقاد کرد و خواستار تغهد طالبان به توافقنامه دوحه شد.

وزیر خارجه موقت پاکستان نیز چندی پیش گفت که طالبان افغانستان مسئولیت دارد جلو حملات تی‌تی‌پی از خاک افغانستان در پاکستان را بگیرد.

در پی اعتصاب غذای فعالان زن افغان از جمله تمنا زریاب پریانی، وزارت خارجه آلمان در پاسخ به پرسش افغانستان اینترنشنال گفت که ارسال کمک به افغانستان را «تعدیل» کرده است.

خانم پریانی اما روز شنبه، ۲۵ سنبله در بیانیه‌ای گفت وزارت خارجه آلمان تاکنون به اساسی‌ترین پرسش‌های معترضان پاسخ نداده است.

او گفت: «وزارت خارجه آلمان حتا حاضر نیست به طور صریح از کمپاین آغاز شده از سوی زنان افغان به منظور به‌رسمیت‌شناسی آپارتاید جنسیتی حمایت کند.»

این فعال شناخته شده حقوق زنان افغان در بیانیه‌ای که تازه منتشر کرده، گفته است در مذاکره با گئورگ کلوزمن، مقام وزارت خارجه آلمان از او پرسید آیا آلمان حاضر است روند حقوقی به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان را آغاز کند و اگر این کشور به مشوره در این مورد نیاز دارد، این مشوره تا چه زمانی طول خواهد کشید.

خانم پریانی گفته با این حال این مقام وزارت خارجه آلمان به سوالات او پاسخ نگفته است.

تمنا زریاب پریانی در بیانیه جدید خود از وزارت خارجه آلمان خواست براساس سیاست خارجی مبتنی بر ارزش‌های فمینیستی و حقوق بشری، آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به رسمیت بشناسد.

او تاکید کرده که اگر آلمان به‌عنوان اولین کشور، از کارزار زنان فعالان حقوق بشر افغانستان برای به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی حمایت کند، در تاریخ مبارزات زنان افغانستان به یادگار خواهد ماند.

در میان کوه‌های زیبای آدم‌خیل، مغازه‌های پر از اسلحه و کارخانه‌های کوچک سلاح‌سازی در دو رسته بازار، همسفرم را حیرت‌زده کرد.

تولید تسلیحات نظامی در «دره آدم‌خیل» از حدود ۱۳۰ سال پیش، در دوره اشغال منطقه توسط بریتانیا آغاز شد. بازار این کارخانه‌ها در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی که جهاد افغانستان علیه شوروی سابق جریان داشت، گرم شد.

من و همسفرم وارد دکانی می‌شویم که دو نوع اسلحه امریکایی M4 و M21 جلو در مغازه آویزان است.

دکان‌دار می‌گوید: قیمت یک تفنگ امریکایی از ۴۰۰ هزار روپیه پاکستانی آغاز می‌شود و تا ۷۵۰ هزار روپیه پاکستانی می‌رسد. او می‌گوید می‌تواند سلاح را در هر جای پاکستان به خریدار تحویل دهد.

یکی دیگر از دکان‌داران که نمی‌خواهد نامش فاش شود، می‌گوید: «سلاح‌ها و مهمات آمریکایی مانند گلوله، دوربین‌های شب‌بین و لباس‌های زرهی در این بازار آورده می‌شود».

به گفته او این سلاح‌ها از اعضای طالبان افغانستان و سربازان دولت سابق در این کشور خریداری شده است.

به گفته این دکان‌دار «این یک تجارت زنجیره‌ای است. سلاح‌ها از مسیرهای صعب‌العبور قاچاق و به پاکستان آورده می‌شود و اینجا بازار گرمی دارد».

این مغازه‌دار، فروش سلاح‌های امریکایی را «بازار خاصی» می‌داند. همه نمی‌توانند این سلاح‌ها را بخرند چون قیمت آن بالاست، اما با این حال این سلاح‌ها به مقدار زیادی فروخته می‌شود.

فروشنده تجهیزات امریکایی در بازار آدم‌خیل می‌گوید سلاح‌های امریکایی که از ناتو در افغانستان به‌جا مانده، علاوه بر پاکستان به کشورهای دیگر نیز می‌رود. او گفت این سلاح‌ها از طریق ایران به عراق، سوریه، ترکیه و از شمال افغانستان به کشورهای آسیای میانه نیز قاچاق می‌شود.

در جریان گفت‌وگو، دو جوان تیره‌پوست کوتاه‌قد با یک مترجم افریدی، وارد مغازه شدند و به زبان عربی شروع به سخن گفتن کردند: «ما از مسقط، [پایتخت عمان] آمده‌ایم و سلاح کار داریم.»

او اول یک اسلحه امریکایی را امتحان کرد و بعد متوجه یک سلاح روسی شد. به همراهش گفت: «این سلاح خوبی است.»

مشعل خان، دکان‌دار، چند میل سلاح امریکایی را روبروی ما گذاشت. به نظر می‌رسد برخی از این سلاح‌ها قبلا استفاده شده‌اند. روی برخی از آنها نام و یادبود مالکان قبلی آن‌ها نوشته شده است.

از زرور افریدی، دکاندار، پرسیدم که آیا به اعضای تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) نیز سلاح می‌فروشد؟

دکان‌دار گفت: «بعد از فرار امریکا [از افغانستان]، هزاران میل سلاح به اینجا آمد، ما نمی‌بینیم که خریداران چه کسانی هستند. یک اصل این بازار این است که سلاح را بفروش ولی شناسنامه خریدار را نگاه نکن».

علاوه بر سلاح‌های اصلی، بازار از سلاح‌های کپی شده از سلاح‌های امریکایی پر است. به نظر می‌رسد دیگر مردم کلاشینکف روسی را فراموش کرده و اکنون مدل امریکایی 21M4 مد شده است.

خوشحال خان، فروشنده اسلحه می‌گوید: «قیمت یک میل M4 امریکایی که در اینجا ساخته می‌شود یکصد و پنجاه هزار روپیه پاکستانی و قیمت M4 اصلی بین چهار صد تا پنجصد روپیه پاکستانی است».

مقامات پاکستانی پیش از این بارها شکایت کرده‌اند که تحریک طالبان پاکستانی با استفاده از دوربین‌های شب‌بین و سلاح‌هایی که نیروهای امریکایی در افغانستان به‌جا گذاشتند، سربازان آنان را می‌کشند.

به‌جا ماندن تجهیزات امریکایی در افغانستان، انتقادهای گسترده‌ای را در امریکا نیز برانگیخته است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین امریکا پیش از این گفته موترها و تسلیحات نظامی امریکایی در اثر تصمیم‌های اشتباه جو بایدن، رئیس‌جمهور امریکا در افغانستان به‌جا ماند.

بازار آزاد خرید و فروش تجهیزات نظامی امریکایی در منطقه آدم‌خیل در حومه پیشاور، تایید می‌کند که انبار اسلحه در این بازار می‌تواند خطری برای منطقه باشد.

هنوز معلوم نیست که آیا پاکستان، به شکایت از امریکا بخاطر به‌جا ماندن تجهیزات نظامی در افغانستان اکتفا می‌کند، یا اقدام عملی برای مهار خطری که امنیت این کشور را تهدید می‌کند انجام خواهد داد.