یک مقام وزارت خارجه طالبان روز دوشنبه به خبرگزاری باختر گفت که ایران ٥٢ مهاجر افغان را که به دلیل نداشتن 'اسناد قانونی' بازداشت شده بودند، آزاد کرده است. این مهاجران از زندان الغدیر در شهر زاهدان رها شدند و به نمایندگان طالبان تسلیم داده شدند.
خبرگزاری دولتی باختر این خبر را به نقل از یارمحمد حقیار، رئیس نمایندگی وزارت خارجه طالبان در نیمروز نشر کرده است.
بر اساس گزارش این رسانه، ایران زندانیان آزاد شده را به نمایندگی وزارت خارجه طالبان در ولایت نیمروز سپرده است.
رئیس نمایندگی وزارت خارجه طالبان در نیمروز روز ٣٠ قوس نیز از رهایی بیش از ٢٠٠ زندانی افغان از زندانها در ایران خبر داده بود.
بر اساس آمارهای رسمی وزارت خارجه ایران هماکنون حدود شش هزار افغان در ایران زندانیاند.
با گذشت بیش از دوسال از به قدرت رسیدن طالبان، معاون سیاسی وزارت خارجه این گروه در دیدار با هیئت ایرانی گفت طالبان هنوز هم برای ایجاد شرایط مناسب برای آموزش دختران کار میکنند. عباس ستانکزی درباره دلیل تاخیر در بازگشایی مکاتب دخترانه توضیحی نداد.
این مقام طالبان روز دوشنبه در دیدار با هیئت ایرانی گفت که تعلیم حق شرعی دختران است. او گفت: «در تلاش هستیم تا با ایجاد محیط مناسب دروازههای [مکاتب] را در اسرع وقت باز کنیم.»
عباس ستانکزی از معدود مقامهای طالبان است که علناً از آموزش دختران دفاع میکند. او پیش از این نیز گفته بود که به دلیل بسته ماندن مکاتب دخترانه، مردم و کشورها از طالبان فاصله گرفتهاند.
اما، به نظر میرسد که سایر مقامهای طالبان تمایلی به حمایت علنی از خواست ستانکزی ندارند. برخی منابع میگویند که رهبری طالبان در قندهار، جایی که رهبر مرموز و مخفی این گروه زندگی میکند، بنا به دلایل مذهبی تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم را مجاز نمیداند.
طالبان بارها بازگشایی مکاتب و دانشگاهها برای دختران و زنان را به ایجاد «شرایط مناسب» مشروط کرده است، اما با گذشت یکسال از مسدود ماندن دروازههای نهادهای تحصیلی، تاکنون هیچ اقدامی برای فراهمسازی «شرایط مناسب» مورد نظر طالبان انجام نشده است.
این گروه درخواستهای داخلی و خارجی برای بازگشایی مکاتب دخترانه را رد کرده و آن را یک «مسئله داخلی و فرهنگی افغانستان» توصیف کرده است.
آمار یونسکو نشان میدهد که شمار دانش آموزان در افغانستان از یک میلیون در سال ۲۰۰۱ به ده میلیون در سال ۲۰۱۸ افزایش داشته که شمار دانش آموزان دختر به ۲.۵ نفر میلیون میرسید.
همزمان با پایان سال آموزشی ۱۴۰۲ در افغانستان، هزاران دختر دانشآموز که صنف ششم را ختم کردند، دیگر امیدی به ادامه درس در صنفهای بالاتر ندارند. برخی از این دختران به افغانستان اینترنشنال گفتند روز فراغت شان 'تلخترین روز در تاریخ افغانستان' است.
برخی از این دختران دانشآموز با شعار 'حمایت از دختران برای ادامه تحصیل' از نهادهای بینالمللی خواستند که برای رفع ممنوعیت آموزش از سوی طالبان تلاش کنند.
در بیش از دو سال گذشته صدها هزار دختر دانشآموز از آموزش محروم شدند.
چکامه، دانشآموز میگوید: « روز آخر مکتب فکر میکردم تمام دنیا برویم بسته شده است، من میخواستم زمان متوقف شود و در آن لحظه بماند.»
او از آینده تاریکی که در انتظارش است، میترسد و میگوید احساس میکند از تمام دنیا عقب مانده است. او میگوید: «چرا همه رو به جلو میروند جز ما دختران افغان که باید به عقب برگردیم؟»
فایزه یک دانشآموز دیگر که آخرین صنف خود را در مکتب دخترانه گوهرشاد هرات به پایان رساند، میگوید ناامیدی که امروز احساس کرد، هرگز در زندگی خود فراموش نخواهد کرد.
او درباره آخرین روز مکتب رفتنش گفت: «وقتی میخواستم از مکتب بیرون شوم یک سرباز طالب که در درب ورودی مکتب ایستاده بود برای من و هم صنفیهایم گفت دیگر درس خواندن تمام شد شما اجازه برگشت به مکتب را ندارید.»
اسما، دانش آموز یک مکتب خصوصی به افغانستان اینترنشنال گفت که نمیخواست صنف شش را تمام کند چون با گذشت هر روز به خانه نشستناش نزدیکتر میشد، واقعیتی که پذیرفتنش برای او خیلی سخت است.
اوگفت: «امیدوار بودیم که تا پایان سال تحصیلی، طالبان اجازه رفتن دختران به مکتب را بدهند ولی این انتظار بیهوده بود و سال تحصیلی به پایان رسید.»
در دو سال گذشته طالبان به درخواستهای بینالمللی برای بازگشایی مکاتب دخترانه بیاعتنایی کرده است.
مقامهای طالبان گفتهاند که هنوز شرایط مناسب برای بازگشت زنان و دختران به نهادهای تحصیلی فراهم نشده است و زمانی را نیز برای بازگشت آنها تعیین نکردهاند.
مراسم دستهجمعی عروسی برای ۵۰ جوان روز دوشنبه از سوی بنیاد خیریه سیلاب در یکی از تالارهای کابل برگزار شد. اما به گزارش خبرگزاری فرانسه از کابل، در این مراسم هیچ زنی به شمول عروسها حضور نداشتند و مراسم عروسی بدون موسیقی و رقص برگزار شد.
در گزارش آمده که عروسها در این مراسم حضور نداشتند و در محلی جداگانه به دور از دامادها و دیگر مهمانان نگه داشته شدند.
گفته میشود که زنان تنها هنگام نان خوردن، با «حجاب کامل» موردنظر طالبان در مراسم دیده شدند.
این مراسم به کمک بنیاد خیریه سیداحمد سیلاب، بازرگان قندهاری و نماینده پیشین پارلمان افغانستان برگزار شده است. آقای سیلاب پیش از این نیز برای شماری از جوانان مراسم دستجمعی ازدواج برگزار کرده بود.
آقای سیلاب گفته که ۵۰۰ جوان برای این مراسم ثبت نام کرده بودند و او علاوه بر مصارف عروسی، برای هر داماد مبلغ ۱۶۰۰ دالر نیز اهدا کرده است. هزینه این مراسم عروسی ۶۰۰ میلیون افغان گفته شده است.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان از یکسو گسترش فقر روزافزون و از دیگرسو ممنوعیت نشر موسیقی و پایکوبی در مراسمهای عروسی باعث کمرونق شدن مراسمهای عروسی شده است.
روحالله رضایی توانست که به کمک این بنیاد خیریه در این مراسم ازدواج کند. او به خبرگزاری فرانسه گفت که با درآمد روزانه حداکثر ۳۵۰ افغانی در روز، به تنهایی نمیتوانست هزینه مراسم عروسیاش را بپردازد. او گفت که مصارف ازدواج کمرشکن است و هزینههای آن بیش از ۲۰۰ هزار افغانی است.
رضایی گفت که در این مراسم فقط ۳۵ عضو خانواده عروس و داماد دعوت شده بودند.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون گزارش داد که وزیر خارجه طالبان در دیدار با یک سناتور پاکستانی گفته که بیشتر موضوعات مورد اختلاف میان حکومت پاکستان و طالبان پاکستانی حل شده بود و دو طرف به توافق صلح نزدیک شده بودند اما حکومت پاکستان عقبنشینی کرد.
اکسپرس تریبون روز دوشنبه گزارش داد که امیرخان متقی در حاشیه کنفرانس بین المللی تهران در مورد فلسطین در دیدار با مشاهد حسین سید، سناتور پاکستانی گفت که بعد از یک سلسله دیدارها میان مقامات پاکستانی و رهبری تحریک طالبان پاکستانی، اکثر مسایل مورد اختلاف به جز وضعیت حقوقی مناطق قبایلی حل شده بود.
متقی به سناتور پاکستانی گفت که تیتیپی خواهان لغو ادغام مناطق قبایلی در ایالت خیبرپختونخوا بود اما حکومت پاکستان این خواست را نپذیرفت و از ادامه مذاکرات سر باز زد.
مقامهای پاکستانی بعد از شکست مذاکرات صلح با میانجیگری طالبان افغان گفتند که تیتیپی از مذاکرات برای تجدید قوا استفاده میکرد و تمایلی به صلح نداشت. حکومت پاکستان با اعمال فشار از طالبان افغان خواسته که اعضای تیتیپی را از خاک افغانستان اخراج کند. اسلام آباد برای اعمال فشار بر طالبان تصمیم گرفت که نزدیک به نیم میلیون مهاجر افغان را از خاکش بیرون کند.
طالبان افغان میگوید که مناقشه و اختلاف با طالبان پاکستانی یک موضوع داخلی پاکستان است و ربطی به طالبان افغان ندارد.
این سناتور پاکستانی گفت که طالبان افغان حاضر به پذیرش فشار و تهدید پاکستان نیست و به آن واکنش منفی نشان میدهد. او با شوخی به اکسپرس تریبون گفت که «افغانها را با زور هم نمیشود به بهشت برد.»
مشاهد حسین سید به نقل از متقی گفت که طالبان افغان مایل است اختلافات خود با اسلامآباد را از طریق گفتوگو حل کند. اما به گفته او، مشکل اینجاست که «هیچ کانال ارتباطی در سطح بالا میان رهبران پاکستان و طالبان وجود ندارد.»
مذاکرات میان حکومت و طالبان پاکستانی در ماه سپتامبر سال گذشته میلادی بینتیجه پایان یافت که در پی آن حملات تحریک طالبان پاکستان و گروههای وابسته به آن بر نیروهای امنیتی پاکستان چندین برابر افزایش یافته است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران دوشنبه با اشاره به سفر وزیر خارجه طالبان به تهران گفت منافع ایران و افغانستان «بههم پیوسته و جداییناپذیر» اند. کنعانی افزود آنچه در افغانستان میگذرد مستقیم یا غیرمستقیم بر وضعیت ایران و امنیت مرزها تاثیرگذار است.
متقی دوم جدی،در نشست بینالمللی تهران درباره فلسطین شرکت کرد و با وزیر خارجه و نماینده ویژه رئیسجمهور ایران ملاقات کرد.
ناصر کنعانی در یک نشست خبری گفت که جمهوری اسلامی «همواره تلاش کرده تا در کمک به ثبات، آرامش، توسعه و رونق اقتصادی افغانستان» نقش موثری ایفا کند.
آقای کنعانی با اشاره به امنیت مرزها گفت که «مدت زمان قابل توجهی است که رخدادهای مرزی نامطلوبی در مرزها شاهد نیستیم.» او اظهار امیدواری کرد که این روند به بهبود و تقویت همکاریهای مرزی و رونق هرچه بیشتر فعالیتهای تجاری و اقتصادی در مرزهای دو کشور منجر شود.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که در دیدار وزیران خارجه طالبان و ایران موضوع حقابه ایران نیز مطرح شده و گفتوگوها در این مورد ادامه دارد.
وزیر خارجه ایران روز یکشنبه در مورد مسئله آب با وزیر خارجه طالبان گفتوگو کرد. امیر عبداللهیان از طالبان خواست تا «مسایل حل ناشده از جمله در مورد آب و مرزها» را با ایران حل کند.
عبداللهیان ابراز امیدواری کرد که طالبان «گامهای عملی» را برای رفع اختلافات ناشی از حقابه، با این کشور بردارد.