حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان در دیدار با شماری از فعالان زن و حامیان آموزش دختران بر اهمیت حیاتی بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی دختران تاکید کرد. آقای کرزی در این دیدار آموزش دختران را در پیشرفت و توسعه افغانستان حیاتی دانست.
او همچنین روز سهشنبه (دهم دلو) در یادداشتی درباره این دیدار در صفحه کابری خود در شبکه اکس نوشت گفت: «تفاهم گفتوگوهای ملی برای تامین صلح و ثبات دایمی در کشور مهم است.»
در این دیدار بانوان فعال در باره ضرورت آموزشهای عالی دختران برای رشد و توسعه جامعه تاکید کردند.
این فعالان زن خواستار اقدامات مؤثر در عرصههای مختلف از جمله در تامین حق آموزش دختران شدند و بر همبستگی ملی تاکید در این زمینه تاکید کردند.
آقای کرزی پیش از این نیز در دیدار با نمایندگان نهادهای بینالمللی گفته بود که برای برقراری صلح و ثبات در افغانستان، باید گفتوگوی ملی آغاز شود.
گروه بینالمللی بحران گزارش داد که مقامهای منطقهای در تعامل با طالبان مایل به تاکید بر تامین حقوق زنان و دختران افغان نیستند. این گروه همچنین گفت ناکامی در تشکیل حکومت فراگیر، کشورهای منطقه را واداشته تا به تعامل مقطعی با طالبان تن بدهند.
گروه بینالمللی بحران در گزارش تازه خود نوشته است که طالبان و شرکای منطقهایاش بر روی طیفی از مسائل دوجانبه، از تقویت تجارت گرفته تا مدیریت اختلافات بر سر آب و مبارزه با تروریسم فرامنطقهای کار میکنند.
در گزارش آمده: «تلاش طالبان و کشورهای منطقه برای همکاری در این زمینهها هرچند دشوار اما ارزشمند است و پایتختهای غربی نباید سر راه آن مانع ایجاد کنند.»
این گزارش افزوده که برخورد طالبان با زنان و محروم کردن دختران از آموزش، دستکم در حال حاضر فرصت شناسائی این گروه در جامعه جهانی را از این گروه گرفته است.
تعامل مقطعی با طالبان
گروه بینالمللی بحران در گزارش خود نوشته است که به دلیل سیاستهای زنستیزانه طالبان دیپلوماتهای غربی دیدار با مقامهای این گروه را لغو کردهاند، اما بازیگران منطقهای بهدنبال تعامل بیشتر با طالباناند.
طبق این گزارش، هرچند برخی کشورهای منطقه حتی برخورد طالبان با زنان و دختران را محکوم کردهاند، در مجموع مقامهای منطقهای تمایل ندارند بر تامین حقوق زنان و دختران تاکید کنند.
در گزارش آمده است که برای مقامهای منطقهای بهترین راه تضمین منافع کشورهایشان و تغییر رفتار طالبان در درازمدت، طرفدار همکاری صبورانه با این گروه به جای طرد کامل آن هستند.
در همین حال، باز بودن مجاری ارتباطی میان طالبان و پایتختهای منطقهای برای طالبان بهترین امیدواری در زمینه تعامل دیپلوماتیک در سالهای آینده است.
در گزارش گروه بینالمللی بحران آمده که ناکامی در تشکیل حکومت فراگیر با خودداری طالبان از پذیرش دشمنان سابقش در کابینه که در بدل شناسائی این گروه حاصل میشد، باعث شده است که بازیگران منطقهای به تعامل مقطعی با طالبان رضایت بدهند تا موضوعات خاص را به صورت موردی بررسی کنند.
امنیت منطقهای
گزارش افزوده است که موضوعات امنیتی در راس دستورکار منطقهای قرار دارد. طبق این گزارش، به استثنای پاکستان که بعد از روی کار آمدن طالبان بیشتر هدف حملات تحریک طالبان پاکستانی قرار گرفته، نگرانی دیگر کشورهای منطقه از گسترش ناامنی در مرزهایشان «اغراقآمیز» بوده و چنین اتفاقی نیفتاده است.
طبق این گزارش، طالبان برای رفع نگرانی کشورهای منطقه از شیوه خود استفاده کرده است: به جای کشتن یا بازداشت جنگجویان، طالبان آنها را به جاهای دیگر منتقل کرده و به آنها کمک کرده است که به زندگی عادی برگردند.
گروه بینالمللی بحران گفته که هرچند طالبان در برخورد با داعش خوب عمل کرده، اما بهدلیل شریک نکردن اطلاعات با کشورهای منطقه، اعتماد کافی میان این گروه و منطقه به وجود نیامده است.
در گزارش آمده است که غلبه بر این شکاف نیازمند ایجاد زمینه مشترک برای گفتوگو درباره نگرانیهای امنیتی منطقهای و رویکرد مشترک برای رسیدگی به چالشها است.
همکاری اقتصادی
زمینه اصلی دیگری که از دید گروه بینالمللی بحران میتواند طالبان و کشورهای منطقه را به هم نزدیک کند، همکاری اقتصادی است. از دید این گروه، پس از روی کار آمدن طالبان امنیت در افغانستان به گونه نسبی بهبود یافته، اما تحریم طالبان همچنان چالشی جدی برای سرمایهگذاری در این کشور است.
در همین حال، طبق این گزارش، برخی از اقدامات طالبان، از جمله ایجاد زیرساختهای آبی بدون هماهنگی با کشورهای پایین آب، تنشهایی را با همسایگان افغانستان، بهویژه ایران و اوزبیکستان، بهوجود آورده است.گروه بینالمللی بحران افزوده است: «در چنین فضای تبآلود، دولتهای منطقه ممکن است وسوسه شوند که جاهطلبیهای خود برای تعامل با طالبان را کاهش دهند.
معاون سخنگوی وزارت خارجه امریکا میگوید ایالات متحده به اقدامات خود برای پاسخگو کردن طالبان در قبال نقض حقوق زنان ادامه میهد. ودانت پتل در روز جهانی آموزش گفت: ما همچنان شاهد نقض «بسیار فاحش» حقوق بشر در افغانستان هستیم.
معاون سخنگوی وزارت خارجه امریکا به مرضیه حسینی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که کشورش عمیقا روی پاسخگو کردن طالبان به خاطر نقضهای حقوق بشری آنها کار میکند.
طالبان بیشتر از ۸۵۰ روز میشود که دانشآموزان دختر بالاتر از صنف شش را از رفتن به مکتب منع کرده است.
این گروه همچنین دختران را اجازه رفتن به دانشگاه نمیدهد.
سازمان ملل، سازمان همکاری اسلامی، کثریت کشورها از جمله آنهایی که اکثریت جمعیتشان مسلماناند، منع آموزش دختران توسط طالبان را محکوم کردهاند.
با این حال، طالبان تن به خواستههای مکرر داخلی و خارجی برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی دختران نداده است.
دفتر زنان سازمان ملل و یونسکو از روی دست گرفتن پروژه «توانمندسازی زنان و دختران نوجوان در افغانستان از طریق سوادآموزی و توسعه مهارتها برای معیشت پایدار» خبر دادند. این طرح یکساله با حمایت مالی یک میلیون دالری اتحادیه اروپا اجرا خواهد شد.
براساس اعلامیه دفتر زنان سازمان ملل متحد، این پروژه برای فراهم کردن دسترسی به آموزش، توسعه مهارتها و خدمات مشاوره برای زنان و دختران نوجوان بیسواد و کمسواد اجرا میشود.
دفتر زنان سازمان ملل روز چهار شنبه (۴ دلو) پروژه آموزشی یونسکو را به عنوان نقطه ورود برای دستیابی زنان و دختران آسیبپذیر، به ویژه در مناطق دور افتاده در افغانستان دانسته است.
این دفتر گفته که اجرای این پروژه برای زنان و دختران برای بهبود معیشت، افزایش انعطافپذیری، استقلال مالی و تقویت زنان اجرا میشود تا آنها بتوانند زندگی بدون خشونت داشته باشند.
گفته شده که این یک پروژه یک ساله با مجموع بودجه نزدیک به یک میلیون دالر است که از سه هزار ۹۰۰زن و دختر بیسواد و کمسواد در مناطق شمالی و جنوبشرقی افغانستان حمایت خواهد کرد.
دفتر زنان سازمان ملل گفته که اجرای این پروژه برای حدود ۲۰۰زن فرصت شغلی به عنوان تسهیلکننده و کارمند پشتیبانی فراهم خواهد کرد و علاوه بر آن این پروژه تلاش میکند تا روابط سالمتر را در خانوادهها و جوامع محلی از طریق برنامه آموزشی و مواد آموزشی ترویج کند.
نمایندگان دفتر زنان سازمان ملل این طرح را «ابتکار به موقع» خواندهاند که انتظار میرود به دستیابی به اهداف توسعه پایدار بهویژه «آموزش با کیفیت»، «برابری جنسیتی» و «رشد اقتصادی» زنان کمک کند.
شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان با اشاره به روز جهانی آموزش، از جامعه جهانی خواست که علیه طالبان به دلیل نقض حقوق بشر به طور قاطع اقدام کند. این شبکه در این مورد به دستور طالبان برای منع آموزش دختران و زنان اشاره کرده است.
شبکه مشارکت سیاسی زنان یکی از جنبشهای اعتراضی زنان است.
این شبکه با ارائه آمارهایی محرومیت زنان از آموزش و نرخ پایین سواد در افغانستان در بیانیهای نوشت که هدف از روز جهانی آموزش تاکید بر اهمیت آموزش در توسعه فردی، اجتماعی و اقتصادی است.
این شبکه تاکید کرد که زنان و دختران به دلایل متعدد از جمله سیاستهای طالبان با مشکلات زیادی روبهرو هستند.
در بیانیه این شبکه آمده است که روز جهانی آموزش فرصتی است تا به این مسئله توجه کرد که افراد فارغ از جنسیت، سن، نژاد و ملیت به آموزش دسترسی داشته باشند.
شبکه مشارکت سیاسی زنان از جامعه جهانی خواسته قبل از «نابودی سرنوشت زنان و دختران افغانستان» در برابر «ظلم و جنایت» طالبان اقدام کند.
طالبان آموزش دختران در مقاطع بالاتر از صنف ششم و دانشگاه را ممنوع و استدلال کرده است که از نظر شرعی هنوز فرصت مناسبی برای آموزش آنها در افغانستان وجود ندارد.
معاون سیاسی رئيسالوزرای طالبان گفته این گروه پس از دست یافتن به قدرت، با کشورهای دیگر در عرصههای علمی، آموزشی، تحقیقاتی و سیاسی رقابت میکند. مولوی عبدالکبیر گفت طالبان تلاش میکند نظام آموزشی معیاری در چهارچوب شریعت ایجاد کند.
همزمان با روز جهانی آموزش، طالبان در کابل همایشی تحت عنوان «کنفرانس ملی بهبود نهادهای تعلیمی و تحصیلی افغانستان» برگزار کرد.
معاون سیاسی نخستوزیر طالبان در این کنفرانس گفت که افغانستان از وضعیت جنگی بیرون شده و در بخشهای اقتصادی، فرهنگی و توسعه به پیشرفت ضرورت دارد. او افزود که این پیشرفت بدون علم و دانش ناممکن است.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان مکاتب دخترانه را بست، دختران را از رفتن به دانشگاه منع و اشتغال زنان را ممنوع کرد.
مقامهای طالبان در این کنفرانس به محدودیتهایی که این گروه بر زنان و دختران اعمال کرده است، اشارهای نکردند.
همزمان با روز جهانی آموزش، نماینده دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان بار دیگر از طالبان خواست که به محرومیت آموزش دختران پایان دهد.
رزا اوتونبایوا گفت که طالبان وظیفه دارند فارغ از جنسیت از حقوق همه افراد حمایت و آن را بهبود بخشد. خانم اوتونبایوا افزود که سیاست کنونی طالبان افغانستان را در انزوا قرار میدهد.
ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، در این مراسم گفت که سنگبنای نظام سیاسی را معارف و تحصیلات عالی آن تشکیل میدهد. او از دیگر مقامهای طالبان خواست با وزارت معارف و وزارت تحصیلات عالی همکاری کنند.
این مقام طالبان گفته در چهار سال گذشته بخش آموزش بیشتر از دیگر بخشها آسیب دیده است.
در همین حال، سازمان عفو بینالملل از طالبان خواسته است که مکاتب دخترانه را «فوراً و بدون قید و شرط» بازگشایی کند.
حبیبالله آغا، وزیر معارف طالبان در این کنفرانس گفت که «نظام اسلامی به کیفیت اولویت داده است.»
او افزود طالبان تلاش میکند در گام نخست نهادهای تعلیمی و تحصیلی افغانستان را معیاری سازد. حبیبالله آغا گفته طالبان متعهد است کیفیت علوم دینی و عصری را بهبود ببخشد.
سید احمد شهیدخیل، معین نظامی امر به معروف طالبان در این کنفرانس مدعی شد که خارجیها در بیست سال اخیر نظام آموزشی افغانستان را آسیب زدند. او گفت خارجیها «به نام علم و تحصیل در بخشهای علمی تحریف میکردند و به معنای واقعی قوه علمی» را تضعیف کردند.
در روز جهانی آموزش، برنامه جهانی غذا گفت که بسیاری کودکان در افغانستان گرسنه به مکتب میروند.