سازمان ملل: اگر بودجه تامین نشود بحران اقتصادی افغانستان بدتر خواهد شد

بر بنیاد پژوهش، با برگشت طالبان به قدرت، دوره «شکوفایی رسانه‌ها» در افغانستان پایان یافت، رسانه‌های مستقل در خطر افتیدند‌ و روزنامه‌نگاران کشور را ترک کرده‌اند. این پژوهش به نقل از گزارشگران بدون مرز گفته که ۸۰ درصد خبرنگاران زن در افغانستان به کار پایان داده‌اند.

پژوهش می‌گوید که با برگشت طالبان به قدرت رسانه‌ها به گونه سیستماتیک کنترول شده و ۱۷ دستورالعمل محدودکننده علیه رسانه‌ها صادر شده است.

نهاد حامی رسانه‌های آزاد گفته که «مصرف رسانه در افغانستان به‌سمت رسانه‌های تبعیدی تغییر کرده است و این رسانه‌ها مورد احترام مخاطبان است».

پژوهش نشان می‌دهد: «پس از برگشت طالبان به‌قدرت مخاطبان بیشتر به اینترنت به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی برای دسترسی به اطلاعات و برنامه‌های سرگرمی متکی شده‌اند.»

براساس پژوهش جی‌اکس‌فند، ۵۷ درصد از رسانه‌های تبعیدی افغانستان پیش از به قدرت رسیدن طالبان تأسیس شده بودند، اما ۴۲ درصد بعد از ۱۵ اگست ۲۰۲۱ در تبعید تأسیس شدند.

پژوهش بر اهمیت تلویزیون در افغانستان تأکید کرده و گفته که به دلیل سرعت پایین اینترنت و نرخ بالای بی‌سوادی، تلویزیون همچنان در افغانستان پر مخاطب است. ۲۷ درصد رسانه‌های تبعیدی نشرات تلویزیونی دارند. اما هزینه تولید برنامه‌های تلویزیونی بدون اطمینان از درامدهای پایدار، ریسک ایجاد می‌کند. پوشش تلویزیونی تقریباً به ۴۰ درصد از جمعیت افغانستان می‌رسد.

براساس پژوهش، بازدیدهای جمعی از یوتیوب تا اپریل ۲۰۲۴ به بیش از ۳۶ میلیون رسیده و بیش از شش میلیون تن از طریق فیسبوک با رسانه‌ها ارتباط برقرار می‌کنند.

در این حال، پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که افغانستان اینترنشنال به یکی از پرمخاطب‌ترین رسانه‌های تبعیدی افغانستان تبدیل شده است.

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به نقل از این مقام جمهوری اسلامی نوشت: «امروز بیش از ۵۰ درصد شرکت‌های خارجی که در ایران ثبت شده است، شرکت‌های افغانستانی هستند.» به گفته او «بیشترین سرمایه‌گذاران خارجی در ایران نیز افغانستانی‌ها هستند.»

بعد از سقوط کابل به دست طالبان در اسد ۱۴۰۰، بازرگانان افغان به گستردگی در ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند. این سطح از سرمایه‌گذاری، نشان‌دهنده اعتماد بازرگانان افغان به محیط کسب‌وکار در ایران است.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان در گفت‌و‌گو با ایسنا بر استفاده از تشکل‌های خصوصی در حوزه تجارت با افغانستان و فعالیت اتاق مشترک بین دو کشور تاکید کرد.

محمود سیادت می‌گوید برای رشد اقتصاد افغانستان و ایران از فعالان اقتصادی افغان حمایت و از توانایی‌های آن‌ها استفاده شود.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان گفت: «ارتباطات و مشکلات افغان‌ها در ایران باید پیگیری شود. آن‌ها بزرگترین سرمایه ما برای آینده ایران در افغانستان هستند.»

پس از حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان شمار زیادی از بازرگانان و سرمایه‌گذاران افغان، شرکت‌ها و بخش بزرگی از سرمایه خود را به کشورهای مختلف از جمله ایران انتقال داده‌ند.

طالبان اما تاکید می‌کند که زمینه سرمایه‌گذاری را برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی در افغانستان فراهم کرده است و تلاش می‌کند بازرگانان افغان سرمایه‌های خود را به افغانستان منتقل کنند.

این جلسه پس از ملاقات شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان با فلیپو گراندی، رئیس کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان برگزار می‌شود. آقای گراندی در این ملاقات از حکومت پاکستان خواسته بود مهاجران دارای کارت اقامت را اخراج نکند.

این مقام ارشد ملل متحد می‌گوید اکنون بیش از ۱.۳ میلیون مهاجر افغان با کارت اقامت در پاکستان زندگی می‌کنند.

روزنامه دان چاپ اسلام‌آباد نوشت که شهباز شریف در دیدار با فلیپو گراندی از کم‌کاری کمیسیون عالی پناهندگان سازمان ملل در اسلام‌آباد (UNHCR) شکایت کرده است. آقای شریف گفته: «در سه سال گذشته از ۷۰ هزار مهاجر افغان تنها ۹ هزار مهاجر به کشورهای سوم فرستاده شدند.»

نخست‌وزیر پاکستان گفت کمیسیون عالی پناهندگان وعده داده بود که ۷۰ هزار مهاجر افغان که پس از سقوط کابل در ۲۰۲۱ به پاکستان آمدند را به کشور سوم می‌فرستد، اما در سه سال این کار را نکرده است.

دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در پاکستان روز سه‌شنبه، ۱۹ سرطان اعلام کرد که فیلیپو گراندی در پایان سفر سه روزه خود، خواستار تقویت تلاش‌ها برای پیدا کردن راه حل‌های بلندمدت برای افغان‌ها در پاکستان و حمایت از کشور میزبان شد.

در روزهای اخیر، طالبان با رنگ‌پاشی به تصویر امان‌الله خان و جایگزین‌سازی پرچم خود به جای عکس شاه ترقی‌خواه افغانستان در تورخم و تخریب تندیس عبدالعلی مزاری، رهبر سابق جهادی در کابل، با انتقادات گسترده‌ای روبرو شده‌اند.

استادان دانشگاه توهین به شخصیت‌های سیاسی و تاریخی را نگران‌کننده و مشکوک خوانده و از طالبان خواسته‌اند جلو چهره‌های نفاق‌افکن را بگیرند.

استادان دانشگاه در این اعلامیه که روز چهارشنبه (۲۰ سرطان) به افغانستان اینترنشنال فرستاده‌اند، از طالبان خواسته‌اند جلو «افراد و حلقات تنگ‌نظر و حذف‌‌اندیش» را بگیرند و به افتخارات تاریخی، شخصیت‌های ملی و جهادی، نمادها، باورها و نمایندگان اقوام، اقشار و مفکوره‌ها و گفتمان‌های مختلف احترام بگذارند.

نویسندگان و استادان دانشگاه هشدار داده‌اند که اقدامات «مشکوک» و «نفاق‌افکنانه»، کینه‌ها و عقده‌های فروخورده را زنده کرده و امنیت، ثبات و وحدت ملی کشور را تهدید می‌کند.

به گفته استادان دانشگاه، نابردباری و نگاه حذف، علت اصلی بی‌ثباتی، اختلاف، منازعه و نفاق در بین ملت‌ها بوده است.

در اعلامیه آمده است: «زمانی که ادعا می‌شود جنگ و منازعه پایان یافته و حاکمیت سراسری مستقر شده است، شرایط نیز باید به کلی تغییر کند. دشمنی‌ها پایان یابد. خشم‌ها فرو نشیند. شعله‌های انتقام خاموش شود. همه به زندگی مشترک بیندیشند. کشور، خانه مشترک همه تلقی شود. گوناگونی گروه‌های اجتماعی و گوناگونی منافع، علایق، باورها، احساسات و عواطف آنان باید به رسمیت شناخته شود.»

آنان بر احترام به شخصیت‌های سیاسی و تاریخی کشور تأکید کرده و گفته‌اند که «تجربه کشورهای باثبات نشان می‌دهد که وحدت و ثبات آن‌ها برایند احترام و پذیرش تکثر و تفاوت است. به گفته آنان، شخصیت‌های مورد احترام، ارزش‌های مورد احترام، نمادهای مورد احترام و باورهای مورد احترام مردم نیز باید محترم شمرده شوند. این یک اصل مهم دینی و اخلاقی نیز هست.»

استادان دانشگاه و نویسندگان گفته‌اند «برخوردهای حذف‌‌اندیشانه» وحدت ملی و پایه‌های اعتماد ملی را ویران می‌کند.

آقای کابلوف در مصاحبه با خبرگزاری تاس در پاسخ به اینکه چه زمانی طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی حذف می‌شوند، گفت: «هنگامی‌که تمام مراحل تکمیل شود. هنوز (کار) ادامه دارد.»

پیش از این، ضمیر کابولوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان گفته بود که وزارت‌خانه‌های امور خارجه و عدلیه به ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اطلاع داده‌اند که طالبان می‌توانند از فهرست سازمان‌های ممنوعه حذف شوند.

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد که روسیه طالبان را از فهرست سازمان‌های تروریستی کشور خارج می‌کند.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در پایان نشست همکاری شانگهای گفت طالبان قدرت را در افغانستان کنترول می‌کنند و از این نظر، آن‌ها «قطعا متحدان ما در مبارزه با تروریسم هستند.»

اما مخالفان طالبان هشدار داده‌اند که بیرون کردن نام طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی روسیه به معنای فراخواندن تروریسم و بنیادگرایی به آسیای میانه و فراتر از آن خواهد بود.