هشدار دیدبان حقوق بشر: نبود مکانیزم پاسخگویی، شواهد جنایات در افغانستان را نابود می‌کند

سرگئی شایگو که پیش از این وزیر دفاع روسیه بود، روز دوشنبه در راس یک هیئت بلندپایه به کابل رفت و با مقام‌های طالبان از جمله ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرا، مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس‌الوزرا، ملایعقوب، وزیر دفاع و سراج‌الدین حقانی وزیر داخله طالبان جداگانه دیدار و گفت‌وگو کرد.

به گزارش خبرگزاری‌های روسیه، آقای شایگو در دیدار با مقام‌های طالبان گفت: «ما آمادگی خود برای برقراری گفت‌و‌گوی سیاسی سازنده بین کشورهایمان را تایید می‌کنم. از جمله برای روند آشتی بین افغان‌ها.»

گفت‌وگوی بین‌الافغانی بخش از توافقنامه دوحه است که میان طالبان و امریکا امضا شد. با این وجود، طالبان از گفت‌وگو با هیئت مذاکره کننده حکومت پیشین خودداری کرد. با خروج نیروهای بین‌المللی به رهبری امریکا از افغانستان، دولت افغانستان سقوط کرد و طالبان به طور کامل قدرت را به دست گرفتند.

در جریان سه‌ سال گذشته، جریان‌های سیاسی مخالف طالبان بارها بر گفت‌وگو و مذاکره با طالبان تاکید کرده اما طالبان چنین پیشنهادی را رد کرده است.

فریدون سینیرلی اوغلو، هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل برای افغانستان، سال گذشته گزارش ارزیابی خود از وضعیت افغانستان را به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرد. این گزارش نقشه راه تعامل با طالبان را پیشنهاد کرده بود و آغاز یک روند سیاسی برای مشارکت نیروهای سیاسی افغان بخشی از این پیشنهاد بود. اوغلو گفته بود این روند می‌تواند منجر به عادی‌سازی روابط دولت‌ها با حکومت طالبان شود.

طالبان با «گفت‌و‌گوی بین‌الافغانی» و بازگشت چهره‌های حکومت سابق مخالفت کرده است.

مقام‌های طالبان گفته‌اند که در دیدار با هیئت روسیه درباره همکاری‌های اقتصادی و گسترش روابط گفت‌وگو کرده‌اند. طالبان هیچ اشاره به درخواست این هیئت برای آشتی میان افغا‌ن‌ها نکرده است.

عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان به شایگو گفته که اداره طالبان برای کاهش بار تحریم‌های غرب به کمک مسکو نیاز دارد.

به گزارش رسانه‌های روسیه، عبدالغنی برادر گفت: «ما تلاش کرده‌ایم شرایط را برای رشد صادرات کالاهای افغانستان و رشد سرمایه‌گذاری خارجی فراهم کنیم.»

این مقام طالبان گفت که امریکا و غرب پس از به‌قدرت رسیدن طالبان با مسدود کردن دارایی‌های افغانستان و اعمال ممنوعیت سفر بر رهبران این گروه، فشارها بر طالبان را بیشتر کرده است.

عبدالغنی برادر افزود: «بنابراین ما منتظر هستیم تا فدراسیون روسیه به ما کمک کند تا این فشار را خنثی کنیم.»

میراث حضور روسیه در افغانستان

روسیه با میراث ۹ سال دخالت شوروی در افغانستان، حمایت از یک دولت مورد حمایت مسکو و مقاومت در برابر گروه‌های مجاهدین رو به‌روست. در طول نه سال حضور ارتش سرخ در افغانستان در دهه هشتاد میلادی حدود ۱۵ هزار سرباز شوروی در این افغانستان کشته شدند.

وزارت خارجه روسیه ماه گذشته اعلام کرد که تصمیمی برای حذف طالبان از فهرست سازمان‌های تروریستی گرفته شده است، اما باید رویه‌های قانونی در نظر گرفته شود.

روزنامه دان روز چهارشنبه، هفتم قوس، به نقل از منابع خود گزارش داد که موترهای حامل میوه‌های تازه، زغال‌سنگ و صابون وارداتی از افغانستان در مناطق مختلف پیشاور گیر کرده‌اند.

مجيب‌الله شينوارى، رئیس انجمن نمایندگان گمرکی تورخم، گفت: «زغال‌سنگ و صابون وارداتی به کارخانه‌های سیمان و دیگر صنایع در شهرهای مختلف پنجاب حمل می‌شد و انگور و سیب افغانستان به بازارهای میوه در اسلام‌آباد و راولپندی منتقل می‌گشت.»

به گفته رئیس انجمن نمایندگان گمرکی تورخم، پیش از بسته شدن جاده‌ها، روزانه به‌طور متوسط ۳۰۰ وسیله نقلیه کالا به افغانستان صادر و ۲۵۰ وسیله نقلیه حامل کالا از افغانستان به پاکستان وارد می‌شد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که تعداد ورود و خروج روزانه وسایل نقلیه حامل کالا بین پاکستان و افغانستان به ۱۵۰ وسیله نقلیه کاهش یافته است.

حکومت فدرال پاکستان تقریباً تمام بزرگراه‌ها و جاده‌هایی که به خیبرپختونخوا منتهی می‌شوند را با استفاده از کانتینرها، مسدود کرده‌ است.

به گفته مقام‌های محلی پاکستان، این اختلال به تجارت میان دو کشور زیان وارد کرده است.

رسانه‌های روسی روز سه‌شنبه گزارشی منتشر کردند که لایحه‌ای برای «حذف موقت» طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی روسیه به پارلمان این کشور ارائه شده است.

به گزارش خبرگزاری‌های روسیه، یوری اوشاکوف در مورد احتمال حذف موقت طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی گفت: «دلایل خاصی برای همکاری با طالبان وجود دارد، اما این موضوع تاکنون فقط در حرف است.»

خبرگزاری اینترفاکس درباره لایحه ارائه شده به پارلمان روسیه نوشته است که بر بنیاد این لایحه، «فعالیت برخی سازمان‌های ممنوعه مطابق قوانین روسیه می‌تواند به درخواست دادستان کل یا معاون وی و با حکم دادگاه برای مدت محدودی تعلیق شود.»

پس از سفر سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت روسیه به کابل و دیدار با مقام‌های طالبان، این گروه مدعی شد که روند حذف طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی روسیه به مراحل نهایی رسیده است.

اما دیمیتری پسکوف، سخنگوی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه هم اعلام کرده که مسکو هنوز تصمیمی درباره حذف طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی نگرفته است.

آقای پسکوف گفته پس از نهایی شدن تصمیم روسیه برای حذف طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی، جزئیات اعلام خواهد شد.

هیئت بلندپایه روسیه به رهبری سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت روسیه و الکسی اوورچوک، معاون نخست‌وزیر این کشور روز دوشنبه به کابل رفتند و مقام‌های طالبان دیدار کردند.

ولادیمیر پوتین هشتم جوزای ۱۴۰۳ درباره رابطه روسیه با طالبان گفت: «ما نظرات هر یک از شرکا و دوستان خود را در نظر می‌گیریم و در ارتباط به این موضوع هماهنگ خواهیم بود.»

دادگاه عالی طالبان روز چهارشنبه، هفتم قوس، در خبرنامه‌ای نوشت که پرونده فرد متهم از سوی دادگاه‌های مرافعه، ابتدایی و تمیز بررسی شده و پس از تایید هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، حکم شلاق اجرا شده است.

به گفته طالبان، در این پرونده فردی به نام «عیسی‌خان» اتهاماتی علیه فردی دیگر به نام «عبدالرازق» در خصوص روابط جنسی خارج از ازدواج وارد کرده بود، که این ادعا از سوی محاکم سه‌گانه گروه طالبان ثابت نشد.

حکم شلاق برای این مرد در ورزشگاه ولایت پروان با حضور مقام‌های بلندپایه طالبان، از جمله عتیق‌الله درویش، رئیس عمومی دیوان جزای دادگاه عالی این گروه، و باشندگان این ولایت اجرا شد.

«قذف» به معنای اتهام‌زنی به روابط جنسی خارج از ازدواج است که در فقه اسلامی جرم محسوب می‌شود و مجازات آن هشتاد ضربه شلاق است.

دیروز سه‌شنبه، دفتر والی طالبان در پروان در اطلاعیه‌ای از باشندگان این ولایت خواسته بودند برای تماشای مجازات این فرد در ورزشگاه حضور پیدا کنند. طالبان از مردم خواسته بود از عکس و فیلمبرداری خودداری کنند.

دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل روز چهارشنبه (۷ قوس) با نشر گزارشی نوشت که ارزش محصول تریاک در سال ۲۰۲۴ میلادی تقریباً ۲۶۰ میلیون دالر است که نسبت به سال گذشته ۱۳۰ درصد افزایش یافته است.

این دفتر گفته است با وجود افزایش ۳۰ درصدی تولید تریاک در سال ۲۰۲۴، تولید تریاک نسبت به سال ۲۰۲۲؛ پیش از صدور فرمان ممنوعیت کشت و تولید مواد مخدر از سوی ملا هیبت‌الله، رهبر طالبان، ۹۳ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

در این گزارش آمده است که تولید و کشت خشخاش از ولایت‌های جنوب غربی افغانستان به ولایت‌های شمال شرقی کشور منتقل شده است. این دفتر گفته است که دو سوم تولید تریاک در ولایت‌های شمال شرق صورت گرفته است.

غاده ولی، مدیر اجرایی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل گفت: «تلاش‌های بین‌المللی باید هماهنگ شود تا اطمینان حاصل شود که این کاهش با تولید مواد مخدر مصنوعی خطرناک مانند متآمفتامین در افغانستان یا منطقه جایگزین نشود.»

خانم ولی خواستار کمک به جوامع روستایی وابسته به خشخاش شد تا به جایگزین‌های قانونی و اقتصادی با صرفه روی آورند.

این دفتر ماه گذشته گزارش داد که کشت خشخاش در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال گذشته ۱۹ درصد افزایش یافته است. سازمان ملل گفته بود سطح کشت خشخاس پارسال ۱۰ هزار و ۸۰۰ هکتار بود و این رقم امسال ۱۲ هزار و ۸۰۰ هکتار زمین رسیده است.

در گزارش ماه گذشته دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل همچنان آمده بود که کشت خشخاش در مناطق شمال‌شرقی افغانستان رشد کرده و قیمت تریاک خشک در هر کیلوگرم به حدود ۷۳۰ دالر رسیده است.