دونالد ترامپ به پرسش‌ها درباره افغانستان جواب نداد

در این تحلیل که روز جمعه، ۲۶ دلو در وب‌سایت انجمن «جاست سکیوریتی» منتشر شد آمده است که اختلافات امریکا و چین در شورای امنیت ملل متحد، ممکن است نشانه‌ای از تنش‌های بیشتر این دو کشور در زمینه امنیت چندجابه باشد. این تنش دیپلوماتیک که اواخر سال ۲۰۲۴ شروع شد، با روی کار آمدن ترامپ تشدید شده است نه صرفا بر سر این که سازمان ملل چه منشی را با طالبان پیش بگیرد؛ بلکه به دلیل پررنگ شدن نقش رهبری چین در شورای امنیت.

ریچارد گوان، نویسنده این مطلب نوشته است که این اختلافات بر سر اینکه کدام کشور مسئول تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌های افغانستان در شورای امنیت باشد، به مناقشه‌ای بزرگ بین ایالات متحده و چین تبدیل شده است.

اساسا هر عضو شورای امنیت که ریاست آن را به عهده داشته باشد، پیش‌نویس قطعنامه‌ها را تهیه می‌کند. این مسئله از آن رو اهمیت دارد که نویسنده پیش‌نویس می‌تواند از مفاهیم سیاسی - حقوقی خاصی در پیش‌نویس استفاده کند.

گزارش شده است که این اختلافات مانع تایید این پیشنویس و دیگر پرونده‌های باز در شورای امنیت سازمان ملل شده و روند تصمیم‌گیری را پیچیده کرده است.

چین دلایل متعددی دارد که به مسئله افغانستان و ماموریت سازمان ملل در این کشور (یوناما) تمرکز کند. به نظر می‌رسد چین علاقمند است تا حضور سازمان ملل در افغانستان استمرار یابد چرا که همسو با منافع این کشور است. بیجینگ از یکسو به افغانستان به عنوان مامنی بالقوه برای تروریسم می‌نگرد و در سوی دیگر به ذخایر طبیعی آن چشم دوخته است.

در این مطلب تاکید شده است که در دو هفته گذشته زمانی که چین و پاکستان پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای تمدید یک ساله ماموریت سازمان ملل در افغانستان «یوناما» ارائه کرد، این اختلافات شدت یافته است.

در ماه مارچ ۲۰۲۲ وقتی بحث درباره آینده یوناما، و اشغال اوکراین توسط روسیه به موازات هم پیش می‌رفت، نماینده چین سریعا از همتای روس خود خواست تا این دو موضوع را با هم خلط نکند و در قبال افغانستان از حق وتوی خود استفاده کند. از آن پس، چین روابط خوبی را با طالبان پیش گرفته است. چین می‌توانست از موقف خود به عنوان تهیه کننده پیش‌نویس، برای عادی سازی روابط جهان با طالبان استفاده کند؛‌ اقدامی که یقینا با مخالفت گروه‌های حامی حقوق بشر روبر می‌شود.

قرار است پنجمین دور نشست ویانا برای «افغانستان آزاد و دموکراتیک» روز سه‌شنبه و چهارشنبه هفته آینده در پایتخت اتریش برگزار می‌شود. این نشست با حضور ده‌ها جریان سیاسی، سیاستمداران و فعالان مدنی برگزار خواهد شد.

چهارمین کنفرانس ویانا در چهارم سرطان امسال برگزار شد.

جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی، دو جریان نظامی مخالف طالبان در ماه حمل سال جاری، به مناسبت اولین سالگرد کشته شدن نیروهای جبهه آزادی به‌دست طالبان نشست مشترکی برگزار کردند و در این نشست، یاسین ضیا و احمد مسعود بر اتحاد این دو جبهه و بر تداوم مبارزه علیه طالبان تاکید کردند.

در ماه جدی سال جاری، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، قانونی را امضا کرد که به موجب آن، امکان تعلیق موقت فعالیت گروه‌های تروریستی در روسیه فراهم شد. طبق این قانون، دادگاه‌های روسیه می‌توانند نام گروه‌هایی مانند طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی به‌طور موقت و مشروط حذف کنند.

این قانون فرصتی برای تغییرات در سیاست‌های روسیه نسبت به طالبان به شمار می‌رود اما با این حال، طالبان همچنان از فهرست گروه‌های تروریستی روسیه حذف یا تعلیق نشده است.

اخیرا معاون وزیر خارجه روسیه گفت که فرآیند تعلیق موقت نام طالبان از این فهرست «زمان‌بر» است. اظهارات آندری رودنکو نشان می‌دهند که مسکو در اتخاذ این تصمیم بسیار محتاطانه عمل می‌کند و همچنان ملاحظات زیادی در این زمینه دارد.

در حقیقت، این موضوع نه‌تنها به دلیل جنبه‌های قانونی بلکه بیشتر به نگرانی‌های امنیتی روسیه از جانب طالبان وابسته است.

سفیر روسیه در پاکستان نیز هفته گذشته گفت که اسلام‌آباد نسبت به افزایش فعالیت‌های تروریستی در این کشور نگران است. او در مصاحبه با خبرگزاری تاس گفت:‌ «ما از تلاش همتایان پاکستانی خود در مبارزه علیه تروریسم حمایت می‌کنیم و تاکید ما بر تقویت همکاری سازنده با پاکستان و افغانستان است.»

آلبرت خورف در ادامه گفت:‌ «تقویت صلح و ثبات در افغانستان و مقابله با تهدیدات تروریستی که از خاک آن نشات می‌گیرد، منافع مشترک ما (اسلام‌آباد و مسکو)‌ را در منطقه تشکیل می‌دهد.

در حالی که روسیه روابط دیپلماتیک با طالبان برقرار کرده و حتی سفارت افغانستان را به این گروه واگذار نموده، اما هنوز طالبان را به رسمیت نشناخته‌ است.

این اقدام نشان‌دهنده پیچیدگی سیاست خارجی روسیه در قبال افغانستان تحت کنترول طالبان است. ظاهرا برای روسیه، روابط با طالبان بیش از هر چیز به امنیت منطقه و تهدیدات خارجی مانند داعش وابسته است.

اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه با همتای تاجیک خود در مسکو به نگرانی‌های امنیتی از وضعیت افغانستان اشاره کرد. او به‌ویژه نگران افزایش تهدیدات ناشی از گروه‌هایی مانند داعش خراسان است که در حال گسترش فعالیت‌های خود در شمال افغانستان هستند.

علاوه بر این، سفیر روسیه در سازمان ملل نیز گفته است که دسترسی گروه‌های تروریستی به سلاح‌های امریکایی باقی‌مانده در افغانستان تهدیدی جدی برای امنیت جهانی محسوب می‌شود.

این نگرانی‌ها برای روسیه مهم هستند زیرا هرگونه تهدید امنیتی جدید در افغانستان می‌تواند پیامدهایی جدی برای کشورهای همسایه از جمله روسیه داشته باشد. مسکو حتی با وجود تمایل به تعامل اقتصادی و دیپلماتیک با طالبان، به‌طور جدی در رابطه با حذف این گروه از فهرست تروریستی روسیه محتاط است.

ظاهرا تا زمانی که این تهدیدات به‌طور کامل از سوی طالبان حل و فصل نشوند، مسکو ممکن است در به رسمیت شناختن طالبان و حذف نام این گروه از فهرست تروریستی روسیه، همچنان تعلل کند.

استفن هبستریت، سخنگوی حکومت آلمان، روز جمعه، ۲۶ دلو، در برلین گفت که نمی‌تواند «امیدهای بیش از حد» ایجاد کند که چنین پروازی تا ۲۳ فبروری انجام شود، اما تاکید کرد که آلمان همچنان روی آماده‌سازی این موضوع کار می‌کند.

او گفت که آلمان هیچ نمایندگی دیپلوماتیکی در افغانستان تحت حاکمیت طالبان ندارد. سخنگوی دولت فدرال افزود: «با توجه به شرایط ویژه، این موضوع چندان آسان نیست.»

استفن هبستریت همچنین گفت که برلین در حال گفت‌وگو با شرکای بین‌المللی خود در این زمینه است، اما نمی‌تواند دقیقاً مشخص کند که روند اخراج به افغانستان با چه سرعتی پیش خواهد رفت.

یک مقام وزارت خارجه آلمان نیز گفت: «چنین اقداماتی را نمی‌توان از پیش اعلام کرد یا درباره زمان آن‌ها گمانه‌زنی کرد، زیرا ممکن است اجرای آن‌ها را به خطر بیندازد و افراد مورد نظر را از قبل آگاه سازد.»

این سخنگو تاکید کرد که آلمان در تلاش است تا امکان اخراج‌های بیشتر به افغانستان را فراهم کند.

به گزارش رسانه‌های آلمانی، برلین برای نخستین بار پس از حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، در آگست ۲۰۲۴ اقدام به اخراج پناهجویان به این کشور کرده است. در آن زمان، ۲۸ افغان که از سوی آلمان مجرم شناخته شده بودند، به افغانستان بازگردانده شدند.

با این حال، پس از حمله اخیر یک پناهجوی افغان در مونشن (مونیخ)، نانسی فایزر، وزیر داخله آلمان، اعلام کرد که اخراج افغان‌ها به افغانستان ادامه خواهد داشت. پس از این حمله، درخواست‌ها برای اخراج پناهجویان افغان بار دیگر شدت گرفته است.

مرکز خبرنگاران افغانستان جمعه، ۲۶ دلو در بیانیه‌ای نوشت که وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان به رسانه‌های داخلی دستور داده است تا از تولید و نشر برنامه‌های سیاسی و اقتصادی خودداری کنند. این مرکز گفت طبق این دستور رسانه‌ها اجازه دارند در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی صرف با سخنگویان ادارات طالبان گفت‌وگو کنند.

پیش از این افغانستان اینترنشنال پنجشنبه، ۲۵ دلو به نقل از منابع خود گزارش داد که طالبان پخش برنامه‌های سیاسی رسانه‌ها را متوقف کرده است. طالبان در این دستور به رسانه‌ها ابلاغ کرده که نشر برنامه‌های سیاسی را «تا اطلاع ثانوی» متوقف کنند.

مرکز خبرنگاران افغانستان نوشت که طالبان در حدود سه‌ونیم سال تسلط بر کشور ۲۳ دستور کار مرتبط به فعالیت‌ رسانه‌ای ار صادر کرده که محدودیت‌ای زیادیرا برای خبرنگاران و رسانه‌ها خلق کرده است.

این مرکز می‌گوید که وزارت فرهنگ طالبان پیش از این نیز نشر برنامه‌های زنده تلویزیون‌های داخلی را منع کرده بود. مرکز خبرنگاران افغانستان همچنان طرح جدید طالبان برای جلوگیری از نشر برنامه‌های سیاسی و اقتصادی را «ادامه سیاست سرکوب» رسانه‌های آزاد خوانده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان می‌افزاید که وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان این دستور را در پی نارضایتی از اجرای کامل دستور العمل‌های قبلی خود توسط رسانه‌ها، صادر کرده است.

این اقدام طالبان در حالی انجام می‌شود که از زمان بازگشت این گروه به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای بر رسانه‌ها و آزادی بیان در افغانستان اعمال شده است. بسته شدن رسانه‌ها، بازداشت خبرنگاران و سانسور شدید گزارش‌ها، از جمله سیاست‌های رسانه‌ای طالبان در بیش از سه سال گذشته بوده است.