قتل یک جوان ایرانی در مهدیشهر؛ بیش از ۱۷۰۰ مهاجر افغان از استان سمنان اخراج شدهاند
حدود یک هفته پس از کشته شدن یک جوانی ایرانی در مهدیشهر استان سمنان، فرمانده انتظامی این استان از اخراج بیش از ۱۷۰۰ مهاجر افغان از مهدیشهر خبر داد.
مقامها در سمنان قبلا یک «تبعه خارجی» را در پرونده قتل این جوان ایرانی مقصر دانسته بودند.
سردار جلیل موقوفهای، فرمانده انتظامی استان سمنان یکشنبه، پنجم حوت گفت که روند اخراج مهاجران در شهرستان مهدیشهر «بدون مماشات و با جدید» ادامه دارد. او افزود که طرح ضربتی شناسایی و اخراج مهاجران در استان سمنان به شیوه خانهبهخانه در حال اجرا است.
پیش ازاین، رئیس کل دادگستری سمنان دوشنبه، ۲۹ دلو از بازداشت عاملان قتل یک جوان ۲۸ ساله در شهرستان مهدیشهر خبر داده بود. فرمانده انتظامی این استان اعلام کرد که یکی از عاملان، یک تبعه خارجی است و انگیزه او اختلافات شخصی بوده است.
مقامهای انتظامی استان سمنان در پی این رویداد از آغاز روند «طرد دو هزار و ۵۹۵ نفر» از مهاجران افغان از شهرستان مهدیشهر خبر دادند.
مقامهای محلی در استان سمنان تاکنون هویت شهرند خارجی دخیل در پرونده قتل جوان ایرانی را اعلام نکردهاند. رسانههای ایران هویت قربانی را مازیار تورانیان، ۲۸ ساله و ساکن شهرستان مهدیشهر استان سمنان اعلام کردهاند.
در پی قتل این جوان، شماری از کاربران شبکههای اجتماعی ایران این رویداد را به مهاجران افغان نسبت داده و خواستار اخراج افغانها از ایران شدند.
در مهدیشهر، جای که حادثه قتل رخ داده است بسیاری از مردم محل به خیابانها برآمده و خواستار اخراج افغانها از این شهرستان شدند. یک ویدیو منتشرشده در شبکه اجتماعی اکس نشان میدهد که گروهی از معترضان شعار «مرگ بر افغانی» سر میدادهاند.
هرچند جمهوری اسلامی از یک سال به این سو روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان را به شدت افزایش داده است، اما به باور کارشناسان مقصر دادنستن مهاجران در این رویدادها توسط جمهوری اسلامی بر ذهنیت شهروندان ایران نسبت به مهاجران تاثیر منفی گذاشته است.
پولیس ترکیه پس از بازرسی یک موتر باربری در شهر وان، ۶۹ پناهجوی افغان بدون مدرک را شناسایی و بازداشت کرد. براساس گزارش پولیس، در این بازرسی پنج نفر دیگر به اتهام قاچاق انسان، بازداشت شدند.
رسانههای ترکیه روز جمعه، سوم دلو گزارش دادهاند که این موتر باربری زمانی شناسایی شد که درحال حرکت از منطقه صنعتی سازمانیافته در شهر وان به شهرهای غربی بوده است.
براساس گزارشها، در این عملیات گروهی از پناهجویان افغان بازداشت و به مراکز نگهداری مهاجران منتقل شدند و پنج نفر دیگر به اتهام قاچاق انسان به نهادهای عدلی و قضایی معرفی شدهاند.
عملیات شناسایی و بازداشت مهاجران بدون مدارک اقامتی در سراسر ترکیه همچنان ادامه دارد. پولیس این کشور یک هفته پیش نیز ۷۵ پناهجوی بدون مدرک افغان را در شهرهای ارزوروم و سیواس بازداشت کرد.
علی اکبر مرادی، فرمانده انتظامی شهرستان قشم ایران روز جمعه سوم حوت، از بازداشت ۲۰۰ مهاجر افغان فاقد مدارک اقامتی در ۷۲ ساعت گذشته خبر داد.
به گفته وی، این مهاجران در راستای «طرح هجرت» شناسایی و بازداشت شدند و از ایران اخراج خواهند شد.
علی اکبر مرادی به خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) گفت: «بازداشت و جمعآوری این افراد با اجرای طرح هجرت برخورد با اتباع خارجی و غیرقانونی در دستور کار ماموران انتظامی شهرستان قرار گرفت.»
مقامهای جمهوری اسلامی اغلب از واژه «اتباع خارجی» برای مهاجران افغان ساکن ایران استفاده میکنند.
فرمانده انتظامی قشم از مردم این شهرستان خواسته تا در صورت مشاهده هرگونه موارد مشکوک و بهکارگیری اتباع خارجی به پولیس اطلاع دهند.
جمهوری اسلامی بازداشت و اخراج مهاجران افغان را به شدت افزایش داده است.
عباس علیپور، مدیر کل تقسیمات کشوری وزارت داخله ایران ماه قوس امسال اعلام کرد که در طول یک سال، بیش از یک و نیم میلیون افغان بدون مدرک از شهرها و روستاها بازداشت و به افغانستان اخراج شدهاند.
وزارت خارجه پاکستان از طالبان خواست شرایط مساعدی را در افغانستان ایجاد کند تا بازگشت کنندگان افغان به طور کامل در جامعه افغانستان ادغام شوند.
پیشتر سفارت طالبان در اسلامآباد اعلام کرد که دولت پاکستان تصمیم گرفته تمام مهاجران افغان را اخراج کند.
وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای نوشت که از اظهارات کاردار طالبان در اسلامآباد در مورد طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی آگاه شده است.
سفارت طالبان روز چهارشنبه در اعلامیهای گفت که وزارت خارجه پاکستان تایید کرده که اخراج همه مهاجران افغان در آیندهای نزدیک «قطعی و نهایی است.»
وزارت خارجه پاکستان گفته اظهارات کاردار سفارت طالبان در اسلامآباد در مورد بدرفتاری با اتباع افغان بیجا است. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت این کشور برای چندین دهه میزبان میلیونها افغان بوده است و منابع و خدماتی مانند آموزش و بهداشت را با وجود حمایت بسیار اندک بینالمللی در اختیار افغانها گذاشته است.
طبق بیانیه سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، این کشور در سال ۲۰۲۳ مکانیسمهای مناسبی را برای اطمینان از اینکه مهاجران در طول فرآیند بازگشت به افغانستان مورد آزار و اذیت قرار نگیرد، ایجاد کرده است.
شفقت علی خان گفت که پاکستان همچنین به طور گسترده با طرف طالبان برای اطمینان از بازگشت آسان اتباع افغان به کشورشان همکاری کرده است. او افزود پاکستان آنچه را که میتوانست انجام داده است. او افزود پاکستان اکنون از طالبان انتظار دارد که شرایط مساعدی را در افغانستان ایجاد کند تا این عودت کنندگان به طور کامل در جامعه افغانستان ادغام شوند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در ادامه گفته است مقامات طالبان باید اطمینان حاصل کنند که حقوق مهاجران افغان که کاردار سفارت طالبان در اسلامآباد از آن حرف میزند، در افغانستان محافظت میشود.
طبق تصمیم دولت پاکستان دارندگان کارتهای ایسیسی و پیاوآر نیز اخراج خواهند شد.
سفارت طالبان در اسلامآباد گفته است که مقامات وزارت امور خارجه پاکستان تایید کردند که برنامه اخراج تمامی مهاجرین افغان از اسلامآباد و راولپندی و همچنین از سراسر پاکستان در آیندهای نزدیک قطعی و نهایی است.
به گفته سفارت طالبان، حکومت پاکستان تصمیم گرفته است که تمام مهاجرین افغان، از جمله دارندگان کارت ACC و PoR را بلافاصله از اسلامآباد و راولپندی و در آیندهای نزدیک از سراسر پاکستان اخراج کند.
طبق این اعلامیه، فقط افغانهایی که ویزای قانونی دارند، میتوانند در اسلامآباد و راولپندی اقامت داشته باشند.
سفارت طالبان در پاکستان گفته نگرانی خود درباره اخراج تمامی مهاجرین افغان و تصمیم یکجانبه پاکستان را با مقامهای این کشور و سازمانهای بینالمللی در میان گذاشته است.
این سفارت در عین حال گفته که این مساله با اداره طالبان در افغانستان هم در میان گذاشته شده تا درباره بازگشت مهاجران اقدام کند.
سفارت طالبان تاکید کرده است که اخیراً اتباع افغان مقیم اسلامآباد و راولپندی توسط پولیس بازداشت، تفتیش و مجبور به ترک این شهرها شدهاند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به مهاجرین افغان که در اسلاممآباد و راولپند زندگی میکنند توصیه کرده است که ترتیبات جایگزین پیدا کنند. این سازمان گفته براساس تصمیم مقامات پاکستان، همه مهاجران افغان به استثنای دارندگان ویزای معتبر، قبل از ۲۸ فبروی ۲۰۲۵ از اسلامآباد و راولپندی نقل مکان کنند.
این سازمان گفته کسانی که نامههای مربوط به اسکان مجدد یا سایر جابجایی را در اختیار دارند مهلت مذکور تا ۳۱ مارچ ذکر شده است.
این سفارت گفته حکومت پاکستان در این مورد به این سفارت اطلاع نداده است و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نیز از وضعیت جاری بیاطلاع بوده است.
براساس سندی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، دولت پاکستان در جلسهای به رهبری شهباز شریف روز چهارشنبه، ۱۰ دلو، طرح اخراج گسترده پناهجویان افغان را تصویب کرد.
سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد که از اول تا پایان جنوری سال جاری، بیش از ۱۸ هزار افغان از شهرهای اسلامآباد و راولپندی به افغانستان بازگشتهاند.
برپایه این گزارش، تنها در نیمه دوم ماه جنوری ۹ هزار و ۸۴۶ نفر از این شهرها به افغانستان بازگشتهاند.
طبق گزارش این سازمان وابسته به ملل متحد که روز چهارشنبه نشر شد، از ۱۶ تا ۳۱ جنوری ۲۹۱ سرپرست خانوار یک فرم مرتبط به بازگشت به افغانستان را پر کردهاند.
این سازمان گفت که از سپتامبر ۲۰۲۳ تا کنون، ۸۲۴ هزار و ۵۶۸ نفر به افغانستان بازگشتهاند. از این میان، ۱۸ هزار و ۵۷۷ نفر تنها در ماه جنوری سال جاری به کشور بازگشتند که دو درصد آمار مجموعی را تشکیل میدهد.
این پناهجویان از طریق گذرگاههای مرزی تورخم، چمن، غلامخان، بادینی و بهرامچه به افغانستان بازگشتهاند.
طبق گزارش، ۴۶ درصد بازگشتهها بین ردههای سنی ۱۸ تا ۵۹ ساله و ۳۰ درصد آنها بین ۵ ساله تا ۱۷ ساله بودهاند.
سازمان ملل گفته است که ۱۰ درصد این خانوارها تحت سرپرسی زنان بودهاند.
این سازمان گفت که ۵۲ درصد از بازگشتهها زنان بودهاند و ۴۸ درصد دیگر آنها زنان بودهاند.
عوامل بازگشت
سازمان بینالمللی مهاجرت گفته است که ۷۸ درصد مهاجران افغان، به دلیل ترس از بازداشت بهدست پولیس پاکستان از این کشور خارج شدهاند.
طبق گزارش، ناتوانی در پرداخت اجاره خانه نیز دلیل بازگشت ۳۴ درصد این مهاجران به افغانستان گفته شده است.
فشار اجتماعی برای بازگشت، بیکاری و ناتوانی در پرداخت هزینههایی مثل آب و برق نیز از عوامل بازگشت مهاجران افغان خوانده شده است.
اخیرا پاکستان بازداشت و اخراج مهاجران افغان از اسلامآباد و راولپندی را شدت بخشیده است. در هفتههای گذشته، مهاجران افغان با فرستادن پیام و ویدیو به افغانستان اینترنشنال، از جستجوی خانه به خانه مهاجران توسط پولیس در مناطق مختلف این شهرها خبر دادهاند.
آلمان در حال ایجاد یک مرکز جدید در مرز با پولند برای اخراج پناهجویان است. هدف از این مرکز، تسریع روند بازگرداندن پناهجویانی است که ابتدا در کشورهای دیگر اتحادیه اروپا ثبت شدهاند و سپس به آلمان آمدهاند.
رسانههای آلمانی گزارش دادهاند که دولت فدرال آلمان و مقامهای ایالت براندنبورگ، که هممرز با پولند است، توافقی برای ایجاد یک «مرکز دوبلین» جدید در شهر آیزنهوتناشتات، در مرز آلمان و پولند، امضا میکنند.
کاترین لانگه، وزیر داخله ایالت براندنبورگ، به روزنامه بیلد گفت: «این مرکز در دو ساختمان، ظرفیت ۱۵۰ تا ۲۵۰ نفر را خواهد داشت. همه پناهجویان مشمول مقررات دوبلین را در یک مکان مرکزی گردهم خواهیم آورد. نزدیکی به پولند به ما امکان میدهد آنها را بهسرعت اخراج کنیم.»
با این حال، این تصمیم در پولند با انتقادهای فزایندهای روبهرو شده است. حزب راستگرای محافظهکار ملی و دموکراتیک مسیحی پولند، «قانون و عدالت»، دولت را به پذیرش پناهجویان اخراجشده از آلمان متهم کرده است.
پاوئو یابوونسکی، معاون سابق وزیر خارجه پولند، گفت: «در حالی که ایتالیا از پذیرش پناهجویان بازگرداندهشده تحت مقررات دوبلین خودداری میکند، دولت دونالد توسک، نخستوزیر پولند، با این روند موافقت کرده است.»
براساس مقررات «دوبلین»، کشوری که یک پناهجو در آن درخواست حمایت بینالمللی خود را ثبت میکند، مسئول بررسی پرونده اوست. اگر این پناهجو به کشور عضو دیگری منتقل شود، آن کشور میتواند او را به کشور اول بازگرداند.