طالبان میگوید که روز گذشته ۲۵۷ خانواده مهاجر افغان از ایران و پاکستان اخراج شدهاند. خبرگزاری باختر تحت کنترول طالبان گزارش داد که ۷۱ خانواده از پاکستان و ۱۸۶ خانواده دیگر از ایران به افغانستان اخراج شدهاند.
این رسانه تحت کنترول طالبان جمعه، هشتم حمل گزارش داد که این خانودهها روز پنجشنبه از طریق گذرگاههای تورخم، اسپین بولدک، پل ابریشم و اسلامقلعه به افغانستان بازگردانده شدهاند.
دولت پاکستان به مهاجران افغان ساکن اسلامآباد و راولپندی هشدار داده است که تا ۳۱ مارچ این دو شهر را ترک کنند.
ایران نیز اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و حضور افغانها را در شماری از شهرهای این کشور ممنوع اعلام کرده است.
سازمان عفو بینالملل خواستار لغو فوری طرح اخراج اجباری پناهجویان افغان از پاکستان شد و آن را نقض جدی حقوق بشر و اصول بینالمللی دانست. این سازمان تاکید کرد که اجرای چنین طرحی باعث تشدید رنج پناهندگان افغان و نقض حق بازگشت داوطلبانه آنان، میشود.
سازمان عفو بینالملل روز چهارشنبه، ششم حمل، در خبرنامهای نوشت که حکومت پاکستان هیچ دلیل روشنی برای موضع خود در برابر پناهندگان افغان ارائه نکرده و درخواستهای اخراج آنها بیشتر جنبه «تبلیغاتی» داشته است.
این سازمان تاکید کرده است که نسبت دادن جرایم مختلف، از جمله جرایم مرتبط با مواد مخدر و فعالیتهای «تروریستی»، به افغانها بهانهای برای اعمال محدودیتها علیه پناهجویان افغان بوده و منجر به نقض حقوق آنها شده است.
عفو بینالملل در این خبرنامه از اخراج افغانها از پاکستان به عنوان «اخراجهای خودسرانه و اجباری» یاد کرده و گفته است: «پناهندگان افغان بهطور نادرست به عنوان مجرمان و تروریستها معرفی میشوند.»
ایزابل لاسی، معاون مدیر منطقهای جنوب آسیای این سازمان، گفت: «اینکه پناهندگان افغان را تهدیدی برای شهرهای اسلامآباد و راولپندی نشان دهیم، فریبکارانه است. حکومت پاکستان در حال قربانی کردن جامعهای است که سالها از حقوق اولیه خود محروم بوده و از آزار و اذیت فرار کردهاند.»
مونیزا کاکر، وکیل حقوق بشر، به عفو بینالملل گفت که اخراج اجباری پناهندگان افغان، حتی در صورت جابجایی در داخل پاکستان، میتواند برای خانوادهها «ویرانگر» باشد.
عمر گیلانی، وکیل که علیه تصمیم حکومت برای اخراج افغانها به دادگاه عالی اسلامآباد شکایت کرده است، گفت: «اطلاعیه رسمی مربوط به ضربالاجل ۳۱ مارچ تحت هیچ قانون خاصی صادر نشده است، بلکه صرفاً یک دستور اجرایی است. این اقدام نهتنها برخلاف حقوق اساسی است، بلکه با قوانین مکتوب نیز مغایرت دارد.»
معاون مدیر منطقهای جنوب آسیای عفو بینالملل همچنین تاکید کرد که حکومت پاکستان بدون هیچگونه پاسخگویی حقوق پناهجویان افغان را نقض میکند. او افزود که تصمیم خودسرانه پاکستان فاقد شفافیت است و اجرای آن سالها تلاش افغانها در شهرهای اسلامآباد و راولپندی را نابود میکند.
بر اساس ضربالاجل تعیینشده از سوی دولت پاکستان، مهاجران فاقد اسناد و حتی دارندگان کارت شناسایی، تنها ۶ روز دیگر فرصت دارند تا این کشور را ترک کنند.
پولیس ترکیه اعلام کرد که ۴۱ پناهجوی افغان و ایرانی را در عملیاتی در سواحل آیواجیک در شهر چاناکقلعه شناسایی و بازداشت کرده است. پولیس این کشور اعلام کرد که ۲۰ کودک نیز در میان بازداشتشدگان است.
رسانههای ترکیه روز چهارشنبه، ششم حمل گزارش دادند که این پناهجویان در حال مهاجرت «غیرقانونی» با قایق بادی در سواحل آیواجیک بودند که از سوی نیروهای دریایی شناسایی شدند.
مقامهای ترکیه اعلام کردند پناهجویان بازداشتشده پس از تکمیل مراحل قانونی، به مراکز نگهداری پناهجویان در این شهر، منتقل شدهاند.
ترکیه اخیراً روند بازداشت و اخراج پناهجویان افغان را تسریع کرده است. از ابتدای سال جاری، هزاران پناهجوی افغان در شهرهای مختلف ترکیه بازداشت و به مراکز اخراج اتباع خارجی منتقل شدهاند.
پناهجویان افغان در پاکستان در نامه سرگشاده از شهباز شریف، نخستوزیر این کشور خواستند تا بهگونه فوری اخراج آنها را متوقف کرده و فرایند تمدید ویزا را تسهیل کند. آنها همچنین هشدار دادند که تصمیم اخراج ممکن است بر روند درخواستهای ویزای آنها تأثیر منفی بگذارد.
روزنامه پاکستانی دان روز دوشنبه، چهارم حمل گزارش داد که پناهجویان افغان که منتظر اسکان مجدد به امریکا هستند در نامهای دو صفحهای به شهباز شریف، از او خواستند تا از اخراج آنها خودداری کند.
پاکستان ۳۱ مارچ را به عنوان ضربالاجل برای خروج تمامی پناهندگان افغان از اسلامآباد و راولپندی تعیین کرده است. با این حال افرادی که دارای مدرک ثبتنام از آژانس پناهندگان سازمان ملل هستند میتوانند تا تاریخ ۳۰ جون در پاکستان بمانند.
در نامه همچنین خواسته شده است که فرآیند صدور مجوز خروج تسهیل شود تا اطمینان حاصل شود که افغانهایی که مسیرهای مهاجرتی به کشورهای ثالث دارند و آماده ترک پاکستان هستند، بدون موانع بتوانند این کشور را ترک کنند.
بر اساس نامه، تصمیم پاکستان برای اخراج افغانها بر متقاضیان ویزای ویژه مهاجرت (SIV)، افرادی که ارجاعاتی به برنامه پذیرش پناهندگان ایالات متحده (USRAP) دارند و متقاضیان مجوز انسانی (Humanitarian Parole) تأثیر خواهد گذاشت.
به گزارش دان، افغانهای مقیم پاکستان در مراحل نهایی فرآیندهای بررسی دقیق قرار دارند و در انتظار تأیید ویزا یا وضعیت پناهندگی ایالات متحده هستند.
این روزنامه به نقل از نامه پناهجویان نوشت که بازگرداندن آنها به افغانستان «با اصول انسانی و توافقات بینالمللی که پاکستان امضاکننده آنهاست، در تضاد است».
در این نامه آمده است: «حداقل، ما امیدواریم که شاهد معافیت از بازداشت یا اخراج برای افغانهایی باشیم که درخواستهای مهاجرتی معلق دارند یا تاییدشده دارند.»
در این نامه همچنین به مشکلات در روند تمدید ویزا اشاره شده و آمده است که پناهجویان افغان در پاکستان با هزینههای گزاف و تاخیرهای احتمالی مواجه هستند.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون روز دوشنبه گزارش داد که حکومت محلی ایالت خیبرپختونخوا بر خلاف موضع قبلیاش، از سیاست حکومت فدرال پاکستان برای اخراج مهاجران افغان بدون مدرک حمایت میکند. پیشتر، علی امین گنداپور، وزیر اعلی این ایالت با اخراج اجباری مهاجران افغان مخالفت کرده بود.
وزیر اعلی خیبرپختونخوا روز یکشنبه ۲۶ حوت ۱۴۰۳ در یک نشست خبری در پیشاور، از سیاست حکومت فدرال انتقاد کرد و گفت:«سیاست دولت مرکزی در قبال پناهجویان افغان ناقص است و رویکردی که در گذشته اتخاذ شده بود، نقض حقوق بشر بود.»
روزنامه اکسپرس تریبون روز دوشنبه ۴ حمل به نقل از منابع خود در خیبرپختونخوا گزارش داده است که این ایالت حالا تصمیم گرفته از سیاستهای حکومت فدرال برای اخراج مهاجران افغان پیروی کند.
طبق گزارش، حکومت خیبرپختونخوا باوجود پیروی از تصمیم حکومت فدرال، تاکید کرده که مهاجران افغان بصورت اجباری از این ایالت اخراج نخواهند شد بلکه به آنها فرصت داده میشود که بصورت داوطلبانه و «با عزت» به افغانستان برگردند.
حکومت خیبرپختونخوا همچنین گفته است که دفتری را برای تسهیل برگشت مهاجران افغان در مرز تورخم ایجاد خواهد کرد.
اکسپرس تریبون گزارش داده که هفته آینده هم یک نشست مهم در مورد اخراج مهاجران افغان در پیشاور برگزار خواهد شد.
از مهلتی که حکومت پاکستان برای بازگشت داوطلبانه مهاجران افغان بدون مدرک و مهاجران افغان که دارای کارت مهاجرتی ایسیسی هستند، تنها هشت روز باقی مانده است.
براساس هشدار حکومت پاکستان، قرار است روند اخراج اجباری این دو بخش از مهاجران افغان از ۱۲ حمل سال جاری آغاز شود.
براساس آمار پاکستان، حدود ۸۰۰ هزار مهاجر افغان دارنده کارت ایسیسی و صدها هزار مهاجر بدون مدرک قانونی شامل روند اخراج اجباری خواهند شد.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد که مهلت تعیین شده برای اخراج مهاجران افغان تغییر نکرده است. شفقتعلی خان گفت که دارندگان کارت ایسیسی و مهاجران فاقد مدرک اقامت باید تا ۳۱ مارچ پاکستان را ترک کنند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز پنجشنبه در نشست خبری گفت: «مقامات اطلاع دادهاند که در ضربالاجل خروج مهاجران هیچ تغییری نیامده است». او نگرانیهای آژانس پناهندگان سازمان ملل درباره اخراج مهاجران را رد کرد.
او افزود که ۳۱ مارچ مهلتی بود که برای خروج داوطلبانه این دسته از مهاجران تعیین شده بود. شفقت علی خان تاکید کرد که طبق هشدار قبلی وزارت داخله، اخراج دستهجمعی این مهاجران پس از تاریخ تعیین شده آغاز میشود.
این مقام پاکستانی همچنان درباره نگرانیهای آژانس پناهندگان سازمان ملل و دیگر سازمانهای حامی مهاجران در پاکستان گفت: «ما ملزم به مشورت با کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نیستیم و پاکستان عضو کنوانسیون پناهندگان نیست». او افزود کاری که پاکستان در ۵۰ سال گذشته به مهاجران افغان انجام داده، داوطلبانه بوده است.
شفقتعلی خان تصریح کرد که پاکستان با مهماننوازی و ارائه خدمات به مهاجران افغان در این مدت بیشتر از تعهدات بینالمللی عمل کرده است.
پیشتر، وزیر خارجه طالبان خواستار بازگرداندن تدریجی مهاجران افغان از پاکستان، ایران و دیگر کشورها شد. امیرخان متقی چهارشنبه در یک ضیافت افطاری با دیپلوماتهای خارجی مستقر در کابل در حضور کاردار نظامی پاکستان گفت: «باید به مهاجران احترام گذاشته شده و زمینه بازگشت تدریجی و آبرومندانه آنها مهیا شود».
در اوایل سال جاری میلادی، نخست وزیر پاکستان طرح چند مرحلهای اخراج مهاجران افغان را تصویب کرد. این طرح نزدیک به سه میلیون مهاجر افغان در پاکستان را هدف قرار داده است.
وزارت داخله پاکستان گفته روند بازگشت مهاجران افغان از اول نوامبر ۲۰۲۳ آغاز شد و برای بازگشت آبروزمندانه قبلا زمان کافی در نظر گرفته شده است.
