عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در واکنش به افزایش تنش میان پاکستان و هند، با نشر شعری از سعدی گفت که تهران آماده است با حسن نیت میان دهلینو و اسلامآباد تفاهم ایجاد کند. وزیر خارجه جمهوری اسلامی نوشت که ایران به عنوان همسایه، روابط پاکستان و هند را اولویت خود میداند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت که هند و پاکستان دو کشور برادر ایران هستند. او افزود ایران روابط ریشهدار چندصدساله و پیوندهای فرهنگی و تمدنی با این دو کشور دارد.
او در اکس شعری از سعدی (بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند) را نوشت و افزود تهران آماده است تا از مساعی خوب خود در اسلامآباد و دهلینو برای ایجاد تفاهم بیشتر در این زمان دشوار، مطابق با روحیه این شعر فارسی استفاده کند.
به دنبال کشته شدن دستکم ۲۶ نفر در کمشیر تحت کنترول هند توسط گروههای اسلامگرا، تنشها میان دهلی و اسلامآباد به شدت افزایش یافته است.
برجستهترین جمله ورد زبان دیپلوماتهای کشورهای مختلف این است که کشور آنها در کنار افغانستان قرار دارند.
آنهم در شرایطی که نزدیک چهار سال است طالبان بر این کشور حکمرانی میکند و فقر بیداد کرده، حقوق بشر در پایینترین سطح ممکن قرار دارد، قانون اساسی تعطیل شده و آینده کشور ناروشن است. اما این ایستادگی چگونه است و در عمل چطور پیاده میشود؟
واقعیت این است که رابطه جهان با افغانستان پس از برگشت طالبان به قدرت در اگست سال ۲۰۲۱ متحول شده است. دولت رسمی و منتخب افغانستان که جهان آنرا به رسمیت میشناخت، دیگر وجود ندارد و اداره طالبان هم هیچ نشانهای از نمایندگی از مردم ندارد.
آنها دنبال سرنگونی دولت افغانستان، بهعنوان یک گروه تندرو افراطی مذهبی قدرت را به زور به دست گرفتند و دست به سرکوب گسترده زنان و غیرنظامیان زدند و به همه ارزشهای جهانی محدودیت وضع کردند.
این محدودیتها با اعتراض شدید، زنان و مردان افغانستان مواجه شد. دولتهای جهان هم وقتی این محدودیتهای ضدانسانی را دیدند، نتوانستند آنرا نادیده بگیرند و گفتند «در کنار مردم افغانستان می ایستند» و رژیم طالبان را بهعنوان دولت مشروع افغانستان به رسمیت نمیشناسند، اما آنها برخلاف انتظار میلیونها زن و مرد افغان به دنبال تغییر اوضاع از راه سرنگونی اداره طالبان نرفتند.
کشورهای جهان برای اجرایی کردن این شعار که در کنار مردم هستند، با میزان متفاوت با افغانستانی تحت حاکمیت طالبان وارد تعامل شدند. برخی گفتند بهدلیل بحران بشری جاری در افغانستان و برخی دیگر دلایل دیگر را برای تعامل با طالبان بهانه کردند اما همزمان تماس دوامدارشان را با حکومت طالبان حفظ کردند.
جعفر مهدوی، از رهبران هزاره ساکن کابل، میگوید ایستادگی جهان در کنار مردم افغانستان به معنای تداوم حمایتهای مادی و معنوی از کشور است. به باور آقای مهدوی بیش از نیمی از مردم افغانستان زیر خط فقر قرار دارد و حمایتهای مادی جهان در طول قریب به چهار سال یک اتکای مادی ارزشمندی برای میلیونها افغان فقیر بوده است.
این سیاستمدار حامی طالبان میگوید از جامعه جهانی انتظار دارد، سیاستشان را در تعامل با اداره موجود (طالبان) با محوریت تامین منافع کلان مردم افغانستان تدوین کنند و صرفا از دریچه منافع ملی خودشان به مسائل افغانستان نگاه نکنند.
در این مدت، کشورها برای توجیه رابطهشان با دولت طالبان از اصطلاح «تعامل با طالبان» یاد کردند. چرا که در اصول روابط بینالملل تا زمانی که دولتهای دو کشور یکدیگر را به رسمیت نشناسند، نمیتوانند رابطه رسمی برقرار کنند. همزمان اما کشورهای جهان برای اینکه درد و رنج مردم افغانستان را نادیده نگرفته باشند، گفتند که «ما در کنار مردم افغانستان میایستیم».
این اصطلاح در سه سال و نیم گذشته، به تکرار مخصوصا از سوی کشورهای غربی مورد استفاده قرار گرفته است اما توضیح داده نشده است که بودن در کنار مردم افغانستان به چه معنی است. چرا که برای عملی کردن این اصطلاح در این مدت هیچگامی عملی برداشته نشده است اما در مقابل برای تعامل با طالبان گامهای مهمی مانند واگذاری برخی سفارتخانهها برداشته شده است.
واسع اسپندیار، باشنده شهر کابل که در این سه سال و نیم در افغانستان زندگی کرده و از شرایط آگاه است، میگوید تا جاییکه من از متن زندگی عادی و کاری در سه سال پسین در افغانستان تجربه کردهام، جامعه جهانی در قبال افغانستان رویکردی متناقض دارد که ریشه در بیاعتمادی آنها دارد.
ادعای «در کنار مردم افغانستان ایستادن» همواره با تردید همراه بوده است؛ جهان از آینده طالبان مطمئن نیست. در نتیجه، رویکردی میانهرو و محتاطانه اتخاذ کرده که نه فشار مؤثری بر طالبان وارد میکند و نه حمایت ملموسی از مردم ارائه میدهند.
اما ناصر رحیمی، باشنده ولایت بدخشان، انتقاد تندی در برابر برخورد جامعه جهانی دارد. او باور دارد که جهان هرگز در کنار مردم افغانستان نبوده است. به باور او مردم در مدت سه و نیم سال گذشته حس نکردهاند که جهان حرف آنها را میشنود و در کنار آنها میایستد.
آقای رحیمی میگوید اگر واقعا جهان در این مدت در کنار مردم افغانستان بوده، چه کاری برای بهبود وضعیت حقوق بشر انجام داده است؟ چه برنامهای برای بیرون رفت از بحران فعلی دارد؟ سوالهایی که جهان هم در این مدت پاسخی برایش نداشته است.
اما اصطلاح «بودن در کنار مردم افغانستان» برای سیاستمداران معنی متفاوتتری دارد. سیاستمداران این اصطلاح را بیشتر به نفع جریان و یا برنامه سیاسی خود تفسیر میکنند.
به باور علیاحمد جلالی، استاد دانشگاه ملی امریکا، اصطلاح «بودن در کنار مردم افغانستان» در شرایط فعلی در حد شعار است. به باور او این شعار با پالیسی کشورهای غربی در قبال افغانستان همخوانی ندارد و به همین سبب جنبه عملی پیدا نمیکند.
نظیف شهرانی، استاد مردمشناسی در دانشگاه اندیانای امریکا باور دارد که غرب با استفاده از اصطلاح مبهم و دیپلوماتیک «ما در کنار مردم افغانستان میایستیم» به نحوی «منافقت» میکند. به باور او، حرف یکی است و عمل چیزی دیگر است. در حقیقت کشورهای غربی میخواهد به آنچه در افغانستان میگذرد پشت کنند.
براساس ارزیابی کارشناسان افغانستان، پالیسی کشورهای جهان به خصوص غرب در قبال افغانستان در حضور طالبان در حال حاضر روی یک مساله متمرکز است و آن اینکه از آدرس افغانستان تهدیدی متوجه غرب نشود. این پالیسی با تعهد طالبان در قرارداد دوحه تا حدودی برآورده شده است و همزمان کشورها اوضاع داخلی را نیز در این مورد نظارت میکنند. اما بحث حقوق بشری و سایر مسایل داخلی افغانستان که مردم و جامعه مدنی افغانستان توقع دارند غرب با آنها همگام باشد، در پالیسی کشورها قرار ندارد. به همین خاطر غرب برای اینکه ارزشهای حقوق بشریشان زیر سوال قرار نگیرد تنها کار آسان برای آنها گفتن این جمله است که «ما در کنار مردم افغانستان میایستیم».
برنده فصل چهارم جایزه مرد سال (توپ طلا) فوتبال افغانستان که رسانه «فوتبال سی» انجام میدهد، مشخص شد و فرهاد علیزاده، آقای فصل چهارم لیگ قهرمانان فوتبال افغانستان برنده جایزه بهترین بازیکن سال شد. اهداء این جایزه متمرکز به بازیکنانی است که در فوتبال داخلی افغانستان درخشیدهاند.
بر اساس اعلام رسانه داخلی «فوتبال سی»، ٢٩ خبرنگار ورزشی و اهالی رسانه از جمع ٣٠ خبرنگار شناخته شده، در انتخاب مرد سال فوتبال افغانستان رأی دادهاند.
شش بازیکن به نامهای امان الله سرداری، حامد امیری، فیصل حمیدی، رضا غفوری، فرهاد علیزاده و محبوب حنفی، نامزد دریافت این جایزه بودند.
در نهایت مشخص شد که فرهاد علیزاده، بازیکن ملیپوش فصل گذشته سرخپوشان خوافی هرات و حال حاضر ابومسلم فراه، با کسب ٢٣٥ رأی بالاتر از امان الله سرداری (١٠٥ رای) و محبوب حنفی (٦٢ رای) برنده این جایزه شده است.
روند رایگیری نیز به این ترتیب بوده که رأی به نفر اول ده امتیاز، نفر دوم پنج امتیاز و نفر سوم سه امتیاز داشته است.
این چهارمین دوره اهدای این جایزه است که به برترین بازیکنان در لیگ داخلی فوتبال افغانستان اهداء میشود.
نحوه انتخاب بازیکنان بر پایه آراء خبرنگاران است که عملکرد بازیکنان را در طول فصل لیگ داخلی ارزیابی کرده و به بهترینها رأی میدهند.
در دور نخست اهداء این جایزه، معروف محمدی برنده شد، جایزه دور دوم به فرزاد عطایی رسید، در دور سوم محبوب حنفی صاحب توپطلای بهترین بازیکن سال افغانستان شد و حالا فرهاد علیزاده که در فصل چهارم لیگ قهرمانان فوتبال افغانستان با ١٨ گل، بهترین گلزن شد، این جایزه را کسب کرد.
نکته مهم این است که بعد از دو دوره پیاپی که این جایزه به مدافعان (فرزاد عطایی و محبوب حنفی) تعلق گرفت، این بار یک مهاجم، برنده شده است.
رسانه فوتبال سی نیز در مورد شفافیت و روند رایگیری انتخاب مرد سال فوتبال افغانستان اعلام کرده که روند انتخاب بازیکنان، شفاف و روشن بوده و آنها انتقالدهنده آراء نسلی هستند که سالها برای ورزش و مردم کشور نوشتند و کار کردند.
این رسانه با انتشار نام و آراء خبرنگاران گفته: «فوتبال سی با برگزاری این جشنواره، تلاش دارد فرهنگ تقدیر از بهترینهای داخلی را نهادینه کند. ما باورمندیم که چنین برنامههایی، انگیزه مضاعف برای بازیکنان ایجاد کرده و سطح رقابت را در لیگهای داخلی بالا میبرد.»
در ادامه آمده است: «با وجود چالشهای مدیریتی در فوتبال کشور، ما همچنان ایستادهایم تا استعدادهای واقعی، قربانی سیستم نشوند و چهرههای شایسته بیشتر دیده شوند.»
بر اساس اعلام رسانه «فوتبال سی»، مراسم اهداء جایزه مرد سال فوتبال افغانستان تا حالا برگزار نشده و با بازگشت فرهاد علیزاده به افغانستان، این مراسم برگزار خواهد شد.
خبرگزاری بلومبرگ نوشته است که روسیه پس از لغو تحریمهای بیستساله علیه طالبان، روابط خود را با این گروه تقویت کرده است. این خبرگزاری گفته است که این اقدام مسکو با هدف مقابله با تهدید مشترک و مبارزه با گروه تروریستی داعش صورت گرفته است.
اخیرا دادگاه عالی روسیه طالبان را از فهرست گروههای تروریستی این کشور تعلیق کرد و نماینده پوتین در امور افغانستان به کابل سفر کرد و با مقامات طالبان دیدار کرد.
مقامات طالبان از این اقدام مسکو استقبال کردند و آن را درک وضعیت سیاسی افغانستان خواندند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، پیش از این طالبان را به عنوان «همپیمان» در مبارزه با تروریسم معرفی کرده بود.
جان هربست، مدیر ارشد مرکز اوراسیا در شورای آتلانتیک، به بلومبرگ گفته که این تصمیم به هیچوجه غافلگیرکننده نبوده است.
پوتین پیشتر از همکاری فزاینده با طالبان در جنگ علیه داعش سخن گفته بود.
مدیر ارشد مرکز اوراسیا در شورای آتلانتیک گفته است این اقدام روسیه ممکن است راه را برای پذیرش رسمی دولت طالبان هموار کند، گروهی که از زمان به قدرت رسیدن در افغانستان، مورد بیاعتنایی قرار گرفته است.
هیچ کشوری اداره طالبان را به رسمیت نشناخته است اما شماری از کشورهای منطقه دیپلوماتهای طالبان را پذیرفته و با این گروه تعامل دارد.
وزارت خارجه طالبان اعلام کرده که به زودی در سفارت افغانستان در روسیه سفیر تعیین میکند.
به نوشته بلومبرگ، برای روسیه، تقویت روابط با طالبان حیاتی است تا از تهدیدات تروریستی در داخل کشور و منطقه آسیای مرکزی محافظت کند.
طالبان نیز امیدوار است که حذف این گروه از فهرست گروههای تروریستی و گسترش روابط آن موجب مشروعیت بینالمللی و جذب سرمایهگذاریهای خارجی برای تقویت اقتصاد افغانستان منجر شود.
روسیه در سال ۲۰۲۴ جز اولین کشورهایی بود که دیپلوماتهای طالبان را پذیرفت.
بلومبرگ میگوید که نزدیکی محتاطانه روسیه با طالبان که در سال ۲۰۰۳ به عنوان یک گروه هراسافکن شناخته شده بود، بهویژه نشاندهنده منافع مشترک در بهبود روابط است.
مسکو در بیانیهای اعلام کرده بود که قصد دارد روابطی متقابل و سودمند با افغانستان در تمام زمینهها، از جمله مبارزه با تروریسم و مواد مخدر، برقرار کند.
پیش از این سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفته بود که سیاست روسیه واقعبینانه و غیرایدئولوژیک است.
در حالی که ارتباطات دیپلوماتیک بین طالبان و روسیه بهبود یافته است، تهدید گروه داعش خراسان همچنان مهمترین چالش امنیتی برای روسیه و طالبان به شمار میرود.
این گروه در سال ۲۰۲۴ مسئول بدترین حمله تروریستی در روسیه بوده است و تهدیدی جدی برای ثبات منطقهای محسوب میشود.
بلومبرگ نوشته است رویکرد محتاطانه روسیه به طالبان و عدم شناخت رسمی آن، حاکی از پیچیدگی روابط دو کشور، به خصوص جنگ شوروی در افغانستان در دهه ۱۹۸۰ است.
بلومبرگ نوشته است که این تغییرات میتواند باعث تقویت روابط اقتصادی و امنیتی میان مسکو و کابل شود.
فرماندهی پولیس طالبان در پکتیا اعلام کرد که براثر انفجار یک سرگلوله هاوان در ولسوالی زرمت این ولایت پنج نفر شامل یک زن و چهار کودک زخمی شدند. طالبان گفته این حادثه روز چهارشنبه زمانی رخ داد که کودکان با سرگلوله هاوان بازمانده از جنگ، بازی میکردند.
فرماندهی پولیس طالبان در پکتیا جمعه، پنجم ثور در خبرنامهای نوشت زخمیهای این رویداد به شفاخانه حوزهای پکتیا منتقل و تحت درمان قرار گرفتهاند.
گفته شده که وضعیت زخمیهای این رویداد وخیم است.
افغانستان یکی از محدود کشورهایی است که مواد منفجره بازمانده از دوران جنگ از شهروندان آن قربانی میگیرد.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ در ۱۴ حمل گفت که در سال ۲۰۲۴ دستکم ۵۶۴ نفر شامل ۴۳۴ کودک در افغانستان براثر انفجار ماین و مهمات جان باختند.
این سازمان در سال گذشته ۲۵۱ رویداد انفجار ماین و مهمات را ثبت کرده و گفته آمار تلفات ممکن است بیشتر باشد.
آخرین دیدار تیمهای ایثار هرات و یوالی بغلان در مرحله گروهی (گروه دوم) مسابقات قهرمانان فوتسال زونهای افغانستان در کابل با نتیجه پر گل ٥-٧ به سود تیم ایثار به پایان رسید. ایثار نخستین پیروزی خود را کسب کرد و یوالی نیز سومین شکست پیاپی را تجربه کرد. این دو تیم موفق به صعود نشدند.
سرنوشت صدرنشین این گروه نیز امروز مشخص خواهد شد. تیمهای شهید نسیم از کابل و شاهین از پروان با شش امتیاز به نیمهنهایی صعود کردهاند. امروز جدال این دو تیم برای کسب صدرنشینی در این گروه است.
تیمهای ایثار با سه و یوالی بدون امتیاز موفق به صعود به نیمهنهایی مسابقات نشدند.
در پایان دیدار تیمهای ایثار و یوالی، فرجاد احسان از تیم ایثار به عنوان بهترین بازیکن میدان انتخاب شد.