فرستاده ترامپ: دیپلوماسی گروگان‌گیری طالبان باید پایان یابد

نماینده ویژه امارات روز سه‌شنبه در کابل با عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان، دیدار کرد.

دفتر معاونت اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان اعلام کرد که در این دیدار، دو طرف درباره گسترش روابط دوجانبه، به‌ویژه همکاری‌های اقتصادی میان افغانستان و امارات متحده عربی، گفت‌وگو و تبادل نظر کردند.

طالبان بارها از علاقمندی کشورهای منطقه به ساخت تاسیسات و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف از جمله خبر داده اند اما در مورد آغاز این پروژه‌ها توضیحی نداده اند.

صادق خان روز سه‌شنبه در موسسه مطالعات منطقه‌ای پاکستان گفت که علی‌رغم سفر اسحق‌ دار به کابل، طالبان به نگرانی‌های امنیتی پاکستان رسیدگی نکرده است. وی افزود که به نظر می‌رسد در میان طالبان برسر این موضوع اختلاف‌نظر وجود دارد.

او تاکید کرد که تحریک طالبان پاکستان همچنان مانعی در روابط میان پاکستان و رژیم طالبان در افغانستان است.

این نخستین بار است که یک دیپلومات ارشد از جدایی برخی نیروهای طالبان از صفوف این گروه سخن می‌زند. صادق خان درباره دلیل پیوستن نیروهای طالبان به جریان‌های تروریستی منطقه‌ای مانند داعش خراسان و تحریک طالبان پاکستان توضیح نداده است.

از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در سال ۲۰۲۱، افزایش فعالیت گروه‌های مسلح در داخل پاکستان به منبعی مشترک برای تنش بین دو کشور همسایه تبدیل شده است. پاکستان معتقد است که این گروه‌ها از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند، اما مقامات طالبان این ادعا را رد کرده و تاکید دارند که به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهند از خاک افغانستان برای اقدامات علیه کشور دیگری استفاده کند.

ماه گذشته، اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، در سفر به کابل اعلام کرد که هر دو طرف به یکدیگر اطمینان داده‌اند که اجازه نخواهند داد عناصر مخرب از خاک شان برای حملات یا فعالیت‌های غیرقانونی علیه دیگری استفاده کنند و در صورت بروز چنین مواردی، هر دو کشور مسئول انجام اقدامات لازم خواهند بود.

با این حال، محمد صادق تاکید کرد: «حکومت طالبان تاکنون نتوانسته نگرانی‌های پاکستان درباره گروه غیرقانونی تحریک طالبان پاکستان را برطرف کند.» وی افزود: «به نظر می‌رسد در این زمینه در افغانستان اختلاف‌نظر وجود دارد.»

ناظران باور دارند که بین جناح قندهار و شبه حقانی درباره برخورد با تحریک طالبان پاکستان اختلاف نظر وجود دارد. تحریک طالبان پاکستان عمدتا در پناه شبکه حقانی در شرق افغانستان است.

صادق اظهار داشت: «تحریک طالبان پاکستان یک چالش است. این چالش تنها برای پاکستان نیست؛ این گروه به روابط پاکستان و افغانستان آسیب می‌رساند و بسیاری در افغانستان از این موضوع آگاه هستند.»

وی ادامه داد: «زمانی بود که پس از عملیات ضرب عضب می‌توانستیم مسئله تحریک طالبان پاکستان را حل کنیم.» او به عملیات گسترده‌ای اشاره کرد که در جون ۲۰۱۴ علیه تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروه‌های شبه‌نظامی در وزیرستان شمالی انجام شد.

به گفته او، «در آن زمان، برخی از اعضای تحریک طالبان به آن سوی مرز (افغانستان) گریختند و برخی دیگر در داخل پاکستان به سلول‌های خفته تبدیل شدند.»

صادق خاطرنشان کرد که مسئله تحریک طالبان پاکستان می‌توانست در مذاکرات صلح دوحه بین امریکا و طالبان افغانستان مطرح شود، اما در آن زمان مورد توجه قرار نگرفت.

وی گفت: «طالبان کنترول کامل شهرها، روستاها و مناطق افغانستان را در دست دارند، اما به نظر می‌رسد هنوز از جنگ خسته نشده‌اند.»

او افزود: «در افغانستان، دیدگاه‌های متفاوتی در میان طبقات و مناطق مختلف وجود دارد. تحریک طالبان پاکستان در جنگ طالبان علیه امریکا با تامین بمب‌گذاران انتحاری و ارائه انواع پشتیبانی مشارکت داشت. طالبان می‌گویند نگرانند که اقدام علیه تحریک طالبان پاکستان باعث پیوستن اعضای آن به داعش شود.»

صادق همچنین اشاره کرد: «مواردی وجود داشته که بمب‌گذاران انتحاری در مراکز آموزش دیده و سپس به گروه‌های دیگر فروخته شده‌اند. برخی اعضای طالبان نیز به تحریک طالبان پاکستان، داعش و دیگر گروه‌ها ملحق شده‌اند.»

وی یادآور شد که حکومت اشرف غنی در سال ۲۰۱۹، در اولین سیاست امنیت ملی افغانستان، تحریک طالبان پاکستان را تهدیدی برای امنیت کشور اعلام کرده و شماری از فرماندهان آن را دستگیر کرده بود. صادق تاکید کرد: «در آن زمان، افغانستان به این نتیجه رسیده بود که تحریک طالبان پاکستان تهدیدی برای امنیت خود نیز هست.»

مقامات پاکستانی همواره گفته‌اند که روابط این کشور با طالبان افغانستان وابسته به رسیدگی به مساله تحریک طالبان پاکستان و جلوگیری از حملات از خاک افغانستان است.

دونالد ترامپ بارها از خروج جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین امریکا، از پایگاه بگرام انتقاد کرده و گفته است که به دلیل نزدیکی این پایگاه به مراکز هسته‌ای چین، نیروهای امریکایی باید در آنجا باقی می‌ماندند.

او همچنان بارها ادعا کرده است که پایگاه بگرام در اختیار چین است، ادعای که تا هنوز سندی برای تایید آن ارائه نشده است.

آقای خنجانی روز سه‌شنبه به افغانستان اینترنشنال اظهار داشت که ترامپ نباید برای بازگشت به بگرام با طالبان وارد مذاکره شود. به گفته او، افغانستان اکنون تحت کنترول گروه‌های تروریستی است که در دشمنی با امریکا متحد هستند و حضور این گروه‌ها، بازگشت امریکا به بگرام را غیرممکن می‌سازد.

خنجانی خواستار حمایت از جبهه مقاومت ملی شد و افزود که به دلیل موقعیت بگرام در حوزه امنیتی و جغرافیایی تاجیک‌ها، امریکا باید از این جبهه حمایت کند.

او تصریح کرد: «اگر ترامپ واقعاً خواهان بازگشت به پایگاه بگرام است، باید به تقویت گروه‌های مقاومت بیندیشد. جبهه مقاومت ملی، جنبش ضدطالبان متعهد به اصول دموکراتیک، عمدتاً از سربازان سابق افغان تشکیل شده که در کنار نیروهای امریکایی و ائتلاف علیه طالبان جنگیدند و حتی پس از خروج امریکا و سقوط دولت جمهوری به مبارزه ادامه داده‌ اند.»

او تاکید کرد که نیروهای جبهه مقاومت ملی خود را به‌عنوان متحدان قابل اعتماد در عملیات ضدتروریسم ثابت کرده‌اند و حمایت از آن‌ها اهرم مهمی را حفظ می‌کند تا هیچ کشوری چه قدرت غربی یا بازیگر جهانی و منطقه‌ای برای تعامل با افغانستان به طالبان وابسته نباشد.

پایگاه استراتژیک بگرام در ولایت پروان قرار دارد. این پایگاه از زمان حضور شوروی در افغانستان مورد توجه بوده و در دوره حضور امریکا به یکی از بزرگترین پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در خاورمیانه تبدیل شد.

در این مراسم، علاوه بر حنفی، حمدالله نعمانی، وزیر شهرسازی و مسکن، و شماری از مقامات طالبان حضور داشتند، اما مولوی عبدالکبیر، وزیر مهاجرین و عودت‌کنندگان، غایب بود.

در این مراسم، ذاکرالله ذاکر، از مسئولان دفتر عبدالکبیر، پیام وزیر مهاجرین را قرائت کرد. عبدالکبیر پیش‌تر نیز در افتتاح شهرک‌های مهاجران در ولایت‌های قندوز، بلخ و برخی مناطق دیگر شرکت نکرده است. به نظر می‌رسد که عبدالسلام حنفی، نقش برجسته‌تری در رسیدگی به امور مهاجران به عهده گرفته است.

عبدالکبیر، که پیش‌تر معاون سیاسی ریاست‌الوزرا بود، به دلیل اختلافات داخلی میان شبکه حقانی، طالبان مشرقی و لوی قندهار از سمت خود برکنار شد. او سپس به‌صورت غیرمنتظره به جای خلیل‌الرحمن حقانی به‌عنوان وزیر مهاجرین منصوب شد. عبدالکبیر پس از چند روز تاخیر این سمت را پذیرفت، اما همچنان در دفتر سابق خود در قصر سپیدار، محل معاونت سیاسی، فعالیت می‌کند.

مشخص نیست که نقش عبدالکبیر و صلاحیت‌های او در وزارت مهاجرین چقدر محدود شده است. او در واکنش به گمانه‌زنی‌ها درباره نارضایتی‌اش از تنزیل مقام تاکید کرد که از اوامر هبت‌الله پیروی می‌کند.

اکنون، غیابتش در مراسم افتتاح پروژه‌های بزرگ طالبان برای رسیدگی به مهاجران عودت‌کننده، بار دیگر تصورات درباره محدود شدن صلاحیت‌هایش را تقویت می‌کند.

بر مبنای بیانیه‌ وزارت خارجه پاکستان، هر دو طرف از پیشرفت روابط دوجانبه پس از سفر اسحاق‌دار به کابل در ۳۰ حمل، ابراز رضایت کردند و متقی از وزیرخارجه پاکستان برای سفر مجدد به افغانستان دعوت کرده است.

وزارت خارجه پاکستان روز سه‌شنبه در بیانیه‌ای نوشت که هر دو مقام خواستار برقراری تماس در سطح عالی شده‌اند.

اسحاق‌دار در این گفت‌وگوی تلفنی به متقی در مورد اقدامات اخیر هند علیه پاکستان توضیح داده است.
پیشتر وزارت خارجه طالبان در اعلامیه‌ای، ضمن اعلام بی‌طرفی نسبت به تنش روزافزون میان دهلی‌نو و اسلام‌آباد گفت که این تنش کشورهای منطقه به‌شمول افغانستان را نیز تحت تاثیر قرار داده است، اما تصریح کرد که با هر دو کشور «روابط مثبت» دارد.

حافظ ضیا احمد، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، در صفحه اکس خود اعلام کرد که در این تماس تلفنی، متقی بر رفع موانع موجود در مسیرهای ترانزیتی تاکید کرده و طرف پاکستانی نیز موافقت کرده است که کالاهای ترانزیتی تاجران افغان که در بنادر کراچی و واگه متوقف شده‌اند، بدون هیچ‌گونه ممانعتی می‌توانند تردد کنند.

اسحاق‌ دار در ۳۰ حمل سال جاری در راس یک هیئت بلندرتبه عازم کابل شد و با شماری از مقامات طالبان از جمله رئیس‌الوزرا، معاون اداری او و وزیر خارجه این گروه دیدار کرد.

هدف از نخستین سفر اسحاق‌ دار به افغانستان پس از استیلای طالبان، گفت‌وگو درباره فعالیت شبه‌نظامیان در خاک افغانستان، اخراج مهاجران و توسعه روابط تجاری و اقتصادی بوده است.