نماینده پاکستان: برخی نیروهای طالبان به داعش، تیتیپی و دیگر گروهها پیوستهاند
محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان گفته است که طالبان به دلیل نگرانی از پیوستن نیروهایش به داعش، با تحریک طالبان پاکستان مقابله نمیکند. با این حال، او افزود که برخی نیروهای طالبان به داعش، تحریک طالبان پاکستان و سایر گروهها پیوستهاند.
صادق خان روز سهشنبه در موسسه مطالعات منطقهای پاکستان گفت که علیرغم سفر اسحق دار به کابل، طالبان به نگرانیهای امنیتی پاکستان رسیدگی نکرده است. وی افزود که به نظر میرسد در میان طالبان برسر این موضوع اختلافنظر وجود دارد.
او تاکید کرد که تحریک طالبان پاکستان همچنان مانعی در روابط میان پاکستان و رژیم طالبان در افغانستان است.
این نخستین بار است که یک دیپلومات ارشد از جدایی برخی نیروهای طالبان از صفوف این گروه سخن میزند. صادق خان درباره دلیل پیوستن نیروهای طالبان به جریانهای تروریستی منطقهای مانند داعش خراسان و تحریک طالبان پاکستان توضیح نداده است.
از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در سال ۲۰۲۱، افزایش فعالیت گروههای مسلح در داخل پاکستان به منبعی مشترک برای تنش بین دو کشور همسایه تبدیل شده است. پاکستان معتقد است که این گروهها از خاک افغانستان فعالیت میکنند، اما مقامات طالبان این ادعا را رد کرده و تاکید دارند که به هیچکس اجازه نمیدهند از خاک افغانستان برای اقدامات علیه کشور دیگری استفاده کند.
ماه گذشته، اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، در سفر به کابل اعلام کرد که هر دو طرف به یکدیگر اطمینان دادهاند که اجازه نخواهند داد عناصر مخرب از خاک شان برای حملات یا فعالیتهای غیرقانونی علیه دیگری استفاده کنند و در صورت بروز چنین مواردی، هر دو کشور مسئول انجام اقدامات لازم خواهند بود.
با این حال، محمد صادق تاکید کرد: «حکومت طالبان تاکنون نتوانسته نگرانیهای پاکستان درباره گروه غیرقانونی تحریک طالبان پاکستان را برطرف کند.» وی افزود: «به نظر میرسد در این زمینه در افغانستان اختلافنظر وجود دارد.»
ناظران باور دارند که بین جناح قندهار و شبه حقانی درباره برخورد با تحریک طالبان پاکستان اختلاف نظر وجود دارد. تحریک طالبان پاکستان عمدتا در پناه شبکه حقانی در شرق افغانستان است.
صادق اظهار داشت: «تحریک طالبان پاکستان یک چالش است. این چالش تنها برای پاکستان نیست؛ این گروه به روابط پاکستان و افغانستان آسیب میرساند و بسیاری در افغانستان از این موضوع آگاه هستند.»
وی ادامه داد: «زمانی بود که پس از عملیات ضرب عضب میتوانستیم مسئله تحریک طالبان پاکستان را حل کنیم.» او به عملیات گستردهای اشاره کرد که در جون ۲۰۱۴ علیه تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروههای شبهنظامی در وزیرستان شمالی انجام شد.
به گفته او، «در آن زمان، برخی از اعضای تحریک طالبان به آن سوی مرز (افغانستان) گریختند و برخی دیگر در داخل پاکستان به سلولهای خفته تبدیل شدند.»
صادق خاطرنشان کرد که مسئله تحریک طالبان پاکستان میتوانست در مذاکرات صلح دوحه بین امریکا و طالبان افغانستان مطرح شود، اما در آن زمان مورد توجه قرار نگرفت.
وی گفت: «طالبان کنترول کامل شهرها، روستاها و مناطق افغانستان را در دست دارند، اما به نظر میرسد هنوز از جنگ خسته نشدهاند.»
او افزود: «در افغانستان، دیدگاههای متفاوتی در میان طبقات و مناطق مختلف وجود دارد. تحریک طالبان پاکستان در جنگ طالبان علیه امریکا با تامین بمبگذاران انتحاری و ارائه انواع پشتیبانی مشارکت داشت. طالبان میگویند نگرانند که اقدام علیه تحریک طالبان پاکستان باعث پیوستن اعضای آن به داعش شود.»
صادق همچنین اشاره کرد: «مواردی وجود داشته که بمبگذاران انتحاری در مراکز آموزش دیده و سپس به گروههای دیگر فروخته شدهاند. برخی اعضای طالبان نیز به تحریک طالبان پاکستان، داعش و دیگر گروهها ملحق شدهاند.»
وی یادآور شد که حکومت اشرف غنی در سال ۲۰۱۹، در اولین سیاست امنیت ملی افغانستان، تحریک طالبان پاکستان را تهدیدی برای امنیت کشور اعلام کرده و شماری از فرماندهان آن را دستگیر کرده بود. صادق تاکید کرد: «در آن زمان، افغانستان به این نتیجه رسیده بود که تحریک طالبان پاکستان تهدیدی برای امنیت خود نیز هست.»
مقامات پاکستانی همواره گفتهاند که روابط این کشور با طالبان افغانستان وابسته به رسیدگی به مساله تحریک طالبان پاکستان و جلوگیری از حملات از خاک افغانستان است.
عبدالله خنجانی، رئیس دفتر سیاسی جبهه مقاومت ملی، به افغانستان اینترنشنال گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، نباید برای بازگشت به افغانستان و کنترول پایگاه بگرام با طالبان مذاکره کند.
او تاکید کرد که این پایگاه در حوزه امنیتی و جغرافیایی تاجیکها واقع شده است.
دونالد ترامپ بارها از خروج جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا، از پایگاه بگرام انتقاد کرده و گفته است که به دلیل نزدیکی این پایگاه به مراکز هستهای چین، نیروهای امریکایی باید در آنجا باقی میماندند.
او همچنان بارها ادعا کرده است که پایگاه بگرام در اختیار چین است، ادعای که تا هنوز سندی برای تایید آن ارائه نشده است.
آقای خنجانی روز سهشنبه به افغانستان اینترنشنال اظهار داشت که ترامپ نباید برای بازگشت به بگرام با طالبان وارد مذاکره شود. به گفته او، افغانستان اکنون تحت کنترول گروههای تروریستی است که در دشمنی با امریکا متحد هستند و حضور این گروهها، بازگشت امریکا به بگرام را غیرممکن میسازد.
خنجانی خواستار حمایت از جبهه مقاومت ملی شد و افزود که به دلیل موقعیت بگرام در حوزه امنیتی و جغرافیایی تاجیکها، امریکا باید از این جبهه حمایت کند.
او تصریح کرد: «اگر ترامپ واقعاً خواهان بازگشت به پایگاه بگرام است، باید به تقویت گروههای مقاومت بیندیشد. جبهه مقاومت ملی، جنبش ضدطالبان متعهد به اصول دموکراتیک، عمدتاً از سربازان سابق افغان تشکیل شده که در کنار نیروهای امریکایی و ائتلاف علیه طالبان جنگیدند و حتی پس از خروج امریکا و سقوط دولت جمهوری به مبارزه ادامه داده اند.»
او تاکید کرد که نیروهای جبهه مقاومت ملی خود را بهعنوان متحدان قابل اعتماد در عملیات ضدتروریسم ثابت کردهاند و حمایت از آنها اهرم مهمی را حفظ میکند تا هیچ کشوری چه قدرت غربی یا بازیگر جهانی و منطقهای برای تعامل با افغانستان به طالبان وابسته نباشد.
پایگاه استراتژیک بگرام در ولایت پروان قرار دارد. این پایگاه از زمان حضور شوروی در افغانستان مورد توجه بوده و در دوره حضور امریکا به یکی از بزرگترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در خاورمیانه تبدیل شد.
عبدالسلام حنفی، معاون اداری ریاستالوزرای طالبان، روز سهشنبه شهرکی برای مهاجران بازگشته در ولایت پکتیا افتتاح کرد.
به گفته وزارت مهاجرین طالبان، این شهرک با حمایت یک موسسه خیریه قطری ساخته شده است.
در این مراسم، علاوه بر حنفی، حمدالله نعمانی، وزیر شهرسازی و مسکن، و شماری از مقامات طالبان حضور داشتند، اما مولوی عبدالکبیر، وزیر مهاجرین و عودتکنندگان، غایب بود.
در این مراسم، ذاکرالله ذاکر، از مسئولان دفتر عبدالکبیر، پیام وزیر مهاجرین را قرائت کرد. عبدالکبیر پیشتر نیز در افتتاح شهرکهای مهاجران در ولایتهای قندوز، بلخ و برخی مناطق دیگر شرکت نکرده است. به نظر میرسد که عبدالسلام حنفی، نقش برجستهتری در رسیدگی به امور مهاجران به عهده گرفته است.
عبدالکبیر، که پیشتر معاون سیاسی ریاستالوزرا بود، به دلیل اختلافات داخلی میان شبکه حقانی، طالبان مشرقی و لوی قندهار از سمت خود برکنار شد. او سپس بهصورت غیرمنتظره به جای خلیلالرحمن حقانی بهعنوان وزیر مهاجرین منصوب شد. عبدالکبیر پس از چند روز تاخیر این سمت را پذیرفت، اما همچنان در دفتر سابق خود در قصر سپیدار، محل معاونت سیاسی، فعالیت میکند.
مشخص نیست که نقش عبدالکبیر و صلاحیتهای او در وزارت مهاجرین چقدر محدود شده است. او در واکنش به گمانهزنیها درباره نارضایتیاش از تنزیل مقام تاکید کرد که از اوامر هبتالله پیروی میکند.
اکنون، غیابتش در مراسم افتتاح پروژههای بزرگ طالبان برای رسیدگی به مهاجران عودتکننده، بار دیگر تصورات درباره محدود شدن صلاحیتهایش را تقویت میکند.
محمد اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، روز سهشنبه در گفتوگوی تلفنی بر تقویت همکاریهای بلندمدت بهمنظور ترویج صلح و امنیت در منطقه و فراتر از آن تاکید کردند.
بر مبنای بیانیه وزارت خارجه پاکستان، هر دو طرف از پیشرفت روابط دوجانبه پس از سفر اسحاقدار به کابل در ۳۰ حمل، ابراز رضایت کردند و متقی از وزیرخارجه پاکستان برای سفر مجدد به افغانستان دعوت کرده است.
وزارت خارجه پاکستان روز سهشنبه در بیانیهای نوشت که هر دو مقام خواستار برقراری تماس در سطح عالی شدهاند.
اسحاقدار در این گفتوگوی تلفنی به متقی در مورد اقدامات اخیر هند علیه پاکستان توضیح داده است. پیشتر وزارت خارجه طالبان در اعلامیهای، ضمن اعلام بیطرفی نسبت به تنش روزافزون میان دهلینو و اسلامآباد گفت که این تنش کشورهای منطقه بهشمول افغانستان را نیز تحت تاثیر قرار داده است، اما تصریح کرد که با هر دو کشور «روابط مثبت» دارد.
حافظ ضیا احمد، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، در صفحه اکس خود اعلام کرد که در این تماس تلفنی، متقی بر رفع موانع موجود در مسیرهای ترانزیتی تاکید کرده و طرف پاکستانی نیز موافقت کرده است که کالاهای ترانزیتی تاجران افغان که در بنادر کراچی و واگه متوقف شدهاند، بدون هیچگونه ممانعتی میتوانند تردد کنند.
اسحاق دار در ۳۰ حمل سال جاری در راس یک هیئت بلندرتبه عازم کابل شد و با شماری از مقامات طالبان از جمله رئیسالوزرا، معاون اداری او و وزیر خارجه این گروه دیدار کرد.
هدف از نخستین سفر اسحاق دار به افغانستان پس از استیلای طالبان، گفتوگو درباره فعالیت شبهنظامیان در خاک افغانستان، اخراج مهاجران و توسعه روابط تجاری و اقتصادی بوده است.
بهدنبال گزارشها درباره طرح اولیه اخراج پناهجویان «پشتونتبار» از سوئیس، اداره مهاجرت این کشور به افغانستان اینترنشنال گفت که در بازگرداندن افغانها به کشورشان تفاوتی بر مبنای قومیت قائل نمیشود.
این اداره گفت که اخراج پناهجویان بر مبنای قومیت، هرگز در برنامهاش نبوده است.
اداره مهاجرت سوئیس یا اسایام افزود که هنگام تصمیمگیری درباره پناهندگی افراد یا بازدگرداندن پناهجویانی که درخواست پناهندگی آنها رد میشود، بهطور پیوسته وضعیت کشور مبدا را که پناهجویان از آن میآیند، تجزیه و تحلیل میکند.
به گفته این اداره، روند زیرنظر گرفتن تغییرات در کشورهای مبدا، همیشه وجود دارد و در جاهایی که نیاز باشد، تعدیلاتی را در سیاست پناهجویی خود به وجود میآورد.
روزنامه سوئیسی «نویه زوریشه سایتونگ» روز یکشنبه این هفته گزارش داد که پس از حملات سال گذشته توسط افغانها در آلمان، اداره مهاجرت سوئیس طرح جنجالبرانگیزی را پیشکش کرد که بر اساس آن پناهجویان متعلق به قوم پشتون به افغانستان بازگردانده شوند.
این روزنامه نوشت که پس از سقوط دولت سابق افغانستان در پانزدهم آگست ۲۰۲۱، طالبان برای نخستین بار پس از دههها جنگ داخلی و هرج و مرج توانست تمام کشور را زیر کنترول خود بیارود.
به گفته این روزنامه، «وضعیت در افغانستان ظاهرا باثباتتر به نظر میرسد»، که این مسئله سبب شده دولتهای اروپایی برای بازگرداندن پناهجویان افغان زیر فشار قرار بگیرند.
در همین راستا، مقامهای بلندرتبه اداره مهاجرت سوئیس (SEM) در شهر برن، در اسناد داخلی خود طرح سیاسی جنجالی را پیشکش کردند: اخراج پناهجویانی مربوط به گروه قومی خاصی از شهروندان افغانستان یعنی پشتونها.
استدلال پشت این طرح این است که افغانهایی که از گروه قومی طالبان (پشتون) هستند، نسبت به دیگر گروههای قومی کمتر در معرض خطر قرار دارند. در اسناد گفته شده که چنین اقدام محتملی، میتواند نمونهای از تغییرات اساسی در سیاست و استراتژی مهاجرتی کشور سوئیس باشد چرا که این کشور تاکنون مهاجران را بر اساس قومیت اخراج نکرده است.
علاوه بر این، پناهجویان افغان در سوئیس سالهاست حق اساسی اقامت در این کشور دارند. برای نخستین بار، فقط سال گذشته بود که مجرمان افغان اخراج شدند. از ماه اپریل نیز، مردهای مجردی که به لحاظ صحی سالم هستند و در افغانستان افراد و اقارب دارند، ممکن است اخراج شوند. اما ادارات سوئیسی میگویند که این مسئله فقط گروه کوچکی از پناهجویان افغان را متاثر میکند.
مگیالینا رست، سخنگوی این اداره به افغانستان اینترنشنال گفت: «سیاست پناهندگی و اخراج (پناهجویان) برای افغانستان آخرین بار در ماه اپریل ۲۰۲۵ بازنگری شد و در مسئله بازگردندان افراد تفاوتی بین اقوام مختلف قائل نشد.»
سفارت افغانستان در ژنو نیز روز سه شنبه در اعلامیهای گفت که حکومت سوئیس طرح اخراج پناهجویان افغان بر اساس قومیت را نادرست خواند. اداره مهاجرت این کشور، گزارش روزنامه سوئیسی را بی اساس خوانده است.
اداره مهاجرت گفته است که در سیاست پناهجویی این کشور تغییری نیامده و از این که گزارش روزنامه مذکور در میان افغانها نگرانی ایجاد کرده، ابراز تاسف کرد.
اسنادی که در خزان سال گذشته، به دست این روزنامه سوئیسی رسیده، نشان میدهند که چگونه نظر و احساس نسبت به افغانها تغییر کرده است. چهار سال پیش، پس از سقوط افغانستان حس همدلی در قبال افغانها غالب بود. اما امروزه، این حس از بین رفته و جای آن را مفاهیمی مانند «ترور و جرم» گرفته است.
دلیل این مسئله دست داشتن شماری از پناهجویان افغان در اقدامهای تروریستی، تحت تاثیر داعش، در آلمان است. در ماه می سال گذشته، یک افغان که هوادار داعش بود، در حضور دوربینها یک پولیس را با به قتل رساند و پنج نفر دیگر را زخمی کرد.
در ماه فبروری سال گذشته نیز، یک افغان ۲۴ ساله با موتر به گروهی از مردم در مونشن حمله کرد که در آن یک مادر و کودک دوسالهاش کشته شد و ۵۴ نفر زخمی شدند. هر دو مهاجم به عنوان پناهجو در آلمان زندگی میکردند.
منابع محلی گفتند که نورآقا حیدر، فرمانده پولیس طالبان در ولایت غور در جریان سفر اخیرش به ولسوالی پسابند این ولایت، ۸۰ نفر را به اتهام کشت مواد مخدر بازداشت و زندانی کرده است.
افراد بازداشت شده میگویند که حدود ۱۰ تا ۱۵ روز است که بدون دلیل در بازداشت بسر میبرند.
در ویدیویی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است، بازداشت شدگان میگویند که طالبان ۸۰ نفر را در یک اتاق کوچک زندانی کرده و به آنها آب و غذا نمیدهند.
به گفته این افراد، کسانی که بازدشت شدهاند، برخی مسافر هستند و از هلمند به غور آمدهاند. یکی از بازداشت شدگان میگوید که برخی در حال جمعآوری هیزم بودند و برخی سر کار بودند که بازداشت شدند.
در تصویر دیده میشود که تمامی «۸۰ نفر» بازداشتی در یک اتاق با «طول پنج متر و عرض سه متر» نگهداری میشوند و تقریبا فضا آنقدر تنگ است که به گفته باشندگان «آنها جایی برای نمازخواندن» پیدا نمیشود.
دفتر فرماندهی طالبان در غور بدون اشاره به این بازداشتها، گفت که نورآقا حیدر در این سفر چندین روستا را از مزارع خشخاش پاکسازی کرده است.
برخی منابع گفتند که طالبان برخی از مخالفان افراد خود را نیز به بهانه کشت مزارع خشخاش بازداشت کرده است.