مذاکرات آتش‌بس غزه هم‌زمان با کشته شدن ده‌ها نفر در حملات اسرائیل از سر گرفته شد

این سازمان غیردولتی مستقر در پاریس در بیانیه‌ای هشدار داد در صورت نبود حمایت یک نهاد پشتیبان، شماری از خبرنگاران صدای امریکا که در ایالات متحده اقامت دارند، ممکن است ناچار به بازگشت به کشورهایی شوند که در آن‌جا به‌دلیل فعالیت‌های رسانه‌ای خود با خطر بازداشت یا حتی تهدیدهای جدی‌تری روبه‌رو هستند.

گزارشگران بدون مرز با کارکنان اخراج‌شده‌ صدای امریکا اعلام همبستگی کرد و افزود هم‌اکنون در چارچوب روند قضایی، در برابر تلاش‌های حکومت ترامپ برای تعطیلی این رسانه مقابله می‌کند.

۲۵ ثور، بیش از ۵۰۰ نفر از کارکنان صدای امریکا، چه پیمان‌کار و چه کارمند رسمی نامه‌ خاتمه‌ همکاری دریافت کردند و قرارداد آنان تا پایان ماه جاری میلادی (۱۰ جوزا) به پایان خواهد رسید.

در جریان روند اخراج، افرادی که با ویزای کاری در ایالات متحده حضور دارند، تنها ۳۰ روز فرصت خواهند داشت تا این کشور را ترک کنند یا راه‌حلی جایگزین، مانند درخواست پناهندگی یا یافتن شغلی دیگر، بیابند.

گزارشگران بدون مرز خاطرنشان کرد از حدود یک ماه پیش، موج گسترده‌ای از اخراج و تعلیق کارکنان در رسانه‌های وابسته به آژانس رسانه‌ای جهانی ایالات متحده، از جمله صدای امریکا، آغاز شده که این امر به اختلال جدی در روند تولید و پخش برنامه‌های این رسانه‌ها انجامیده است.

این سازمان هشدار داد در نتیجه این اختلال‌ها، دسترسی مردم به معدود منابع خبری معتبر در بخش‌هایی از جهان که فعالیت رسانه‌ای در آن‌ها با بالاترین سطح خطر همراه است، قطع شده است.

ترامپ ۲۴ حوت دستور کاهش حداکثری فعالیت هفت نهاد فدرال، از جمله آژانس ناظر بر صدای امریکا و سایر رسانه‌های دولتی را صادر کرد.

لیتون وایمرز، مدیر اجرایی گزارشگران بدون مرز در امریکای شمالی، در این زمینه گفت: «در حالی که کارکنان صدای امریکا در انتظار رای نهایی دادگاه تجدیدنظر هستند، دونالد ترامپ و کری لیک [مشاور ارشد سازمان رسانه‌های جهانی امریکا]، از روند کند رسیدگی قضایی سوءاستفاده کرده‌اند تا موج گسترده‌ای از اخراج‌ها را به اجرا بگذارند و خساراتی جبران‌ناپذیر وارد کنند؛ آن هم پیش از آن که دادگاه تجدیدنظر حتی فرصتی برای اظهارنظر داشته باشد.»

اول حمل، گزارشگران بدون مرز به‌همراه جمعی از کارکنان صدای امریکا و اتحادیه‌های صنفی آن‌ها، شکایتی را در دادگاه فدرال امریکا ثبت و آنچه را نقض آشکار متمم اول قانون اساسی ایالات متحده می‌دانستند، محکوم کردند.

چند روز بعد، گزارشگران بدون مرز موفق شد از دادگاه، دستور توقف موقت تصمیم حکومت ترامپ را دریافت کند. در ادامه، ماه گذشته میلادی یک قاضی فدرال با صدور حکمی اولیه، فرمان به فعال‌سازی فوری حساب‌های کاربری روزنامه‌نگاران صدای امریکا داد و اجازه بازگشت آنان به محل کار را صادر کرد.

۱۳ ثور، تیم‌های صدای امریکا اطلاع یافتند که می‌توانند کار خود را از سر بگیرند، اما در همان روز، یک دادگاه تجدیدنظر با ازسرگیری پخش برنامه‌های صدای امریکا و بازگشت کارکنان به کار مخالفت کرد.

گزارشگران بدون مرز اعلام کرد قصد دارد در مورد این تصمیم فرجام‌خواهی کند.

او گفت: «ما ۷۵ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی جدید کشف کرده‌ایم. با این میزان، می‌توانیم نیاز خانه‌های‌ خود را برای حدود سه و نیم سال تامین کنیم.»

اردوغان ارزش این ذخیره گازی را حدود ۳۰ میلیارد دالر اعلام داشت.

ترکیه به میزان زیادی به واردات انرژی وابسته است و حکومت اردوغان با توجه به اکتشافات جدید در دریای سیاه، قول داده که این کشور را از نظر تولید انرژی به منابع داخلی متکی کند.

او گفت: «ما بدون توقف، بدون خستگی، و بدون توجه به انتقادها یا موانع، به مسیر خود ادامه خواهیم داد تا به هدف‌ ما یعنی ترکیه‌ای خودکفا در حوزه انرژی دست یابیم.»

وزارت داخله سوریه اعلام کرد که در این عملیات یک سرباز کشته شد و چهار عضو گروه داعش نیز بازداشت شدند. همچنین، نیروهای امنیتی مقدار قابل توجه سلاح، بمب و یونیفورم‌هایی با نشان نیروهای امنیتی سوریه به دست آوردند.

این نخستین بار است که حکومت اسلامگرای سوریه چنین عملیاتی را علیه داعش اعلام می‌کند. احمد شرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه که پیش‌تر رهبری یکی از شاخه‌های القاعده را بر عهده داشت، در طول جنگ داخلی سوریه با داعش جنگید.

او پس از این که داعش در سال ۲۰۱۳ به دنبال کنترول کامل بر جبهه النصره بود، جنگ خونینی را علیه متحد قدیمی خود، ابوبکر بغدادی انجام داد. داعش سپس در نبرد با ائتلافی به رهبری امریکا شکست خورد و از قلمروی خود در سوریه و عراق بیرون رانده شد.

امریکا به تازگی اعلام کرد که تحریم‌ها علیه سوریه را بر می‌دارد. واشنگتن از حکومت جدید سوریه خواسته است که جنگجویان خارجی، متحدان گروه تحریر شام رهبری شرع را از مقام‌های ارتش این کشور کنار بگذارد.

الشرع اواخر سال گذشته پس از برکناری بشار اسد، قدرت را در دمشق به دست گرفت. او در سال ۲۰۱۶ روابط خود را با القاعده قطع کرده بود.

گروه داعش در اوج قدرت خود بخش‌های وسیعی از سوریه و عراق را تحت کنترول داشت که بعد زیر ضربات سنگین ائتلاف نظامی بین المللی به رهبری امریکا از مناطق تحت تسلط‌اش بیرون رانده شد.

مقامات سوری در ماه جنوری اعلام کردند که یک حمله گروه داعش به زیارتگاه زینب در حومه دمشق را خنثی کرده و اعضای داعش را بازداشت کرده‌اند. این زیارتگاه یکی از اماکن مهم زیارتی برای شیعیان محسوب می‌شود.

ماه گذشته نیز، افراد مسلح داعش پنج عضو نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها را در شرق سوریه کشتند که از مرگبارترین حملات این گروه در ماه‌های اخیر بود.

همزمان، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرگزاری‌های روسی گفت که مقدمات تماس بین ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و ترامپ در حال انجام است.

مذاکرات روز جمعه در ترکیه، نخستین مذاکرات رو در روی هیئت های روسی و اوکراینی از مارچ ۲۰۲۲ بود.

یک مقام ارشد اوکراینی آگاه از مذاکرات گفت: «مذاکره‌کنندگان روس خواستار خروج نیروهای اوکراینی از تمامی مناطقی که روسیه ادعای مالکیت آنها را دارد، پیش از برقراری آتش‌بس شده‌اند.»

ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نوشت که ساعت ۱۰ صبح به وقت شرق امریکا با پوتین گفت‌وگو خواهد کرد.

او گفت: «امیدوارم روزی پربار باشد، آتش‌بسی برقرار شود و این جنگ بسیار خشونت‌آمیز، جنگی که هرگز نباید رخ می‌داد، پایان یابد.»

ترامپ پیشنهاد داده بود که پوتین شخصاً در مذاکرات در استانبول حضور یابد، اما رئیس‌جمهور روسیه تیمی از مذاکره‌کنندگان را اعزام کرد. اوکراین گفت که تیم مذاکراتی روسیه صلاحیت لازم را نداشت و در مورد مذاکرات صلح جدی نبود.

کرملین گفته است که پوتین زمانی با زلنسکی خواهد نشست که سلسله توافقاتی پیش از آن صورت گیرد.

رئیس‌جمهور امریکا بر پوتین و زلنسکی فشار آورده است که جنگ ویرانگر سه ساله را متوقف کرده و به آتش بس تن دهند.

کرملین از اظهارنظر درباره شرایط مطرح‌شده در مذاکرات روز جمعه خودداری کرد. این گفت‌وگوها تنها یک ساعت و ۴۰ دقیقه طول کشید و منجر به توافقی برای تبادل یک هزار اسیر جنگی از دو طرف شد؛ هرچند زمان اجرای آن مشخص نشده است.

زلنسکی روز شنبه خواستار اعمال تحریم‌های شدیدتر علیه مسکو شد، پس از آنکه پهپاد روسی ۹ نفر از مسافران یک بوس را در شمال‌شرق اوکراین کشت. وی گفت: «این یک قتل عمدی غیرنظامیان بود.»

او افزود: «باید بر روسیه فشار وارد کرد تا این کشتارها را متوقف کند. بدون تحریم‌های شدیدتر و فشار بیشتر، روسیه به دیپلوماسی واقعی تن نخواهد داد.»

روسیه، که هدف قرار دادن غیرنظامیان را انکار می‌کند، اعلام کرد یک هدف نظامی را زده است. وزارت دفاع روسیه همچنین مدعی شد که نیروهایش منطقه دیگری را در شرق اوکراین تصرف کرده‌اند.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، روز شنبه در تماس تلفنی با مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، از نقش مثبت امریکا در ازسرگیری مذاکرات میان روسیه و اوکراین استقبال کرد. وزارت خارجه روسیه به نقل از لاوروف اعلام کرد که تماس‌ها ادامه خواهد داشت.

وزارت خارجه امریکا نیز گفت که روبیو در این تماس، از توافق تبادل اسرا استقبال کرده و بر درخواست ترامپ برای آتش‌بس فوری تأکید کرده است.

فشار برای آتش‌بس فوری

اوکراین و کشورهای غربی، از جمله ایالات متحده، خواستار آتش‌بس فوری و بدون قید و شرط حداقل ۳۰ روز هستند.

اما مقام اوکراینی گفت: «مذاکره‌کنندگان روس خواستار عقب‌نشینی نیروهای اوکراینی از مناطق دونتسک، زاپوریژیا، خرسون و لوهانسک شده‌اند و تنها پس از آن آتش‌بس را خواهند پذیرفت.»

به گفته این منبع، این خواسته‌ها فراتر از مفاد پیش‌نویس توافق صلحی است که ایالات متحده ماه گذشته پس از رایزنی با مسکو ارائه داده بود.

پسکوف از اظهارنظر درباره روایت اوکراین خودداری کرد و گفت که مذاکرات باید «کاملاً پشت درهای بسته» انجام شود.

او گفت مرحله بعدی اجرای تبادل اسرا و ادامه مذاکرات مشترک بین دو طرف خواهد بود. وی افزود ممکن است پوتین با زلنسکی دیدار کند، اما تنها در صورتی که «توافقاتی خاص» حاصل شود، بدون آنکه جزئیات این توافقات را مشخص کند.

زلنسکی اوایل هفته پوتین را به دیدار حضوری دعوت کرده بود، اما پوتین به این پیشنهاد پاسخی نداد.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، که میزبان مذاکرات بود، گفت کشورش مصمم است نقش میانجی‌گری خود را ادامه دهد.

پس از مذاکرات روز جمعه، اوکراین تلاش برای جلب حمایت متحدانش جهت اتخاذ موضع سخت‌تر علیه مسکو را آغاز کرد.

دیوید لمی، وزیر خارجه بریتانیا، در سفر به پاکستان به رویترز گفت: «روسیه بار دیگر نشان داد که جدی نیست.»

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، نیز گفت مذاکرات استانبول بی‌نتیجه بوده است.

اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفت اتحادیه اروپا در حال تدوین بسته جدیدی از تحریم‌ها علیه مسکو است. فرانسه گفته این تحریم‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که اقتصاد روسیه را «خفه» کند.

اما با توجه به شدت گرفتن تحریم‌ها طی بیش از سه سال گذشته، مشخص نیست که این اقدامات تا چه حد مؤثر خواهند بود.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، شنبه ۲۷ ثور گفت روسیه چنین دیداری را تنها در صورتی ممکن می‌داند که دو طرف بتوانند «به نتایجی مشخص در قالب توافق‌» دست یابند.

او با این حال مشخص نکرد از نظر مسکو، چه نوع توافقاتی پیش‌شرط دیدار رهبران اوکراین و روسیه محسوب می‌شود.

پسکوف افزود: «هنگام امضای اسنادی که هیئت‌های مذاکره‌کننده باید درباره آن‌ها به توافق برسند، آنچه برای ما اهمیت اساسی دارد این است که چه کسی از طرف اوکراین این اسناد را امضا خواهد کرد.»

تنها دیدار پوتین و زلنسکی تاکنون، قوس ۱۳۹۸ در شهر پاریس برگزار شد.

پوتین ۲۱ ثور پیشنهاد برگزاری مذاکرات مستقیم مسکو و کی‌یف در استانبول را مطرح کرد.

در پی این پیشنهاد، زلنسکی آمادگی خود را برای شرکت در مذاکرات مستقیم صلح با روسیه و دیدار با پوتین اعلام کرد.

با این حال، رئیس‌جمهور روسیه به‌جای خود، گروهی از دستیاران و مقام‌های دولتی را برای گفت‌وگو با مذاکره‌کنندگان اوکراینی به استانبول اعزام کرد.

پوتین پیش‌تر مشروعیت زلنسکی را زیر سوال برده بود، چرا که دوره قانونی ریاست‌جمهوری او سال گذشته به پایان رسیده است.

اوکراین که به‌‌دلیل دفاع در برابر تهاجم روسیه تحت حکومت نظامی قرار دارد، هنوز تاریخی برای برگزاری انتخابات جدید اعلام نکرده است.

مذاکرات ۲۶ ثور در استانبول نخستین گفت‌وگوهای دوجانبه و مستقیم کی‌یف و مسکو از حمل ۱۴۰۱ تاکنون بود، اما به برقراری آتش‌بس موقت منجر نشد.

زلنسکی خواستار وضع تحریم‌های شدیدتر علیه روسیه شد

تنها چند ساعت پس از برگزاری نخستین دور مذاکرات مستقیم صلح میان مسکو و کی‌یف، ارتش روسیه به یک دستگاه بس در منطقه سومی در شمال شرق اوکراین حمله پهپادی کرد و جان ۹ نفر را گرفت.

زلنسکی این حمله را «قتل عمدی غیر نظامیان» خواند و گفت: «امریکا و اروپا باید بر روسیه فشار آورد تا به کشتار پایان دهد. بدون تحریم‌های شدیدتر، بدون فشار قاطع‌تر، روسیه به دیپلماسی واقعی تن نخواهد داد.»

او با انتقاد از ترکیب مذاکره‌کنندگان روسی در استانبول افزود مسکو «هیئتی ضعیف و ناآماده» را بدون اعطای اختیار لازم به آن‌ها به استانبول فرستاد، در حالی که برای پایان دادن به جنگ، «گام‌های واقعی» لازم است.

تنها نتیجه عملی مذاکرات استانبول، توافق برای آزادی هزار نفر از هر طرف بود که بزرگ‌ترین مبادله اسرا از آغاز جنگ اوکراین به شمار می‌رود.

به گفته کریلو بودانوف، رئیس اطلاعات ارتش اوکراین، این مبادله ممکن است در روزهای آینده انجام شود.

واکنش بریتانیا و فرانسه به مذاکرات استانبول

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، که تاکنون بارها خواستار آغاز مذاکرات صلح میان مسکو و کی‌یف شده، پیش از دیدار نمایندگان دو کشور در استانبول گفت تا زمانی که خودش با پوتین دیدار نکند، «هیچ اتفاقی نمی‌افتد».

گفت‌وگوهای صلح استانبول که کم‌تر از دو ساعت به طول انجامید، واکنش‌هایی را در کشورهای اروپایی به دنبال داشته است.

دیوید لمی، وزیر امور خارجه بریتانیا، ۲۷ ثور مسکو را به «ابهام‌افکنی» پس از مذاکرات استانبول متهم کرد و گفت: «بار دیگر شاهد فقدان اراده جدی روسیه برای صلح پایدار بودیم. روسیه بار دیگر ثابت کرد که جدی نیست.»

لمی افزود: «سوال این‌ است که چه زمانی باید به پوتین گفت: دیگر کافی‌ است؟»

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، نیز مذاکرات استانبول را «بی‌ثمر» توصیف کرد.